HomeRig VedaMandala 1Sukta 168Mantra 10
Previous Mantra

Mantra 10

Sukta 1.168

Rishi: Agastya Maitrāvaruṇi
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh

एष वः स्तोमो मरुत इयं गीर्मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः । एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

ए॒ष व॒: स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः । एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

eṣá vaḥ stómo maruta iyáṃ gī́r māndāryásya mā́nyasya kāróḥ | éṣā yāsīṣṭa tanvé vayā́ṃ vidyā́meṣáṃ vṛjánaṃ jīrádānum ||

Đây là khúc tụng ca dâng các ngươi, hỡi các Maruts; đây là lời linh hứng của người ca tụng đáng được vui lòng và tôn kính. Hãy đến với sự nuôi dưỡng của các ngươi cho thân thể chúng ta (tanū). Nguyện chúng ta được biết và nắm giữ đoàn lực vững mạnh này—sức thúc đẩy ban phát mau chóng và làm cho cuộc hành trình đắc thắng.

ए॒षः । वः॒ । स्तोमः॑ । म॒रु॒तः॒ । इ॒यम् । गीः । मा॒न्दा॒र्यस्य॑ । मा॒न्यस्य॑ । का॒रोः । आ । इ॒षा । या॒सी॒ष्ट॒ । त॒न्वे॑ । व॒याम् । वि॒द्याम॑ । इ॒षम् । वृ॒जन॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् ॥एषः । वः । स्तोमः । मरुतः । इयम् । गीः । मान्दार्यस्य । मान्यस्य । कारोः । आ । इषा । यासीष्ट । तन्वे । वयाम् । विद्याम । इषम् । वृजनम् । जीरदानुम् ॥eṣaḥ | vaḥ | stomaḥ | marutaḥ | iyam | gīḥ | māndāryasya | mānyasya | kāroḥ | ā | iṣā | yāsīṣṭa | tanve | vayām | vidyāma | iṣam | vṛjanam | jīra-dānum

एषःthis (here)
एषः:
Kartā (वाक्य-कर्तृ/निर्देशक) अथवा विशेष्य-निर्देशक
TypePronoun/Deictic
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःto you / your
वः:
Sampradāna (to you) / सम्बन्ध (of you)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोमःhymn of praise
स्तोमः:
Kartā (वाक्य-कर्तृ) / विषय (स्तुति)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’ से)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन (addressed)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
इयम्this
इयम्:
Kartā/निर्देशक (this [song])
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गीःsong, hymn
गीः:
Kartā (वाक्य-कर्तृ) / विषय
TypeNoun
Rootगीर्/गिर् (प्रातिपदिक)
मान्दार्यस्यof the Mān(d)ārya (lofty/mandāra-like)
मान्दार्यस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the …’)
TypeAdjective (genitive attribute)
Rootमान्दार्य (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘मान्दार्य’ = मन्दार-सम्बन्धी/मन्दारवत्)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (whose)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मान्यस्यof the honored, venerable
मान्यस्य:
सम्बन्ध (of the honored)
TypeAdjective
Rootमान्य (विशेषण-प्रातिपदिक; √मन्/√मान् ‘to honor/think’)
कारोःof the poet/singer
कारोः:
सम्बन्ध (of the poet)
TypeNoun
Rootकारु (प्रातिपदिक; ‘poet, singer, craftsman’)
एषाthis
एषा:
Kartā/निर्देशक (this [hymn])
TypePronoun/Deictic
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यासीष्टgo/come (you all)!
यासीष्ट:
क्रिया (addressed to Maruts)
TypeVerb
Root√या (to go)
तन्वेfor (your) body/self
तन्वे:
Sampradāna (for the body/self)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वयाम्vital strength, well-being
वयाम्:
Karma (what is to be obtained/secured)
TypeNoun
Rootवय (प्रातिपदिक; ‘weal, vigor, vital power’)
विद्यामmay we know / may we find
विद्याम:
क्रिया (we may know/find)
TypeVerb
Root√विद् (to know, to find)
एषम्this
एषम्:
Karma (this)
TypePronoun/Deictic
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृजनम्the host/settlement; (also) peril/strait
वृजनम्:
Karma (object of ‘know/find’)
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक; ‘enclosure, community; also danger/strait’)
जीरदानुम्swift-giving / with impetuous bounty
जीरदानुम्:
Karma-विशेषण (qualifying the object)
TypeAdjective (compound epithet)
Rootजीर-दानु (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; जीर ‘swift/impetuous’ + दानु ‘giving/stream; bounty’)