Rig Veda 1.166.12: Mandala 1, Sukta 166, Mantra 12

Sukta 1.166

Rishi: Agastya (traditional attribution for RV 1.165–1.191, including Marut hymns in this section)

Devata: Maruts (primary); Indra referenced as corroborating power

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.166; verse-length and cadence align with Triṣṭubh norms)

Samhita Patha (Devanagari)

तद्वः सुजाता मरुतो महित्वनं दीर्घं वो दात्रमदितेरिव व्रतम् । इन्द्रश्चन त्यजसा वि ह्रुणाति तज्जनाय यस्मै सुकृते अराध्वम् ॥

Transliteration

tád vaḥ sujātā maruto mahitvánam dī́rghaṃ vo dātrám áditeḥ iva vratám | índraś caná tyájasā ví hruṇāti tád jánāya yásmai sukṛ́te arā́dhvam ||

Translation

Sự vĩ đại ấy là của các ngươi, hỡi các Marut thiện sinh; ân tặng của các ngươi bền lâu, như luật lệ và lời thệ vững chắc của Aditi. Ngay cả Indra cũng không thể dùng sức mà gạt bỏ; vì thế, đối với người phàm làm điều thiện—kẻ xứng đáng—hãy khiến điều ấy trở nên khả đắc, và ban cho người ấy sự trợ giúp hữu hiệu của các ngươi.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karma (इन्द्रश्चन ... वि ह्रुणाति—‘तत्’ इति) / (सम्बन्धः—‘तत् ... महित्वनम्’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: of you / for you
• वः: सम्बन्ध/सम्प्रदान (you/for you)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुजाता: well-born, noble-born
• सुजाता: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative) / Epithet
• Root: सु-जाता (जन् √जन् ‘to be born’ + सु-)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• महित्वनम्: greatness, majesty
• महित्वनम्: Karma (दा- ‘to give’—‘महित्वनम्’ दात्रम्) / विधेय-वस्तु
• Type: Noun
• Root: महित्वन (महित्व ‘greatness’ + -न)

• दीर्घम्: long, far-reaching
• दीर्घम्: Karma-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ (प्रातिपदिक)

• वः: your / for you
• वः: सम्बन्ध/सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• दात्रम्: gift, giving
• दात्रम्: Karma (दा- implied: ‘(अस्माभिः) दात्रम्’)
• Type: Noun
• Root: दात्र (√दा ‘to give’ → दात्र ‘giver/gift’; here ‘gift’)

• अदितेः: of Aditi
• अदितेः: सम्बन्ध (व्रतम्—अदितेः)
• Type: Noun (proper)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: उपमान-सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• व्रतम्: ordinance, sacred law
• व्रतम्: Karma (दात्रम् ... व्रतम्—उपमेय/उपमान-संयोग) / (तत् ... व्रतम्) वस्तु
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā (वि ह्रुणाति)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• चन: even
• चन: निपात (बलवर्धन)
• Type: Indeclinable
• Root: चन (Vedic particle)

• त्यजसा: with driving force, by impetuosity
• त्यजसा: Karaṇa (वि ह्रुणाति—‘by/with force’)
• Type: Noun
• Root: त्यजस् (प्रातिपदिक; ‘force/impulse’, from √त्यज् ‘to leave/abandon’ with -as)

• वि: apart, asunder
• वि: क्रियाविशेषक
• Type: Preverb
• Root: वि

• ह्रुणाति: strikes down / drives away
• ह्रुणाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्रु (Vedic; ‘to hurt/strike/drive off’, class I)

• तत्: that
• तत्: Karma (अरा॑ध्वम्—‘तत्’ इति) / (यत्-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जनाय: for the people / for the man
• जनाय: Sampradāna (for the man/people) / प्रयोजन
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• यस्मै: to whom
• यस्मै: Sampradāna (to whom) / सम्बन्ध (यः ... तस्मै)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• सुकृते: for merit / for the well-doing
• सुकृते: Sampradāna (for good deed/merit) / हेतु-भाव
• Type: Noun/Adjective
• Root: सु-कृत (√कृ ‘to do’ + सु-; ‘well-done, merit’)

• अरा॑ध्वम्: propitiate, win (him/that)
• अरा॑ध्वम्: क्रिया (आह्वान/आज्ञा—‘propitiate/serve’)
• Type: Verb
• Root: √राध् (to succeed, to please, to propitiate) with preverb आ-