HomeRig VedaMandala 1Sukta 164Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 1.164

Rishi: dīrghatamā aucathyaḥ
Devata: viśvedevāḥ (one unborn behind the six regions)
Chandas: virāṭ-triṣṭubh

अचिकित्वाञ्चिकितुषश्चिदत्र कवीन्पृच्छामि विद्मने न विद्वान् । वि यस्तस्तम्भ षळिमा रजांस्यजस्य रूपे किमपि स्विदेकम् ॥

अचि॑कित्वाञ्चिकि॒तुष॑श्चि॒दत्र॑ क॒वीन्पृ॑च्छामि वि॒द्मने॒ न वि॒द्वान् । वि यस्त॒स्तम्भ॒ षळि॒मा रजां॑स्य॒जस्य॑ रू॒पे किमपि॑ स्वि॒देक॑म् ॥

ácikitvāñ cikituṣáś cid átra kavī́n pṛcchāmi vidmáne ná vidvā́n | ví yás tastámbha ṣáḷ imā́ rájāṃsy ajásya rūpé kím ápi svíd ékam ||

Không hiểu, ta vẫn hỏi ngay cả những bậc hiểu biết ở đây—các thi thánh (kavi)—để ta đi đến tri kiến, dẫu ta chưa là người biết. Đấng đã chống đỡ và tách rời sáu cõi ấy—trong hình tướng của Đấng Chưa Sinh (अज), rốt cuộc có một điều gì, có lẽ chỉ một mà thôi, là gì?

अचि॑कित्वान् । चि॒कि॒तुषः॑ । चि॒त् । अत्र॑ । क॒वीन् । पृ॒च्छा॒मि॒ । वि॒द्मने॑ । न । वि॒द्वान् । वि । यः । त॒स्तम्भ॑ । षट् । इ॒मा । रजां॑सि । अ॒जस्य॑ । रू॒पे । किम् । अपि॑ । स्वि॒त् । एक॑म् ॥अचिकित्वान् । चिकितुषः । चित् । अत्र । कवीन् । पृच्छामि । विद्मने । न । विद्वान् । वि । यः । तस्तम्भ । षट् । इमा । रजांसि । अजस्य । रूपे । किम् । अपि । स्वित् । एकम् ॥acikitvān | cikituṣaḥ | cit | atra | kavīn | pṛcchāmi | vidmane | na | vidvān | vi | yaḥ | tastambha | ṣaṭ | imā | rajāṃsi | ajasya | rūpe | kim | api | svit | ekam

अचिकित्वान्knowing, discerning
अचिकित्वान्:
Kartā (implied subject of ‘पृच्छामि’)
TypeAdjective (participial)
Rootचि (√चित्/√चेत् ‘to perceive, know’) → कृत्: क्त्वान् (Vedic) / प्रातिपदिक: चिकित्वांस्
चिकितुषःof the knower / of the discerning one
चिकितुषः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun/Adjective (agentive/participial)
Rootचि (√चित्/√चेत्) → कृत्: क्तु (Vedic) / प्रातिपदिक: चिकितु
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
कवीन्the seers/poets
कवीन्:
Karma
TypeNoun
Rootकवि
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
Kriyā
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (√पृच्छ् ‘to ask’)
विद्मनेfor knowing, for understanding
विद्मने:
Sampradāna (purpose/for)
TypeNoun (abstract)
Rootविद् (√विद् ‘to know’) → कृत्: मन् (विद्मन्) / प्रातिपदिक: विद्मन्
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
विद्वान्knowing; (here) one who knows
विद्वान्:
Kartā (apposition to speaker: ‘I, not knowing’)
TypeAdjective (participial)
Rootविद् (√विद्) → कृत्: वस् (विद्वस्) / प्रातिपदिक: विद्वस्
विapart, asunder; distinctly
वि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
तस्तम्भpropped up, established
तस्तम्भ:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्तम्भ् (√स्तम्भ् ‘to prop, support, fix’)
षळ्six
षळ्:
Viśeṣaṇa (of ‘इमा रजांसि’)
TypeNumeral
Rootषष् (संख्या)
इमाthese
इमा:
Karma (with ‘तस्तम्भ’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
रजांसिspaces/regions (realms)
रजांसि:
Karma
TypeNoun
Rootरजस्
अजस्यof the Unborn / of the goat (contextually: Unborn)
अजस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootअज
रूपेin the form
रूपे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootरूप
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्नसर्वनाम)
अपिalso; perhaps
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
स्वित्indeed? pray? (interrogative particle)
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (वैदिक निपात)
एकम्one (single)
एकम्:
TypeNumeral/Adjective
Rootएक