HomeRig VedaMandala 1Sukta 100Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.100

Devata: Indra (with Maruts)

तमूतयो रणयञ्छूरसातौ तं क्षेमस्य क्षितयः कृण्वत त्राम् । स विश्वस्य करुणस्येश एको मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥

तमू॒तयो॑ रणय॒ञ्छूर॑सातौ॒ तं क्षेम॑स्य क्षि॒तय॑: कृण्वत॒ त्राम् । स विश्व॑स्य क॒रुण॑स्येश॒ एको॑ म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥

tám ūtáyo raṇayáñ chū́rasātau tám kṣémasya kṣitáyaḥ kṛṇvata trā́m | sá víśvasya karúṇasyeśá éko marútvān no bhavatu índra ūtī́ ||

Các sự trợ giúp làm cho Ngài chiến thắng trong cuộc chiến giành lấy các dũng sĩ; các dân tộc dựng Ngài làm nơi nương náu cho an hòa. Chỉ một mình Ngài cai quản mọi lòng thương xót—nguyện Indra (Indra) cùng các Marut (Marut) là sự phù trợ cho chúng ta.

तम् । ऊ॒तयः॑ । र॒ण॒य॒त् । शूर॑ऽसातौ । तम् । क्षेम॑स्य । क्षि॒तयः॑ । कृ॒ण्व॒त॒ । त्राम् । सः । विश्व॑स्य । क॒रुण॑स्य । ई॒शे॒ । एकः॑ । म॒रुत्वा॑न् । नः॒ । भ॒व॒तु॒ । इन्द्रः॑ । ऊ॒ती ॥तम् । ऊतयः । रणयत् । शूरसातौ । तम् । क्षेमस्य । क्षितयः । कृण्वत । त्राम् । सः । विश्वस्य । करुणस्य । ईशे । एकः । मरुत्वान् । नः । भवतु । इन्द्रः । ऊती ॥tam | ūtayaḥ | raṇayat | śūra-sātau | tam | kṣemasya | kṣitayaḥ | kṛṇvata | trām | saḥ | viśvasya | karuṇasy a | īśe | ekaḥ | marutvān | naḥ | bhavatu | indraḥ | ūtī

तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतयःhelps, aids
ऊतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऊति- (स्त्री) < √अव्/अवति (रक्षणे) (निघण्टु-परम्परा: ‘ऊति’ = सहायता/रक्षा)
रणयन्gladdening/cheering (on)
रणयन्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√रण्/रणय् (रणने/आनन्दने/उत्साहने; caus./denom. रणयति) → रणयन् (वर्तमान कृदन्त)
शूरसातौin the winning of heroes (battle-victory)
शूरसातौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootशूरसाति- (स्त्री) (शूर + साति ‘प्राप्ति/लाभ’; युद्ध-लाभ/विजय)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्षेमस्यof welfare/safety
क्षेमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootक्षेम- (पुं) (√क्षि/क्षेम्? परम्परया ‘क्षेम’ = कल्याण/सुरक्षा)
क्षितयःthe peoples, settlements
क्षितयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootक्षिति- (स्त्री) (√क्षि ‘निवासे/क्षये’ → ‘क्षिति’ = निवास/भूमि; RV में ‘जनाः/प्रजाः’ अर्थे)
कृण्वतmake
कृण्वत:
कर्तृ
TypeVerb
Root√कृ (करणे) → कृण्वत् (वर्तमान, परस्मैपद, 3 बहु)
त्राम्protection
त्राम्:
कर्म
TypeNoun
Rootत्रा- (स्त्री) < √त्रै/√त्रा (त्राणे, रक्षणे) (नामधातु/भाववाचक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all
विश्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व- (सर्व) (विश् ‘प्रवेशे/व्याप्तौ’ से ‘विश्व’ = सर्व)
करुणस्यof the afflicted/compassion-worthy
करुणस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootकरुण- (विशेषण/नाम; ‘दयालु/करुण’), RV में ‘करुण’ = ‘दीन/कातर/दुःखी’ अथवा ‘करुणा-सम्बद्ध’
ईशेrules, is lord over
ईशे:
कर्तृ
TypeVerb
Root√ईश् (ऐश्वर्ये/शासने) → ईशे (वर्तमान, आत्मनेपद, 3 एक)
एकःalone, the one
एकः:
कर्तृ (सः…एकः)
TypeAdjective
Rootएक- (संख्या/विशेषण)
मरुत्वान्accompanied by the Maruts
मरुत्वान्:
कर्तृ (इन्द्रः)
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त्- (विशेषण) (मरुत् + वन्त् ‘युक्त’)
नःfor us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवतुlet (him) be
भवतु:
कर्तृ
TypeVerb
Root√भू (भवने) → भवतु (आज्ञार्थ)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र- (पुं; देवता-नाम)
ऊतीas help, as aid
ऊती:
करण (सहाय-रूपेण)
TypeNoun
Rootऊति- (स्त्री) < √अव् (रक्षणे)