Valmiki Ramayana 6.4.67 — Yuddha Kanda, Sarga 4, Shloka 67

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

Devanagari script

आरोहन्तश्च शृङ्गाणि गिरीणां गिरिगोचराः ।महानादान्प्रमुञ्चन्ति क्ष्वेळ्वामन्ये प्रचक्रिरे ।।।।

Transliteration

ārohantaś ca śṛṅgāṇi girīṇāṁ girigocarāḥ |

mahānādān pramuñcanti kṣveḷvām anye pracakrire ||

Translation

Những Vānara quen rong ruổi núi rừng leo lên các đỉnh non cao, cất tiếng gầm vang dậy; kẻ khác rống lên và xoay vòng cuồng dũng.

Word by Word

• आरोहन्तः: climbing
• आरोहन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ + रुह् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्तः शतृ-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (climbing)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• शृङ्गाणि: peaks
• शृङ्गाणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शृङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• गिरीणाम्: of mountains
• गिरीणाम्: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• गिरिगोचराः: mountain-ranging (vanaras)
• गिरिगोचराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गिरि + गोचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरेः गोचराः = mountain-ranging)

• महानादान्: loud roars
• महानादान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; कर्मधारयः (महान् नादः)

• प्रमुञ्चन्ति: utter/let out
• प्रमुञ्चन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• क्ष्वेळ्वाम्: a roar
• क्ष्वेळ्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्ष्वेळ्वा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ध्वनिवाचक (a roaring sound)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• प्रचक्रिरे: moved about/whirled around
• प्रचक्रिरे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + चर् (धातु)
• Form: लिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

Context

Vanaras, being the inhabitants of mountains, climbed on peaks of mountains and made loud noises like snapping and roaring like lions. Some went round and round.

Characters & Entities

• Vānara-s
• Mountains (giri)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Courage in dharma’s service: the cries and movements symbolize rallying of spirit for a just struggle, strengthening collective resolve.

What is the narrative situation?

The march passes mountainous regions; the Vānaras climb peaks and cry out, stirring the army’s momentum.

Which character virtue is emphasized?

Fearlessness and high morale—battle-readiness expressed through roars and energetic movement.