Ramayana — Bala Kanda, Sarga 7, Shloka 22

अमात्य-गुणवर्णनम्

The Virtues of Daśaratha’s Ministers and the Order of Governance

Devanagari script

तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहिते नियुक्तैर्वृतोऽनुरक्तै: कुशलैस्समर्थै: ।स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्तस्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्क: ।।।।

Transliteration

tair mantribhir mantrahite niyuktair vṛto 'nuraktaiḥ kuśalaiḥ samarthaiḥ |

sa pārthivo dīptim avāpa yuktas tejomayair gobhir ivodito 'rkaḥ ||

Translation

Được các đại thần ấy vây quanh—những người được cắt đặt để hiến mưu lợi ích cho Ngài, trung thành, tinh thông và đủ tài—vị quân vương ấy đạt đến rạng ngời, như mặt trời mới mọc bừng lên với muôn tia sáng chói.

Word by Word

• तैः: by those
• तैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural)

• मन्त्रिभिः: by ministers
• मन्त्रिभिः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन

• मन्त्रहिते: in beneficial counsel / for welfare in counsel
• मन्त्रहिते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative context)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्र + हित (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष-समास (determinative): मन्त्रे हितम् (locative relation/सप्तमी-तत्पुरुष) = 'in counsel, beneficial'; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (qualifier) to 'नियुक्तैः'

• नियुक्तैः: appointed / assigned
• नियुक्तैः: करण (Karaṇa/Instrument) (agreeing with मन्त्रिभिः)
• Type: Adjective
• Root: नि + युज् (धातु) → नियुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् to 'मन्त्रिभिः'

• वृतः: surrounded
• वृतः: कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण (predicate adjective of Karta)
• Type: Adjective
• Root: वृ (धातु) → वृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषणम् of 'स पार्थिवः'

• अनुरक्तैः: affectionate / devoted
• अनुरक्तैः: करण (Karaṇa/Instrument) (agreeing with मन्त्रिभिः)
• Type: Adjective
• Root: अनु + रञ्ज् (धातु) → अनुरक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् to 'मन्त्रिभिः'

• कुशलैः: skilful
• कुशलैः: करण (Karaṇa/Instrument) (agreeing with मन्त्रिभिः)
• Type: Adjective
• Root: कुशल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् to 'मन्त्रिभिः'

• समर्थैः: capable
• समर्थैः: करण (Karaṇa/Instrument) (agreeing with मन्त्रिभिः)
• Type: Adjective
• Root: समर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् to 'मन्त्रिभिः'

• सः: he
• सः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पार्थिवः: the king
• पार्थिवः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दीप्तिम्: splendour / brightness
• दीप्तिम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: दीप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• अवाप: obtained / attained
• अवाप: क्रिया (main verb) — कर्ता: पार्थिवः, कर्म: दीप्तिम्
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लिट्/परस्मैपद-प्रयोग (perfect-like narrative aorist usage in epic style is also seen; here treated as लङ्-समकक्ष भूतार्थ), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; सकर्मक

• युक्तः: endowed (with)
• युक्तः: कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण (predicate adjective of Karta)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् of 'पार्थिवः' (i.e., 'endowed/associated')

• तेजोमयैः: radiant / made of light
• तेजोमयैः: करण (Karaṇa/Instrument) (agreeing with गोभिः)
• Type: Adjective
• Root: तेजस् + मय (प्रातिपदिके)
• Form: कर्मधारय-समास: तेजोमय = 'luminous/consisting of radiance'; पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् to 'गोभिः'

• गोभिः: by rays
• गोभिः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; अत्र 'गवः' = 'रश्मयः/किरणाः' (rays) अर्थे

• इव: like
• इव: सम्बन्ध (upamā-marker; no kāraka)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-अव्यय (particle of comparison)

• उदितः: risen
• उदितः: कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण (of Arkaḥ as subject of implied comparison)
• Type: Adjective
• Root: उद् + इ (धातु) → उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् of 'अर्कः'

• अर्कः: the sun
• अर्कः: उपमान (Upamāna/standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Context

The eight ministers were Dhrishti, Jayanta,Vijaya, Siddhartha, Arthasadhaka, Ashoka, Mantrapala and Sumantra.

Characters & Entities

• Daśaratha
• ministers (collective)
• sun (Arka)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is strengthened through right counsel: when a ruler is supported by loyal and competent advisers committed to the king’s and kingdom’s welfare, governance becomes luminous and effective.

What is the narrative situation?

The sarga closes by summarizing how Daśaratha’s capable council enhances his glory and stability, using the sun metaphor.

Which character virtue is emphasized?

Fitness to rule through wise collaboration—glory arising from competent, welfare-oriented counsel.