Sarga 5

Verse 1

.सर्वा पूर्वमियं येषामासीत्कृत्स्ना वसुन्धरा ।प्रजापतिमुपादाय नृपाणां जयशालिनाम् ।।।।

Thuở xưa, toàn cõi địa cầu này vốn thuộc về các bậc quân vương chiến thắng, khởi từ Prajāpati (Manu) và dòng dõi của Ngài.

Verse 2

येषां स सगरो नाम सागरो येन खानित: ।षष्टि: पुत्रसहस्राणि यं यान्तं पर्यवारयन् ।।।।

Trong số ấy có vị vua tên Sagara—chính ngài đã đào nên biển cả; và mỗi khi ngài xuất chinh, sáu vạn người con luôn vây quanh hộ tống.

Verse 3

इक्ष्वाकूणामिदं तेषां राज्ञां वंशे महात्मनाम् ।महदुत्पन्नमाख्यानं रामायणमिति श्रुतम् ।।।।

Từ dòng dõi các bậc quân vương đại tâm của họ Ikṣvāku đã phát sinh một thiên truyện vĩ đại; được thế gian truyền tụng với danh xưng Rāmāyaṇa.

Verse 4

तदिदं वर्तयिष्यामि सर्वं निखिलमादित: ।धर्मकामार्थसहितं श्रोतव्यमनसूयया ।।।।

Vì vậy, nay ta sẽ thuật lại trọn vẹn câu chuyện này, từ thuở ban đầu—bản anh hùng ca gồm đủ dharma, artha và kāma—xin hãy lắng nghe với tâm không soi lỗi, không thành kiến.

Verse 5

कोसलो नाम मुदितस्स्फीतो जनपदो महान् ।निविष्टस्सरयूतीरे प्रभूतधनधान्यवान् ।।।।

Có một quốc độ lớn tên Kosala, vui tươi thịnh vượng; an trú bên bờ sông Sarayū, giàu của cải và lúa thóc dồi dào.

Verse 6

अयोध्या नाम नगरी तत्रासील्लोकविश्रुता ।मनुना मानवेन्द्रेण या पुरी निर्मिता स्वयम् ।।।।

Trong xứ ấy có thành Ayodhyā, lừng danh khắp nhân gian—chính Manu, bậc Chúa tể loài người, đã tự tay dựng nên kinh thành ấy.

Verse 7

आयता दश च द्वे च योजनानि महापुरी ।श्रीमती त्रीणि विस्तीर्णा सुविभक्तमहापथा ।।।।

Đại thành ấy dài mười hai yojana, rộng ba yojana; huy hoàng cát tường, các đại lộ được phân khu chỉnh tề, quy hoạch rõ ràng.

Verse 8

राजमार्गेण महता सुविभक्तेन शोभिता ।मुक्तपुष्पावकीर्णेन जलसिक्तेन नित्यश: ।।।।

Thành ấy rực rỡ với đại lộ hoàng gia rộng lớn, quy hoạch phân minh; rải đầy hoa tươi vừa rụng, lại thường xuyên được rưới nước thanh khiết.

Verse 9

तां तु राजा दशरथो महाराष्ट्रविवर्धन: ।पुरीमावासयामास दिवं देवपतिर्यथा ।।।।

Trong thành ấy, vua Daśaratha—bậc làm hưng thịnh đại quốc—ngự cư như Đế Thích, chúa tể chư thiên, an trụ nơi cõi trời.

Verse 10

कवाटतोरणवतीं सुविभक्तान्तरापणाम् ।सर्वयन्त्रायुधवतीमुपेतां सर्वशिल्पिभि: ।।।।

Thành ấy có cổng vòm với cửa ghép ván, chợ búa bên trong phân khu ngăn nắp; lại đầy đủ mọi khí cụ và binh khí, được các nghệ nhân muôn nghề phụng sự.

Verse 11

सूतमागधसम्बाधां श्रीमतीमतुलप्रभाम् ।उच्चाट्टालध्वजवतीं शतघ्नीशतसङ्कुलाम् ।।।।

Nơi ấy đông đảo các thi nhân và người chép phả hệ; phồn thịnh, rực rỡ vô song; lầu gác cao vút treo cờ phướn, lại dày đặc hàng trăm śataghnī—khí giới phòng thủ.

Verse 12

वधूनाटकसङ्घैश्च संयुक्तां सर्वत: पुरीम् ।उद्यानाम्रवणोपेतां महतीं सालमेखलाम् ।।।।

Đại thành ấy khắp nơi hòa cùng các đoàn vũ nữ và gánh hát; vườn tược, rừng xoài sum suê; bốn bề rộng lớn như được thắt đai bởi hàng cây śāla.

Verse 13

दुर्गगम्भीरपरिघां दुर्गामन्यैर्दुरासदाम् ।वाजिवारणसम्पूर्णां गोभिरुष्ट्रै: खरैस्तथा ।।।।

Thành ấy là một pháo lũy kiên cố, hào sâu và phòng tuyến vững bền, kẻ khác khó bề xâm nhập; bên trong đầy ngựa và voi, lại có bò, lạc đà cùng la.

Verse 14

सामन्तराजसङ्घैश्च बलिकर्मभिरावृताम् ।नानादेशनिवासैश्च वणिग्भिरुपशोभिताम् ।।।।

Nơi ấy đông nghịt các vua chư hầu lân bang đến dâng cống lễ, lại được tô điểm bởi các thương nhân cư trú từ muôn phương xứ sở.

Verse 15

प्रासादै रत्नविकृतै: पर्वतैरुपशोभिताम् ।कूटागारैश्च सम्पूर्णामिन्द्रस्येवामरावतीम् ।।।।

Tựa như Amarāvatī của Đế Thích, thành ấy rực sáng—được điểm trang bởi những cung điện như núi, khảm nạm châu báu, và đầy ắp các lầu đài cao vút.

Verse 16

चित्रामष्टापदाकारां नरनारीगणैर्युताम् ।सर्वरत्नसमाकीर्णां विमानगृहशोभिताम् ।।।।

Kỳ diệu rạng ngời, bố cục như bàn aṣṭāpada; đông đảo nam nữ tụ hội; rải đầy mọi loại châu báu; và được tô điểm bởi những cung lâu, lầu các nhiều tầng vươn cao.

Verse 17

गृहगाढामविच्छिद्रां समभूमौ निवेशिताम् ।शालितण्डुलसम्पूर्णामिक्षुकाण्डरसोदकाम् ।।।।

Nhà cửa dày đặc, không để trống một khoảng nào, dựng trên nền đất bằng phẳng; lúa gạo và ngũ cốc tinh hảo dồi dào, nước ngọt như vị nước mía.

Verse 18

दुन्दुभीभिर्मृदङ्गैश्च वीणाभि: पणवैस्तथा ।नादितां भृशमत्यर्थं पृथिव्यां तामनुत्तमाम् ।।।।

Thành tối thượng ấy trên cõi đất vang dội, rền rĩ vô cùng bởi tiếng trống duṇḍubhī, mṛdaṅga, tiếng vīṇā và paṇava hòa tấu.

Verse 19

विमानमिव सिद्धानां तपसाधिगतं दिवि ।सुनिवेशितवेश्मान्तां नरोत्तमसमावृताम् ।।।।

Tựa như một vimāna trên cõi trời mà các bậc siddha đạt được nhờ khổ hạnh, thành ấy có những dãy dinh thất an trí hoàn hảo, và được bao bọc bởi những bậc nam tử tối thượng.

Verse 20

ये च बाणैर्न विध्यन्ति विविक्तमपरापरम् ।शब्दवेध्यं च विततं लघुहस्ता विशारदा: ।।।।सिंहव्याघ्रवराहाणां मत्तानां नर्दतां वने ।हन्तारो निशितैश्शस्त्रैर्बलाद्बाहुबलैरपि ।।।।तादृशानां सहस्रैस्तामभिपूर्णां महारथै: ।पुरीमावासयामास राजा दशरथस्तदा ।।।।

Thành ấy đầy ắp hàng ngàn đại chiến xa (mahāratha), tay nhanh, tinh thông; họ không bắn kẻ cô độc, không tự vệ, và còn có thể theo tiếng mà bắn trúng khi truy kích địch đang tháo chạy. Trong rừng, họ có thể dùng binh khí sắc bén và cả sức mạnh cánh tay mà giết những sư tử, hổ, lợn rừng đang gầm rống, say cuồng. Trong Ayodhyā như thế, bấy giờ vua Daśaratha ngự trị và cai trị.

Verse 21

ये च बाणैर्न विध्यन्ति विविक्तमपरापरम् । शब्दवेध्यं च विततं लघुहस्ता विशारदा: ।।1.5.20।। सिंहव्याघ्रवराहाणां मत्तानां नर्दतां वने । हन्तारो निशितैश्शस्त्रैर्बलाद्बाहुबलैरपि ।।1.5.21।। तादृशानां सहस्रैस्तामभिपूर्णां महारथै: । पुरीमावासयामास राजा दशरथस्तदा ।।1.5.22।।

Ayodhyā ấy được bao bọc bởi những bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh (dvija), những người giữ lửa tế, đầy đức hạnh, tinh thông Veda và sáu Vedāṅga; các bậc đại tâm bố thí ngàn lần, chuyên nhất nơi chân thật, tựa như các đại ṛṣi, và còn có những hiền thánh độc đáo giữa họ.

Verse 22

ये च बाणैर्न विध्यन्ति विविक्तमपरापरम् ।शब्दवेध्यं च विततं लघुहस्ता विशारदा: ।।1.5.20।। सिंहव्याघ्रवराहाणां मत्तानां नर्दतां वने ।हन्तारो निशितैश्शस्त्रैर्बलाद्बाहुबलैरपि ।।1.5.21।। तादृशानां सहस्रैस्तामभिपूर्णां महारथै: ।पुरीमावासयामास राजा दशरथस्तदा ।।1.5.22।।

Bấy giờ, Ayodhyā tràn đầy hàng ngàn đại chiến xa dũng tướng như thế; và ngay trong thành ấy, vua Daśaratha ngự cư.

Verse 23

तामग्निमद्भिर्गुणवद्भिरावृतांद्विजोत्तमैर्वेदषडङ्गपारगै: ।सहस्रदैस्सत्यरतैर्महात्मभिर्महर्षिकल्पै ऋषिभिश्च केवलै: ।।।।

Ayodhyā ấy được bao bọc bởi những bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh (dvija), những người giữ lửa tế, đầy đức hạnh, tinh thông Veda và sáu Vedāṅga; các bậc đại tâm bố thí ngàn lần, chuyên nhất nơi chân thật, tựa như các đại ṛṣi, và còn có những hiền thánh độc đáo giữa họ.

Verse 24

Thành ấy có hào sâu hiểm trở bao quanh, khiến việc vượt qua vô cùng khó khăn, nên kẻ thù khó bề công phá. Trong thành đầy dẫy ngựa, voi, bò, lạc đà và lừa, biểu thị sức mạnh quân sự cùng sự thịnh vượng.