Ramayana — Bala Kanda, Sarga 37, Shloka 30

कुमारसम्भवः—गङ्गायां तेजोनिक्षेपः

The Birth of Kumāra/Skanda and the Deposition of Śiva’s Energy through Gaṅgā

Devanagari script

सुरसेनागणपतिं ततस्तमतुलद्युतिम्।।1.37.30।।अभ्यषिञ्चन् सुरगणा स्समेत्याग्निपुरोगमा:।

Transliteration

sura-senā-gaṇapatiṁ tatas tam atula-dyutim || 1.37.30 ||

abhyaṣiñcan sura-gaṇāḥ sametyāgni-purogamāḥ |

Translation

Bấy giờ chư thiên hội tụ, lấy Agni làm tiên phong, đã làm lễ quán đảnh cho Ngài—rực sáng vô song—làm thống lĩnh các đạo quân chư thiên.

Word by Word

• सुर-सेना-गणपतिम्: commander of the gods' army
• सुर-सेना-गणपतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + सेना (प्रातिपदिक) + गणपति (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (सुरसेनायाः गणपतिः); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• ततः: then
• ततः: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रमवाचक-अव्यय

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• अतुल-द्युतिम्: of incomparable radiance
• अतुल-द्युतिम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतुल (प्रातिपदिक) + द्युति (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहिः (अतुला द्युतिः यस्य); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying तम्)

• अभ्य-षिञ्चन्: anointed/installed
• अभ्य-षिञ्चन्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सिच् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; उपसर्गः: अभि

• सुर-गणाः: the hosts of gods
• सुर-गणाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (सुराणां गणाः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• समेत्य: having assembled
• समेत्य: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-इ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having assembled/come together’

• अग्नि-पुरोगमाः: with Agni in the forefront
• अग्नि-पुरोगमाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहिः (अग्निः पुरोगमः येषाम्); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying सुरगणाः)

Context

With the Fire-god in the forefront, all the gods assembled and installed Karttikeya, shining on unsurpassed brilliant, as commander of the gods forces.

Characters & Entities

• Agni

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is institutional legitimacy: leadership is established through a recognized rite and collective assent, ensuring authority serves order rather than personal force.

What is the narrative situation?

The gods gather and formally install Kārttikeya/Skanda as their military commander, with Agni prominently present.

Which character virtue is emphasized?

Fitness for leadership: the child’s radiance and capability are acknowledged through consecration, linking power with sanctioned responsibility.