Ramayana — Bala Kanda, Sarga 30, Shloka 9

सिद्धाश्रम

यज्ञरक्षणम् — Protection of Viśvāmitra’s Sacrifice at Siddhāśrama

Devanagari script

सदर्भचमसस्रुक्का ससमित्कुसुमोच्चया।विश्वामित्रेण सहिता वेदिर्जज्वाल सर्त्विजा।।।।

Transliteration

sadarbha-camasa-srukkā sa-samit-kusumoccayā | viśvāmitreṇa sahitā vedir jajvāla sartvijā ||

Translation

Bệ tế rực cháy sáng ngời—được trang nghiêm bằng cỏ kuśa, chén và muôi tế, bó củi nhóm lửa cùng những đống hoa—có hiền thánh Viśvāmitra và các vị tế sư (ṛtvik) đồng hiện diện.

Word by Word

• स-दर्भ-चमस-स्रुक्का: with darbha grass, cups and ladles
• स-दर्भ-चमस-स्रुक्का: विशेषण (to वेदिः)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय ‘सह’) + दर्भ (प्रातिपदिक) + चमस (प्रातिपदिक) + स्रुक् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सह-भावे ‘with’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वेदिम् विशेषयति

• स-समित्-कुसुम-उच्चया: with fuel-sticks and heaps of flowers
• स-समित्-कुसुम-उच्चया: विशेषण (to वेदिः)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय ‘सह’) + समित् (प्रातिपदिक) + कुसुम (प्रातिपदिक) + उच्चय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सह-भावे); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वेदिम् विशेषयति

• विश्वामित्रेण: with Vishvamitra
• विश्वामित्रेण: सहकारक (Accompaniment)
• Type: Noun
• Root: विश्वामित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; सह-सम्बन्धे

• सहिता: accompanied
• सहिता: विशेषण (to वेदिः)
• Type: Adjective
• Root: सहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; सह्/सह धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘accompanied/associated’

• वेदीः: the altar
• वेदीः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जज्वाल: blazed
• जज्वाल: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: ज्वल् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स-ऋत्विजा: with officiating priests
• स-ऋत्विजा: विशेषण (to वेदिः)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय ‘सह’) + ऋत्विज् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सह-भावे); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वेदिम् विशेषयति

Context

The altar with Viswamitra and the officiating priests, kusa grass, ladles and squarevessels, bundles of sticks and flowers, (used in the sacrificfial fire) got brightened up.

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• Vedi (sacrificial altar)
• Kuśa grass (darbha)
• Flowers (kusuma)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma as right order: the verse highlights the sanctity and proper arrangement of yajña, implying that social and cosmic well-being depend on truthful, correctly performed sacred duties.

What is the narrative situation?

The sacrificial scene is described in detail—priests, implements, offerings—while the altar-fire flares, indicating the rite’s potency and auspicious momentum.

Which character virtue is emphasized?

Sacred stewardship: Viśvāmitra and the priests embody disciplined guardianship of ritual truth (satya) and dharmic procedure.