Ramayana — Bala Kanda, Sarga 18, Shloka 25

पुत्रजन्मोत्सवः — Birth of the Princes and Viśvāmitra’s Arrival

Bālakāṇḍa 18

Devanagari script

तेषामपि महातेजा रामस्सत्यपराक्रम:।।।।इष्टस्सर्वस्य लोकस्य शशाङ्क इव निर्मल:।

Transliteration

teṣām api mahātejā rāmaḥ satyaparākramaḥ ||

iṣṭaḥ sarvasya lokasya śaśāṅka iva nirmalaḥ ||

Translation

Ngay cả giữa họ, Rāma—bậc đại quang minh, dũng lực chân thật kiên định—được toàn thể thế gian mến kính; thanh tịnh không vết nhơ, Ngài rạng ngời như vầng trăng.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; अत्र विशेषणरूपेण ‘इदम्’/‘अद्भुतम्’ इत्यादीनां सह (that/this matter)

• अद्भुतम्: wonderful
• अद्भुतम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: adbhuta (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘इदम्’ इति विशेषणम्

• इदम्: this
• इदम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• ब्रह्मन्: O Brahman
• ब्रह्मन्: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: brahman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (addressing a Brahmin), सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• पवित्रम्: pure; purifying
• पवित्रम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pavitra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘इदम्’ इति विशेषणम्

• परमम्: supreme; very great
• परमम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: parama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘इदम्’ इति विशेषणम्

• मम: for me; of me
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन

• शुभक्षेत्रगतः: gone to an auspicious holy place
• शुभक्षेत्रगतः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: śubha + kṣetra + gata (प्रातिपदिक; समास)
• Form: कृदन्त (past participle from √gam), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—शुभे क्षेत्रे गतः (gone to an auspicious holy place)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन

• तव: of you; your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन

• सन्दर्शनात्: from (the benefit of) seeing you; by your presence
• सन्दर्शनात्: Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: saṃ-darśana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (cause: ‘because of seeing/meeting’)

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: prabhu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Context

Among them the highly lustrous and truly mighty Rama was stainless (in character).He was auspicious to the entire world like the Moon.

Characters & Entities

• Rāma
• śaśāṅka (moon)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya (truthfulness/reliability) is presented as the foundation of rightful strength: power becomes dharmic when it is trustworthy and morally clean.

What is the narrative situation?

The narrator highlights Rāma’s special stature and universal affection, distinguishing him among the brothers.

Which character virtue is emphasized?

Purity of character (nirmalatā) and dependable valor rooted in truth (satya-parākrama).