Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 97, Shloka 9
भरतागमनशङ्कानिवारणम् / Dispelling Suspicion about Bharata’s Arrival
Chitrakuta Encampment
मन्येऽहमागतोऽयोध्यां भरतो भ्रातृवत्सलः।मम प्राणात्प्रियतरः कुलधर्ममनुस्मरन्।।।।श्रुत्वा प्रव्राजितं मां हि जटावल्कलधारिणम्।जानक्यासहितं वीर त्वया च पुरुषर्षभ।।।।स्नेहेनाऽक्रान्तहृदय श्शोकेनाकुलितेन्द्रियः।द्रष्टुमभ्यागतो ह्येष भरतो नान्यथाऽगतः।।।।
manye 'ham āgato 'yodhyāṃ bharato bhrātṛvatsalaḥ |
mama prāṇāt priyataro kuladharmam anusmaran ||
śrutvā pravrājitaṃ māṃ hi jaṭāvalkaladhāriṇam |
jānakyāsahitaṃ vīra tvayā ca puruṣarṣabha ||
snehena ākrāntahṛdayaḥ śokenākulitaindriyaḥ |
draṣṭum abhyāgato hy eṣa bharato nānyathāgataḥ ||
Hỡi dũng sĩ, bậc tối thượng trong loài người, ta nghĩ Bharata—người yêu kính huynh đệ, đối với ta còn quý hơn sinh mạng—đã từ Ayodhyā đến đây. Nghe tin ta bị lưu đày, tóc bện rối, mặc áo vỏ cây, cùng Jānakī và cùng ngươi, hỡi trượng phu kiệt xuất, lại nhớ đạo pháp của dòng tộc, lòng chàng bị tình thương lấn át, các căn bị sầu khổ làm chao đảo, nên đã đến để gặp ta. Chàng đến không vì mục đích nào khác.
O gentle Lakshmana, lordship of this earth with the sea as its garment is not difficult to obtain (for me). But I do not desire even Indrahood by unrighteous means.
FAQs
Kuladharma and brotherly duty motivate righteous action: Bharata’s journey is framed as devotion and grief-driven concern, not political ambition.
Rāma interprets Bharata’s approach as an affectionate visit after learning of Rāma’s exile with Sītā and Lakṣmaṇa.
Bharata’s fraternal loyalty and dharmic disposition—he acts from love and adherence to lineage duty.