Sarga 69

Verse 1

यामेव रात्रिं ते दूताः प्रविशन्ति स्म तां पुरीम्।भरतेनापि तां रात्रिं स्वप्नो दृष्टोऽयमप्रियः।।।।

Chính trong đêm ấy, khi các sứ giả bước vào kinh thành, Bharata cũng trong đêm đó thấy một giấc mộng dữ, khiến lòng đau buồn.

Verse 2

व्युष्टामेव तु तां रात्रिं दृष्ट्वा तं स्वप्नमप्रियम्।पुत्रो राजाधिराजस्य सुभृशं पर्यतप्यत।।।।

Khi đêm ấy vừa rạng đông, hoàng tử—con của bậc đại đế—vì đã thấy giấc mộng chẳng lành ấy mà đau khổ khôn cùng.

Verse 3

तप्यमानं समाज्ञाय वयस्याः प्रियवादिनः।आयासं हि विनेष्यन्त स्सभायां चक्रिरे कथाः।।।।

Thấy chàng đang bị nỗi sầu thiêu đốt, các bạn đồng niên—lời nói luôn nhu hòa—bèn trong hội chúng khởi lên nhiều cuộc chuyện trò, cốt để xua tan mệt nhọc ưu phiền ấy.

Verse 4

वादयन्ति तथा शान्तिं लास यन्त्यपि चापरे।नाटकान्यपरे प्राहुर्हास्यानि विविधानि च।।।।

Để an ủi chàng, có người tấu nhạc làm lòng yên tĩnh, có người múa; kẻ khác diễn các vở kịch, lại có người kể đủ thứ chuyện khôi hài.

Verse 5

स तैर्महात्मा भरतस्सखिभिः प्रियवादिभिः।गोष्ठीहास्यानि कुर्वद्भिर्न प्राहृष्यत राघवः।।।।

Nhưng đại hùng Bharata, dòng dõi Raghu, vẫn chẳng hề vui; dẫu các bạn hiền lời ngọt ngào bày ra chuyện trò đùa cợt, chàng cũng không hoan hỷ.

Verse 6

तमब्रवीत्प्रियसखो भरतं सखिभिर्वृतम्।सुहृद्भिः पर्युपासीनः किं सखे नानुमोदसे।।।।

Bấy giờ một người bạn thân, ngồi gần giữa các thiện hữu, thấy Bharata bị bạn bè vây quanh, liền nói: “Này hiền hữu, sao ngươi chẳng tỏ lòng vui?”

Verse 7

एवं ब्रुवाणं सुहृदं भरतः प्रत्युवाच ह।श्रुणु त्वं यन्निमित्तं मे दैन्यमेतदुपागतम्।।।।

Được bạn hiền nói vậy, Bharata đáp: “Hãy nghe—đây chính là duyên cớ khiến nỗi thảm sầu này giáng xuống lòng ta.”

Verse 8

स्वप्ने पितरमद्राक्षं मलिनं मुक्त मूर्धजम्।पतन्तमद्रिशिखरात्कलुषे गोमयह्रदे।।।।

Trong mộng, ta thấy phụ vương: sắc mặt úa nhợt, tóc rối bời, thân hình nhơ nhuốc; từ đỉnh núi rơi xuống một vũng bùn ô uế đầy phân bò.

Verse 9

प्लवमानश्च मे दृष्टस्स तस्मिन्गोमयह्रदे।पिबन्नञ्जलिना तैलं हसन्नपि मुहुर्मुहुः।।।।

Ta lại thấy người nổi bồng bềnh trong vũng phân bò ấy, hai tay chụm lại mà uống dầu, rồi cười khanh khách hết lần này đến lần khác.

Verse 10

ततस्तिलौदनं भुक्त्वा पुनः पुनरधश्शिराः।तैलेनाभ्यक्तसर्वाङ्गः तैलमेवान्वगाहत।।।।

Rồi ta thấy Người ăn cơm nấu với mè; toàn thân được xoa dầu, Người lại nhiều lần lao chúi đầu vào chính dầu ấy.

Verse 11

स्वप्नेऽपि सागरं शुष्कं चन्द्रं च पतितं भवि।उपरुद्धां च जगतीं तमसेव समावृताम्।।।।औपवाह्यस्य नागस्य विषाणं शकलीकृतम्।सहसाचापि संशान्तं ज्वलितं जातवेदसम्।।।।अवतीर्णां च पृथिवीं शुष्कां श्च विविधान् द्रुमान्।अहं पश्यामि विध्वस्तान् सधूमांश्चापि पर्वतान्।।।।

Ngay trong mộng, ta thấy biển khô cạn, trăng rơi xuống đất; thế gian như bị nghẹt thở, phủ kín bởi bóng tối. Ta thấy ngà của voi ngự giá bị vỡ nát; ngọn lửa đang rực cháy bỗng chốc tắt lịm. Ta thấy mặt đất sụp nứt, muôn loài cây khô héo; núi non tan hoang, còn bốc khói mịt mờ.

Verse 12

स्वप्नेऽपि सागरं शुष्कं चन्द्रं च पतितं भवि।उपरुद्धां च जगतीं तमसेव समावृताम्।।2.69.11।।औपवाह्यस्य नागस्य विषाणं शकलीकृतम्।सहसाचापि संशान्तं ज्वलितं जातवेदसम्।।2.69.12।।अवतीर्णां च पृथिवीं शुष्कां श्च विविधान् द्रुमान्।अहं पश्यामि विध्वस्तान् सधूमांश्चापि पर्वतान्।।2.69.13।।

Trong mộng, ta thấy ngà của voi ngự—voi dùng để ngự giá—bị đập vỡ thành từng mảnh; lại thấy ngọn lửa rực như Jātavedas bỗng chốc tắt lịm: điềm báo sức mạnh và cát tường suy sụp.

Verse 13

स्वप्नेऽपि सागरं शुष्कं चन्द्रं च पतितं भवि।उपरुद्धां च जगतीं तमसेव समावृताम्।।2.69.11।।औपवाह्यस्य नागस्य विषाणं शकलीकृतम्।सहसाचापि संशान्तं ज्वलितं जातवेदसम्।।2.69.12।।अवतीर्णां च पृथिवीं शुष्कां श्च विविधान् द्रुमान्।अहं पश्यामि विध्वस्तान् सधूमांश्चापि पर्वतान्।।2.69.13।।

Ta thấy mặt đất như bị sụt lún và nứt vỡ; muôn loài cây cối đều khô héo; cả núi non cũng đổ nát, khói bốc mịt mù—cảnh tượng thế gian mất đi sự vững bền và điềm lành.

Verse 14

पीठे कार्ष्णायसे चैनं निषण्णं कृष्णवाससम्।प्रहसन्ति स्म राजानं प्रमदाः कृष्णपिङ्गलाः।।।।

Ta thấy nhà vua ngồi trên ghế sắt, khoác y phục đen; những người đàn bà da sẫm, ánh vàng nâu cười nhạo ngài—hình ảnh nhục nhã, tước mất uy nghi vương giả.

Verse 15

त्वरमाणश्च धर्मात्मा रक्तमाल्यानुलेपनः।रथेन खरयुक्तेन प्रयातो दक्षिणामुखः।।।।

Ta thấy vị vua hiền đức vội vã lên đường, đeo vòng hoa đỏ và xức hương đỏ; ngồi xe do lừa kéo, quay mặt về phương Nam mà đi—như bị đưa về cõi Tử thần.

Verse 16

प्रहसन्तीव राजानं प्रमदा रक्तवासिनी।प्रकर्षन्ती मया दृष्टा राक्षसी विकृतानना।।।।

Ta thấy một nữ rākṣasī mặt mày dị dạng, mặc áo đỏ, vừa cười nhạo vừa lôi kéo nhà vua đi—biểu tượng thế lực thù nghịch áp đảo vương quyền chính đáng.

Verse 17

एवमेतन्मया दृष्टमिमां रात्रिं भयावहम्।अहं रामोऽथवा राजा लक्ष्मणो वा मरिष्यति।।।।

Đúng như vậy, đêm qua ta đã thấy một giấc mộng kinh hoàng: hoặc ta, hoặc Rāma, hoặc đức vua, hoặc Lakṣmaṇa sẽ lìa đời.

Verse 18

नरो यानेन य स्स्वप्ने स्वरयुक्तेन याति हि।अचिरात्तस्य धूमाग्रं चितायां सम्प्रदृश्यते।।।।

Vì nếu trong mộng thấy một người ngồi xe, xe lại buộc bằng lừa mà đi, thì chẳng bao lâu sẽ thấy làn khói cuộn bay từ giàn hỏa táng của người ấy—đó là điềm báo.

Verse 19

एतन्निमित्तं दीनोऽहं तन्नवः प्रतिपूजये।शुष्यतीव च मे कण्ठः न स्वस्थमिव मे मनः।।।।

Vì điềm ấy, lòng ta sầu não, chẳng thể kính đáp các ngươi cho phải. Cổ họng ta như khô cạn, và tâm trí ta dường như chẳng được an ổn.

Verse 20

न पश्यामि भयस्थानं भयं चैवोपधारयेभ्रष्टश्च स्वरयोगो मे छाया चोपहता मम।जुगुप्सन्निव चाऽत्मानं न पश्यमि च कारणम्।।।।

Ta chẳng thấy chỗ nào thật là nguồn cơn của sợ hãi, vậy mà chỉ riêng nỗi sợ vẫn dâng lên. Giọng ta đã lạc đi, sắc diện ta cũng tiều tụy; ta như ghê sợ chính mình, mà chẳng tìm ra nguyên do.

Verse 21

इमां च दुस्स्वप्नगतिं निशाम्यतामनेकरूपामवितर्कितां पुरा।भयं महत्तद्धृदयान्नयाति मे विचिन्त्य राजानमचिन्तदर्शनम्।।।।

Nhận ra lối đi của cơn ác mộng này—muôn hình vạn trạng, xưa nay chưa từng nghĩ tới—và ngẫm về đức vua, cảnh trạng khó bề hiểu thấu, nỗi sợ lớn vẫn không rời khỏi tim ta.