Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 26, Shloka 28

अयोध्याकाण्डे षड्विंशः सर्गः

Rama’s Departure and Sita’s Questions; Disclosure of Exile and Counsel on Courtly Conduct

Devanagari script

अहं चापि प्रतिज्ञां तां गुरोस्समनुपालयन्।वनमद्यैव यास्यामि स्थिरा भव मनस्विनी।।।।

Transliteration

ahaṃ cāpi pratijñāṃ tāṃ guroḥ samanupālayan |

vanam adyaiva yāsyāmi sthirā bhava manasvini ||

Translation

Còn ta, để giữ trọn lời thệ nguyện của phụ vương, chính hôm nay ta sẽ vào rừng; hãy vững lòng, hỡi người kiên cường.

Word by Word

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), क्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (given)

• नृपतिना: by the king
• नृपतिना: Kartr (कर्ता/Agent)
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृ-करण (agent in passive)

• यौवराज्यम्: regency/heir-apparency
• यौवराज्यम्: Karma (कर्म/Thing given)
• Type: Noun
• Root: यौवराज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सनातनम्: perpetual/ancient
• सनातनम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सनातन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (यौवराज्यम्)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रसाद्यः: must be pleased
• प्रसाद्यः: Karya (कार्य/Obligation predicate)
• Type: Verb
• Root: प्र-सद् (धातु) + यत् (कृदन्त)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be pleased/propitiated’

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr (कर्ता/Doer)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन

• सीते: O Sita
• सीते: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• नृपतिः: the king
• नृपतिः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Prakara (प्रकार/Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/विशेषणार्थक क्रियाविशेषण (adverb)

Context

I am leaving for the forest right away for fulfilling my father's pledge. O high-minded Sita! be steady.

Characters & Entities

• Rāma
• Sītā
• Daśaratha
• vana (forest)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya as dharma in action: a pledged word must be honored, and a son safeguards the father’s moral integrity by accepting hardship.

What is the narrative situation?

Rāma declares his immediate departure to the forest to fulfill Daśaratha’s commitment.

Which character virtue is emphasized?

Steadfastness (dhṛti) and obedience grounded in righteousness.