Adhyaya 81

Verse 1

वैशंपायन उवाच । उद्भवं लोहितांगस्य संतोषं तु जनेषु च । प्रभावं वैभवं तेजः श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

Vaiśaṃpāyana thưa rằng: Con muốn được nghe đúng theo chân lý về nguồn gốc của Lohitāṅga, về niềm mãn nguyện mà ngài khơi dậy nơi muôn người, cùng quyền năng, uy nghi và quang huy của ngài.

Verse 2

व्यास उवाच । हरांशसंभवो देवः कुजातः पृथिवीसुतः । सत्त्वस्थस्सत्वसंपूर्णश्शूरः शक्तिधरो भुवि

Vyāsa nói: Vị thần ấy sinh từ một phần của Hara (Śiva); tuy dường như xuất thân hèn mọn, nhưng là con của Pṛthivī (Mẹ Đất). An trụ trong sattva, đầy đủ thiện tính, ngài là bậc anh hùng, kẻ mang sức mạnh trên cõi đất.

Verse 3

तीक्ष्णः क्रूरग्रहो देवो लोहितांगः प्रतापवान् । कुमारो रूपसंपन्नो विद्युत्पातमयः प्रभुः

Ngài sắc bén, đáng sợ trong sự chế ngự; thần Lohitāṅga rực rỡ oai quang. Trẻ trung, dung mạo đoan nghiêm, và là bậc Chúa tể hùng lực, bản tính như tia sét giáng.

Verse 4

अनेन भर्जिता दैत्याः क्रव्यादाय सुरद्विषः । दशायोगाच्च मनुजा उद्भिज्जाः पशुपक्षिणः

Nhờ uy lực ấy, các Daitya—kẻ ăn thịt và thù nghịch chư thiên—bị thiêu đốt; và do sự hội tụ của mười điều kiện, loài người, chúng sinh sinh từ cây cỏ, muông thú và chim chóc đều hiện khởi.

Verse 5

वैशंपायन उवाच । शंभोरेष कथं जातः कथं जातो महीसुतः । ग्रहो देवः कथं क्रूर एतदिच्छामि वेदितुम्

Vaiśaṃpāyana thưa rằng: “Đấng ấy sinh từ Śambhu bằng cách nào? Người con của Đất sinh ra ra sao? Và vì sao một graha, tuy là thần linh, lại tàn khốc đến vậy? Điều ấy con muốn được biết.”

Verse 6

कथमस्य भवेत्तुष्टिः सर्वलोकेषु सर्वदा । गुरो मय्याप्तभावे तु वद निस्संशयं मुखात्

Làm sao hắn có thể luôn mãn nguyện trong mọi cõi, mọi thời? Bạch Guru—khi con thật sự trở thành người được thầy tin cậy và thương mến—xin thầy nói thẳng từ chính miệng mình, không chút nghi ngờ.

Verse 7

व्यास उवाच । हिरण्याक्षकुले धीमानसुराणां च पार्थिवः । अंधकेति समाख्यातो दैत्यः सर्वसुरांतकृत्

Vyāsa nói: Trong dòng dõi Hiraṇyākṣa có một bậc vương giả trí tuệ giữa loài Asura; Daitya ấy nổi danh là Andhaka, kẻ gây diệt vong cho hết thảy chư thiên.

Verse 8

जातो विष्णुवरादेव जातो विष्णुपराक्रमः । तेनैव निर्जिता देवास्सेन्द्राः क्रतुभुजः क्रमात्

Sinh ra nhờ ân ban của Viṣṇu, hắn mang trong mình chính oai lực của Viṣṇu. Bởi sức ấy, chư thiên—cùng Indra, những vị thọ hưởng phần tế lễ yajña—lần lượt bị đánh bại.

Verse 9

ततो देवा विधिं गत्वा वचनं चेदमब्रुवन् । अन्धकेनैव चास्माकं हृतं राज्यं सुखं मखः

Bấy giờ chư thiên đến gặp Vidhi (Phạm Thiên) và thưa rằng: “Chỉ riêng Andhaka đã cướp mất vương quốc của chúng con—cùng cả niềm an lạc và các nghi lễ tế tự (yajña) nữa.”

Verse 10

तस्मात्तस्य वधोपाय उच्यतां तद्विधीयताम् । अथ धाताऽब्रवीद्वाक्यं देवानस्य च नैधनम्

“Vì vậy, hãy nói rõ phương kế giết hắn và hãy thi hành.” Khi ấy Dhātā nói với chư thiên những lời—những lời không hề sai lệch cho việc ấy.

Verse 11

नास्ति विष्णुवरादेव पीयूषस्य च भक्षणात् । किंतु तस्यासुरत्वस्य यथा परिभवो ध्रुवम्

Chẳng có ân huệ chân thật từ Viṣṇu chỉ vì ăn uống cam lộ bất tử; trái lại, điều chắc chắn—hợp với bản tính a-tu-la của hắn—là sự nhục nhã và suy vong.

Verse 12

कुर्वे लोकहितार्थाय श्रद्धां कामसमन्विताम् । विचिकित्सा तु तत्रैव सर्वास्त्रीरतिगच्छति

“Vì lợi ích của thế gian, ta thực hiện việc này với lòng śraddhā—nhưng lại kèm theo dục (kāma). Ngay tại đó, nghi hoặc khởi lên và biến thành sự đắm nhiễm ái dục, hoàn toàn hướng về nữ sắc.”

Verse 13

त्यक्त्वैकां पार्वतीं दुर्गां न तस्य मानसं स्थिरम् । ततः क्रुद्धो जगत्स्वामी तं च वैरूप्यतां नयेत्

Bỏ rơi một mình Pārvatī—Durgā—tâm hắn không còn vững. Khi ấy Đấng Chúa Tể của thế gian nổi giận, khiến hắn cũng rơi vào cảnh hình dung biến dạng.

Verse 14

ततोऽसुरत्वं संत्यज्य गणस्तस्य भविष्यति । एवमुक्त्वा प्रजाध्यक्षः श्रद्धां कामसमन्विताम्

Bấy giờ, từ bỏ bản tính A-tu-la, hắn sẽ trở thành một gaṇa trong đoàn tùy thuộc của Ngài. Nói vậy xong, Prajāpati—Chúa tể muôn loài—liền ngỏ lời với Śraddhā, người đi cùng Kāma.

Verse 15

विचिकित्सां स्वमायां च प्रेषयामास तं प्रति । ततो विचेष्टितः कामाद्योषान्वेषणतत्परः

Ngài sai ‘Nghi hoặc’ cùng chính ‘Māyā’ của mình đến đối trị hắn. Rồi bị Kāma khuấy động đến bồn chồn, hắn chuyên tâm đi tìm kiếm nữ nhân.

Verse 16

स्वदारान्परयोषां च नापश्यद्विचिकित्सया । ततो मायाप्रयुक्तोसौ त्रैलोक्यं विचचार ह

Vì nghi hoặc, hắn không còn phân biệt được vợ mình với vợ người. Rồi bị Māyā thúc đẩy, hắn lang thang khắp cõi Tam giới.

Verse 17

दृष्टं च हिमवत्पृष्ठे स्त्रीरत्नं चातिशोभनं । दृष्ट्वा च पार्वतीं दैत्यः कामस्य वशगोऽभवत्

Trên sườn núi Himavat, hắn thấy một ‘bảo châu của nữ giới’ rực rỡ phi thường. Vừa thấy Pārvatī, tên daitya liền bị Kāma chế ngự.

Verse 18

ज्ञानलोपात्ततो दुर्गां ग्रहीतुं तां स चेच्छति । उमा च कोटवीरूपं कृत्वा देहस्य चात्मनः

Bấy giờ, do mất đi minh tri, hắn muốn đoạt lấy Durgā. Nhưng Umā, cả thân lẫn tâm, liền hiện thành hình Koṭavī.

Verse 19

ईश्वरस्यांतिकस्था च ग्रहीतुं तां ससार सः । ततः कामविचेताश्च उन्मत्तीकृतचेतनः

Nàng ở gần Đấng Tối Thượng, hắn liền lao tới toan nắm bắt nàng. Rồi tâm trí bị dục vọng làm mê loạn, ý thức như hóa cuồng si.

Verse 20

न जहाति शिवां धात्रीं पार्वतीं दैत्यपुंगवः । ततो ध्यानात्समागम्य मिलितः पार्वतीं धवः

Vị thủ lĩnh Daitya không rời bỏ Pārvatī—Śivā, Dhātrī, Nữ Thần nâng đỡ cát tường. Bấy giờ, Chúa Śiva từ thiền định bước ra, đến gần và hội ngộ cùng Pārvatī.

Verse 21

दृष्ट्वा तं च स दैत्येन्द्रः प्रगतस्तु स्वमालयम् । सज्जीकृत्य स्वयोधांश्च शंभुं जेतुं समुत्सुकः

Thấy Ngài, chúa tể Daitya trở về nơi ở của mình. Sửa soạn chiến binh của mình xong, hắn nóng lòng muốn chinh phục Śambhu (Śiva).

Verse 22

गौरीमेव समानेतुं काममोहादचेतनः । एतच्छ्रुत्वा तु त्रिदशा गत्वा तं नंदिनेरिताः

Bị dục vọng và mê si làm cho mất tỉnh, hắn toan đem chính Gaurī về. Nghe vậy, chư thiên theo lời thúc giục của Nandin liền đến gặp hắn.

Verse 23

अकुर्वंश्च महद्युद्धं घोरं लोकभयंकरम् । दैत्यान्रणे मृतांस्तत्र दैत्याचार्यो ह्यजीवयत्

Họ mở một trận đại chiến—ghê gớm, khiến các cõi thế gian kinh hãi. Và nơi chiến địa, những Daitya đã ngã chết được vị đạo sư của Daitya khiến sống lại.

Verse 24

एतद्वृत्तं तु कैलासे सर्वे चैव न्यवेदयन् । क्रोधाच्छंभुस्तदा वाक्यं नंदिनं निजगाद ह

Tất cả đều tâu bày trọn vẹn sự việc ấy tại Kailāsa. Bấy giờ Śambhu nổi giận, liền phán với Nandin những lời này.

Verse 25

गच्छ दैत्यालयं वीर द्रुतमेव ममाज्ञया । पश्यतां सर्वदैत्यानां दैत्येंद्रस्य च संसदि

“Hãy đi, hỡi dũng sĩ, theo lệnh của Ta, mau đến nơi cư ngụ của các Daitya; vào hội đường của chúa tể Daitya, trước mắt toàn thể Daitya đang chứng kiến.”

Verse 26

गृहीत्वा चिकुरेऽत्यर्थं भार्गवं तं दुरात्मकम् । लब्ध्वा चास्मत्सकाशं वै विह्वलं चानय क्षणात्

“Hãy túm chặt kẻ Bhārgava ác tâm ấy bằng tóc; bắt giữ xong, lập tức dẫn đến trước mặt Ta—kéo lôi hắn đến trong run rẩy, bất lực.”

Verse 27

ततो नंदीश्वरः श्रीमान्पार्वतीपतिनेरितः । काव्यं तं कुंतले धृत्वा दैत्यानां पुरतो बलात्

Bấy giờ Nandīśvara hiển vinh, theo sự thúc giục của Pārvatīpati (Śiva), nắm Kāvya nơi búi tóc và dùng sức kéo lôi đến trước mặt các Daitya.

Verse 28

आनयंतं च तं दैत्या जघ्नुः प्रहरणैः शरैः । न शेकुस्ते रुजां कर्तुं नंदिनो बलशालिनः

Khi ngài đang dẫn hắn đi, các Daitya dùng vũ khí và mũi tên đánh chém; nhưng họ không thể gây cho Nandin hùng lực ấy dù chỉ một chút đau đớn.

Verse 29

देवानामग्रतो नंदी गृहीत्वा तं च कुंतले । हरस्य पुरतो हृष्टः सह तेन समाययौ

Trước mặt chư thiên, Nandī nắm lấy y bằng tóc; rồi hoan hỷ, Ngài dẫn y cùng đến trước Hara (Śiva).

Verse 30

गृहीत्वा भार्गवं शंभुरसुराणां गुरुं रुषा । अगिलद्रौद्रमूर्तोऽसौ कालांतकसमः प्रभुः

Nắm lấy Bhārgava (Śukra), vị đạo sư của các Asura, Śambhu trong cơn phẫn nộ đã nuốt lấy ông; hiện thân dữ dội, Đấng Chúa Tể ấy tựa Kāla—kẻ diệt tận vào thời mạt kiếp.

Verse 31

ततो दैत्यपतिः क्रुद्धः सर्वसैन्यवृतो बली । दुद्राव शंकरं तत्र घोरैः प्रहरणादिभिः

Bấy giờ chúa tể loài Daitya nổi giận, dũng mãnh, được toàn quân vây quanh, liền lao tới Śaṅkara tại đó với những vũ khí ghê gớm và các thứ khác.

Verse 32

त्रिदशाश्च तथा क्रुद्धास्ततो विद्याधरादयः । प्रययुः समरं तत्र दैत्यानां च भृशं रुषा

Rồi chư Tridaśa (chư thiên) cũng nổi giận; cùng các Vidyādhara và những vị khác, họ tiến ra chiến địa nơi ấy, quyết chiến với bọn Daitya trong cơn phẫn nộ dữ dội.

Verse 33

एतस्मिन्नंतरे घोरं युद्धं भीष्मं समुत्थितम् । देवदानवयोरेवं सर्वलोकभयंकरम्

Trong lúc ấy, một trận chiến ghê gớm, kinh hoàng bùng dậy giữa chư thiên và Dānava, khiến muôn cõi đều khiếp sợ.

Verse 34

ततः प्रत्ययितास्त्रैश्च देवा निघ्नंति दानवान् । दनुजा निर्जरांस्तत्र विनिघ्नंति महाहवे

Bấy giờ chư Thiên, cầm những a-tư-ra đã được thần chú làm cho linh nghiệm, liền đánh diệt các Dānava; và trong đại chiến ấy, con cháu của Danu cũng đáp trả, quật ngã các thần bất tử (nirjara).

Verse 35

शातकुंभमयाङ्गैस्ते शरैर्वज्रसमानकैः । बिभिदू रत्नपुंखैश्च परस्परजयैषिणः

Khát khao thắng bại lẫn nhau, họ đâm xuyên nhau bằng những mũi tên thân bằng vàng ròng, sức mạnh như kim cang (vajra), và đuôi tên được điểm trang châu báu.

Verse 36

दीपयंति भृशं कांतैस्तद्गात्राणि नभांसि च । वीर्यवंतो महादैत्या न मोघैरस्त्रसंचयैः

Thân thể rực sáng của họ bừng cháy mãnh liệt, soi chiếu cả cõi trời; những Đại Daitya dũng mãnh ấy chẳng hề mang kho vũ khí vô hiệu.

Verse 37

हत्वा च पातयामासुः काश्यपाः सुरसत्तमाः । जगद्व्याप्तं महासैन्यं बलायुधसुसंवृतम्

Giết xong, các Kaśyapa—bậc tối thượng trong chư Thiên—khiến đạo đại quân bao trùm khắp thế gian ấy sụp đổ, vốn được trang bị đầy đủ sức mạnh và binh khí.

Verse 38

नीतं क्षयं सुरैः सर्वैः शस्त्रैः प्रत्ययितैः क्षणात् । स्वयं च युध्यमानेन महादेवेन यत्नतः

Trong khoảnh khắc, tất cả chư Thiên dùng những vũ khí đã được chứng nghiệm mà đưa hắn đến chỗ diệt vong; và chính Mahādeva cũng gắng sức, thân hành giao chiến.

Verse 39

शूलोद्धृतोपि सुचिरमविनष्टोऽथ नम्रधीः । अन्धको गणतां नीत्वा कृतो भृंगीरिटिर्द्विज

Dẫu bị xiên trên cây tam xoa, y vẫn không bị diệt vong dù đã lâu. Rồi với tâm ý khiêm cung, Andhaka được dẫn vào hàng Gaṇa và được lập làm Bhṛṅgīriṭi, hỡi bậc lưỡng sinh.

Verse 40

ततो देवान्समाभाष्य शुक्रमुद्गीर्णवान्शिवः । भूमौ निपतितो गर्भस्ततो भौम इति स्मृतः

Bấy giờ Śiva, sau khi ngỏ lời cùng chư thiên, đã phóng xuất śukra (tinh lực thiêng). Khi bào thai ấy rơi xuống đất, liền được ghi nhớ là ‘Bhauma’—đấng sinh từ Địa Mẫu.

Verse 41

शुक्रश्शिवं समाभाष्य गतो दैत्यान्मुदान्वितः । एवं भौमस्समुत्पन्नो हरांशो भूसमुद्भवः

Sau khi đàm đạo cùng Śiva, Śukra hân hoan đi đến chư Daitya. Như vậy Bhauma đã sinh ra—một phần hóa thân của Hara (Śiva), phát xuất từ lòng đất.

Verse 42

तस्य पूजा चतुर्थ्यां तु भौमवारे च सुव्रतैः । दशाद्यरिष्टे च तथा गोचरेऽनिष्टराशिगे

Những người giữ hạnh nguyện thanh tịnh nên cử hành lễ thờ phụng Ngài vào ngày Caturthī và cả ngày Bhaumavāra (thứ Ba); cũng vậy trong các thời kỳ tinh tú bất tường như daśā xấu, và khi gocara (vận hành quá cảnh) cho thấy cung hoàng đạo bất lợi.

Verse 43

त्रिकोणे मंडले चैव रक्तपुष्पानुलेपनैः । एवं वै पूजितो भौमः प्रयच्छति मतिं धनम्

Khi Bhauma (Hỏa Tinh) được thờ phụng trong maṇḍala hình tam giác và được xức bằng hoa đỏ, thì Bhauma được tôn kính đúng pháp ấy sẽ ban cho trí tuệ và tài lộc.

Verse 44

पुत्रान्सुखंयशश्चैवकिंभूयःश्रोतुमिच्छसि । व्यास उवाच । एतद्वः कथितं शिष्या धर्माख्यानं शुभावहम्

“Hỡi các con, cả hạnh phúc và danh tiếng nữa—còn muốn nghe gì thêm?” Ngài Vyāsa nói: “Này các đệ tử, câu chuyện về Dharma cát tường, đem lại phúc lợi này đã được ta truyền dạy cho các con.”

Verse 45

यच्छ्रुत्वा न पुनर्भूयो जायते म्रियतेपि वा । द्विजातीनां पुण्यदं च संसेव्यं च शुभेप्सुभिः

Ai nghe được điều này thì không còn tái sinh, cũng chẳng còn tái tử. Điều ấy ban phúc đức cho hàng dvija (nhị sinh), và người cầu điều cát tường nên chuyên tâm theo đuổi.

Verse 46

यथासुखं च गच्छध्वं कृतकृत्या ममाज्ञया । ब्रह्मोवाच । एवं विश्राव्य भगवान्व्यासः सत्यवतीसुतः

Phạm Thiên nói: “Theo mệnh lệnh của Ta, việc của các con đã viên mãn; nay hãy đi tùy ý.” Nói vậy xong, đấng Bhagavān Vyāsa, con của Satyavatī, liền tiếp tục hành sự như hợp lẽ.

Verse 47

निर्णीय धर्मं विविधं शम्याप्रासमगात्सुत । त्वमपि श्रद्धया वत्स ज्ञात्वा तत्त्वं यथासुखम्

Sau khi xác định muôn dạng của Dharma, ngài đi đến Śamyāprāsa, hỡi con. Còn con nữa, đứa trẻ yêu dấu—với lòng śraddhā hiểu rõ chân lý—hãy an trú thong dong, tùy theo ý nguyện.

Verse 48

विहरस्व यथाकालं गायमानो हरिं मुदा । लोकान्धर्मं चोपदिशन्प्रीणयन्जगतां गुरुम्

Hãy du hành đúng thời, hoan hỷ ca tụng Hari; giáo hóa muôn người về Dharma, và làm đẹp lòng bậc Guru của các thế giới.

Verse 49

पुलस्त्य उवाच । इत्युक्तः प्रययौ भूप नारदो गंधमादनम् । नारायणं मुनिवरं द्रष्टुं बदरिकाश्रमे

Pulastya nói: Nghe vậy, hỡi đại vương, Nārada liền lên đường đến Gandhamādana, để được chiêm bái bậc thánh hiền tối thượng Nārāyaṇa tại tịnh thất Badarī.

Verse 81

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे भौमोत्पत्तिपूजनं नामैकाशीतितमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Padma Purāṇa, quyển thứ nhất (Sṛṣṭikhaṇḍa), chương thứ tám mươi mốt mang tên “Sự xuất hiện và nghi lễ thờ phụng Bhauma” đã được kết thúc.