Adhyaya 57

Verse 1

द्विजा ऊचुः । कीर्तिर्धर्मोथ लोकेषु सर्वाणि प्रवराणि च । वद नो मुनिशार्दूल यदि नोऽस्ति त्वनुग्रहः

Các bậc nhị sinh thưa rằng: “Bạch bậc hiền triết như hổ giữa các ẩn sĩ, xin nói cho chúng con về danh tiếng và Dharma trong các cõi, cùng mọi điều tối thượng nữa—nếu quả thật Ngài ban ân sủng cho chúng con.”

Verse 2

व्यास उवाच । यस्य खाते वने गावस्तृप्यंति मासमेव च । यद्वा सप्तदिनात्पूतः सर्वदेवैः स पूजितः

Vyāsa nói: Trong rừng, nếu nhờ hố nước do người ấy đào mà đàn bò được thỏa mãn suốt trọn một tháng, hoặc dù chỉ trong bảy ngày người ấy được thanh tịnh—thì người ấy được chư thiên đồng tôn kính và thờ phụng.

Verse 3

पुष्करिण्या विशेषेण पूता या यज्ञकर्मणा । यत्फलं जलदानेन सर्वमत्रास्यि तच्छृणु

Hãy lắng nghe: Puṣkariṇī—hồ nước thiêng được thanh tịnh đặc biệt nhờ các nghi lễ tế tự (yajña)—tại đây ban trọn vẹn mọi công đức phát sinh từ việc bố thí nước.

Verse 4

हायने हायने चैव कल्पं कल्पं विधीयते । दानात्स्वर्गमवाप्नोति तोयदः सर्वदो भुवि

Năm qua năm, đời qua đời, nghi lễ thiêng này được thiết lập đúng pháp. Nhờ bố thí, người ta đạt cõi trời; kẻ bố thí nước trên trần gian được xem như người ban cho mọi sự.

Verse 5

मेघे वर्षति खाते च जायंते ये तु शीकराः । तावद्वर्षसहस्राणि दिवमश्नाति मानवः

Khi mây mưa đổ xuống và chạm đất làm bắn lên bao nhiêu giọt li ti, thì bấy nhiêu ngàn năm con người được hưởng lạc nơi cõi trời.

Verse 6

तोयैरन्नादिपाकैश्च प्रसन्नो मानवो भवेत् । प्राणानां च विनान्नैश्च धारणन्नैव जायते

Nhờ nước và các món ăn đã nấu chín như cơm và những thứ tương tự, con người được an lạc; còn không có thức ăn thì sự duy trì prāṇa (hơi thở sinh mệnh) tuyệt nhiên không thể có.

Verse 7

पितॄणां तर्पणं शौचं रूपं वै गंध्यनाशनम् । बीजं त्विहार्जितं सर्वं सर्वं तोये प्रतिष्ठितम्

Sự cúng nước tarpaṇa cho tổ tiên, sự thanh tịnh, vẻ đẹp và việc trừ mùi hôi—mọi hạt giống sinh ra nơi đây: tất thảy đều nương tựa và an lập trong nước.

Verse 8

वस्त्रस्य धावनं रुच्यं भाजनानां तथैव च । तेनैव सर्वकार्यं च पानीयं मेध्यमेव च

Dùng nước ấy giặt y phục thì ưa thích, rửa sạch đồ dùng cũng vậy; nhờ chính nước ấy mọi việc đều thành tựu, và nước uống quả thật trở nên thanh tịnh.

Verse 9

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वापीकूपतटाककम् । कारयेच्च बलैः सर्वैस्तथा सर्वधनेन च

Vì thế, hãy dốc mọi nỗ lực mà cho xây giếng, bể bậc, ao hồ và các thủy trì—bằng toàn bộ sức lực, và cũng bằng toàn bộ tài sản của mình.

Verse 10

ततो विनिर्जले देशो यो ददाति जलाशयम् । वासरे वासरे तस्य कल्पं स्वर्गं विनिर्दिशेत्

Vì vậy, ai tạo lập hồ chứa nước nơi xứ sở khô hạn không nước—cho người ấy, ngày qua ngày, nên tuyên dương quả báo là được ở cõi trời suốt một kalpa.

Verse 11

त्रिविष्टपाच्च्युतो विप्रो वेदशास्त्रार्थपारगः । लोकबंधुः स धर्मात्मा तपस्तप्त्वा दिवं व्रजेत्

Vị Bà-la-môn ấy, dẫu đã rơi khỏi Triviṣṭapa (cõi trời), nhưng tinh thông nghĩa lý Veda và các śāstra; là bạn lành và bậc ban ân cho đời, tâm hồn chánh pháp—sau khi tu khổ hạnh, sẽ lại thăng lên thiên giới.

Verse 12

एवं जन्माष्टकं प्राप्य एकस्याक्षयमिष्यते । क्षत्त्रियाणां कुले जातः सार्वभौमो भवेन्नृपः

Như vậy, khi đạt được/tuân hành chuỗi tám lần sinh này, quả của một pháp hành được nói là trở thành akṣaya, không hư hoại. Sinh trong dòng dõi Kṣatriya, nhà vua sẽ thành bậc Sārvabhauma—Chuyển Luân Thánh Vương.

Verse 13

विशोऽक्षयं धनं विद्याज्जन्मजन्मसु यत्प्रियम् । शूद्रादयोन्त्यजाश्चान्ये लभंते स्वर्गतिं मुहुः

Hãy biết: đối với người Vaiśya, của cải bất tận là điều vẫn đáng quý qua hết đời này sang đời khác. Ngay cả Śūdra, những antyaja bị gọi là ‘hạ sinh’, cùng các hạng khác cũng nhiều lần đạt đến con đường lên cõi trời.

Verse 14

चतुर्हस्तप्रमाणं तु कूपं खनति यः पुमान् । परोपकारकं नित्यं कल्पं स्वर्गं तु हायने

Người nào đào một cái giếng sâu rộng bốn khuỷu tay, luôn chuyên tâm làm lợi ích cho người khác, sẽ được lên cõi trời suốt một kalpa—và (dẫu chỉ) một năm cũng hưởng phước trời.

Verse 15

द्विगुणे द्विगुणं विद्याच्छतं चैव चतुर्गुणे । विंशत्किष्कुप्रमाणां तु दद्यात्पुष्करिणीं तु यः

Hãy biết: khi tăng gấp đôi thì quả cũng gấp đôi; khi tăng gấp bốn thì quả thành trăm lần. Và ai tạo lập/cúng dường một puṣkariṇī—ao sen—có kích thước hai mươi kiṣku, người ấy—

Verse 16

विष्णोर्धाम लभेत्सोपि दिव्यभोगं तथैव च । अनंतरं नृपो जातो धनी वागीश्वरो भवेत्

Người ấy cũng đạt đến thánh cảnh (dhāma) của Viṣṇu và likewise hưởng thụ các lạc thú thiên giới. Rồi về sau, khi tái sinh, người ấy trở thành một vị vua giàu có và là bậc chủ của lời nói—hùng biện, uy nghi.

Verse 17

एवं द्विस्त्रिश्चतुर्वापि गुणतो भोग्यमिष्यते । विस्तीर्णे प्रचुरं विद्धि सहस्रेणाच्युतो दिवः

Như vậy, tùy theo phẩm chất công đức, quả lạc ấy được thọ hưởng hai lần, ba lần, thậm chí bốn lần. Hãy biết: khi rộng lớn thì trở nên dồi dào đến ngàn phần; và Acyuta, Đấng Bất Hoại, quả thật là thiêng thiên.

Verse 18

सहस्राद्द्विगुणेनैव सुरपूज्यो भवेन्नरः । जंतवस्तत्र ये संति यावंतो जीवनं ययुः

Nhờ công đức được nhân đôi đến ngàn lần, người ấy trở nên đáng được tôn thờ ngay cả bởi chư thiên. Và mọi loài hữu tình cư ngụ nơi đó đều sống trọn vẹn đúng theo thọ mạng đã được định phần.

Verse 19

तत्संख्याका जनास्तस्य किंकराः पृष्टलग्नकाः । भवंति सततं गेहे पुरे जनपदेषु च

Số người đúng bằng con số ấy trở thành kẻ hầu cận của người, luôn bám sát phía sau không rời. Họ thường trực trong nhà, trong thành thị, và khắp các thôn ấp của xứ sở.

Verse 20

विहाय पितरं भोग्या धने क्षीणे यथा वनम् । पक्षिणस्सूकरश्चैव महिषी करिणी तथा

Khi của cải cạn kiệt, những kẻ nương tựa để hưởng thụ liền rời bỏ người che chở—như muôn loài bỏ khu rừng khi nguồn lợi đã hết: chim chóc, heo rừng, và cả trâu cái cùng voi cái cũng vậy.

Verse 21

उपदेष्टा च कर्त्ता च षडेते स्वर्गगामिनः । दिव्यं च पक्षिणां चैव शतं स्वर्गं विनिर्दिशेत्

Cả bậc chỉ dạy lẫn người thực hành—sáu hạng người ấy được nói là đạt cõi trời. Lại nữa, cũng nên tuyên thuyết một cõi trời “thiêng diệu” cho loài chim; quả thật có nói đến một trăm cõi trời.

Verse 22

क्रोडो वर्षसहस्रं तु महिष्ययुतहायनम् । देवरूपं समास्थाय करिण्या लक्षमुच्यते

‘Kroḍa’ được nói là một nghìn năm; còn ‘mahiṣīyuta’ là thời hạn mười nghìn năm. Khi mang hình tướng thiêng, voi cái gọi mức ấy là ‘lakṣa’.

Verse 23

कोट्येकमुपदेष्टुश्च कर्तुरक्षयमेव च । पुरा धनिसुतेनैव कृतः ख्यातो जलाशयः

Một lời chỉ dạy của bậc hướng đạo có công đức bằng một koṭi; còn với người thực hành, quả báo thật sự vô tận. Thuở xưa, con trai của Dhani đã dựng nên một hồ chứa nước lừng danh.

Verse 24

अयुतधनव्ययेनैव प्राणेनैव बलेन च । सर्वसत्वोपकाराय शिवश्रद्धायुतेन च

Bằng việc tiêu dùng của cải vô lượng, lại đem cả mạng sống và sức lực—vì lợi ích cho mọi loài hữu tình—với lòng tín kính đối với Śiva.

Verse 25

कालेन कियता चापि क्षीणवित्तोऽभवत्किल । कश्चिदर्थी धनी तस्य मूल्यदानाय चोद्यतः

Sau một thời gian, người ấy được nói là trở nên cạn kiệt của cải. Khi ấy, một người giàu nhưng đang có nhu cầu đã thúc giục ông, sẵn sàng trả giá tương xứng.

Verse 26

विमृश्य धनिना चोक्तं व्याहारं शृणुताधुना । दीनारस्यायुतं वा ते दास्याम्यस्याश्च कारणात्

Sau khi suy xét, người phú hộ nói: “Nay hãy nghe lời đề nghị của ta. Ta sẽ cho ngươi mười nghìn dīnāra, và cũng chính vì nàng ấy.”

Verse 27

लब्धं ते पुष्करिण्याश्च पुण्यं लाभात्प्रमन्यसे । शक्त्या दत्वाथ मूल्यं तां स्वीयां कर्तुं व्यवस्थितः

Ngươi cho rằng công đức gắn với hồ thiêng ấy là một món lợi mình đã thu được; rồi theo sức mình mà trả giá, và quyết biến nó thành của riêng.

Verse 28

एवमुक्ते स तं प्राह वासरेप्ययुतं पुनः । फलं भवति वै नित्यं पुण्यं पुण्यविदो विदुः

Nghe vậy, ông đáp: “Dẫu làm đến mười nghìn lần trong một ngày, quả báo vẫn sinh khởi không sai chạy—mãi là công đức, như các bậc am tường công đức đã dạy.”

Verse 29

एतस्मिन्निर्जले देशे शिवं खातं कृतं च मे । स्नानपानादिकं कर्म सर्वे कुर्वंत्यभीष्टतः

Trong miền đất khô cạn này, ta đã cho đào và dựng một giếng Śiva. Tại đây, mọi người tùy ý mà làm các việc như tắm gội, uống nước và các hạnh sự khác.

Verse 30

तस्मान्मेप्ययुतार्थस्य नैत्यकं फलमिष्यते । ततस्तस्याभवद्धास्यं तथैव च सभासदाम्

“Vì thế, đối với ta nữa—dẫu mục đích chưa được thành tựu đúng đắn—cũng chẳng sinh ra kết quả bền lâu.” Rồi ông trở thành trò cười, và các vị trong hội chúng cũng vậy.

Verse 31

ह्रिया च पीडितः सोपि वाक्यमेतदुवाच ह । सत्यमेतद्वचोस्माकं परीक्षां कुरु धर्मतः

Bị nỗi hổ thẹn giày vò, người ấy cũng thốt lời: “Lời chúng ta là chân thật—xin hãy thử xét chúng ta theo đúng Dharma.”

Verse 32

मत्सरात्स तु तं प्राह शृणु मे वचनं पितः । दीनारायुत मे तत्ते दत्वा चानीय प्रस्तरम्

Nhưng vì lòng đố kỵ, hắn nói: “Thưa cha, xin nghe lời con. Hãy cho con mười nghìn dīnara, rồi đem đến một phiến đá.”

Verse 33

पातयिष्यामि ते खाते यथायोगं प्रमज्जतु । उन्मज्जति च यत्काले प्रस्तरः संतरत्यपि

“Ta sẽ thả ngươi xuống hố; hãy chìm xuống cho hợp lẽ. Và khi đến lúc ngươi trồi lên trở lại, thì ngay cả phiến đá cũng sẽ có thể nổi mà vượt qua.”

Verse 34

क्षयं यास्यति नो वित्तं नोचेन्मे धर्मतो हि सा । बाढमुक्त्वायुतं तस्य गृहीत्वा स्वगृहं गतः

“Tài sản của ta sẽ chẳng hao hụt—vì đây là sự ban cho đúng theo Dharma.” Nói “Được vậy,” hắn nhận lấy mười nghìn từ người kia rồi trở về nhà mình.

Verse 35

साक्षिणामग्रतस्तेन प्रस्तरः पातितस्तथा । पुष्करिण्यां महत्यां च दृष्टं नरसुरासुरैः

Ngay trước mặt các nhân chứng, hắn cũng khiến phiến đá bị thả xuống; và trong hồ thiêng lớn ấy, việc ấy được người, chư thiên và asura trông thấy.

Verse 36

ततो धर्मतुलायां तु तुलितं धर्मसाक्षिणा । दीनारायुतदानस्य पुष्करिण्या जलस्य तु

Bấy giờ, trên cán cân của Dharma, chính Dharma làm chứng mà cân đo—phước đức của việc bố thí mười nghìn dīnara và phước đức của nước nơi hồ thiêng puṣkariṇī.

Verse 37

न समं तु दिनैकं तु जलस्य धर्मतो भृशम् । धनिनो मानसं दुःखं मोघार्थं च परेऽहनि

Nhưng theo lẽ Dharma, trong việc nước, dù chỉ một ngày cũng chẳng thật đồng như ngày khác—tính chất của nó đổi thay rất nhiều; và với kẻ giàu, nỗi khổ trong tâm khởi lên, rồi sang ngày sau, mọi nỗ lực cũng hóa vô ích.

Verse 38

शिलोच्चयोऽभवत्तीर्णो द्वीपवच्च जलोपरि । ततः कोलाहलः शब्दो जनानां समुपस्थितः

Một khối đá cao vút trồi lên, đứng trên mặt nước như một hòn đảo. Rồi tiếng huyên náo ầm vang—tiếng của muôn người—nổi lên khắp bốn bề.

Verse 39

तच्छ्रुत्वाद्भुतवाक्यं च मुदा तौ चागतौ ततः । दृष्ट्वा शैलं तथाभूतं कृतं तेनायुतं तथा

Nghe những lời kỳ diệu ấy, hai người tràn đầy hoan hỷ liền đến nơi đó. Và khi thấy ngọn núi đúng như đã nói, họ cũng thấy rõ rằng quả thật chính người ấy đã tạo tác y như vậy.

Verse 40

ततः खाताधिपेनैव शैलं दूरे निपातितम् । पुण्यं खातस्य चोत्खाते प्रलुप्तस्य सुतेन हि

Rồi chính Khātādhipa đã ném ngọn núi ấy đi thật xa. Và phước đức gắn với Khāta—do hành vi đào bới/khai quật—quả thật đã được con trai của Pralupta thọ nhận.

Verse 41

सोपि नाकं समारुह्य जन्मजन्मसु निर्वृतः । गोत्रमातृगणानां च नृपाणां सुहृदां तथा

Người ấy cũng lên cõi trời, đời đời kiếp kiếp an mãn và hoan lạc—cùng với các nhóm thuộc dòng tộc và các bậc mẫu hệ, lại cũng cùng với các bậc vương giả và bạn hữu.

Verse 42

सखीनां चोपकर्तॄणां खातं खात्वाऽक्षयं फलम् । तपस्विनामनाथानां ब्राह्मणानां विशेषतः

Nhờ đào giếng hay hồ chứa nước, người ta được quả phúc bất hoại—nhất là khi làm vì bạn hữu và ân nhân, và đặc biệt vì các brāhmaṇa khổ hạnh, không nơi nương tựa.

Verse 43

खातं तु जनयित्वा तु स्वर्गं चाक्षयमश्नुते । तस्मात्खातादिकं विप्राः शक्तितो यः करिष्यति

Ai khiến cho làm nên một nơi chứa nước (giếng/hồ), người ấy hưởng cõi trời bất hoại. Vì vậy, hỡi các vị vipra (brāhmaṇa), ai tùy theo khả năng mà thực hành các việc như đào giếng, đào hồ và những việc tương tự…

Verse 44

सर्वपापक्षयात्पुण्यं मोक्षं यायान्न संशयः । य इदं श्रावयेल्लोके धर्माख्यानं महोत्कटम्

Nhờ diệt trừ mọi tội lỗi, người ta được công đức và đạt giải thoát (mokṣa)—không chút nghi ngờ. Ai khiến cho thế gian được nghe bản đại thuật về dharma đầy uy lực này…

Verse 45

सर्वखातप्रदानस्य फलमश्नाति धार्मिकः । ग्रहणे भास्करस्यैव भागीरथ्यां तटे वरे

Người sống theo chánh pháp được thọ trọn quả phúc của mọi loại bố thí—khi vào lúc nhật thực, người ấy cử hành nghi lễ đúng pháp trên bờ thù thắng của Bhāgīrathī (sông Gaṅgā).

Verse 46

गवां कोटिप्रदानस्य फलं श्रुत्वा लभेन्नरः । न च दारिद्रतामेति न शोकं व्याधिसंचयम्

Người nào lắng nghe lời kể về quả phúc của việc bố thí mười triệu con bò thì đạt được công đức ấy; người ấy không sa vào nghèo khổ, không rơi vào sầu muộn, cũng không bị tích tụ bệnh tật.

Verse 57

असंमानं महद्दुःखमुभयोर्नाधिगच्छति । इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे खातादिकीर्तनंनाम सप्तपंचाशत्तमोऽध्यायः

Sự khinh mạn là nỗi khổ lớn; bởi đó, cả hai phía đều không đạt được an lạc. Như vậy kết thúc chương thứ năm mươi bảy, mang tên “Khātādikīrtana”, trong quyển thứ nhất, Sṛṣṭikhaṇḍa, của Thánh điển Padma Purāṇa.