Shloka 112

Agastya Arghya Rite and the Gaurī & Sārasvata Vows

with Origin Narratives and Merit Statements

Devanagari script

मदनायै ललाटं तु मोहनायै पुनर्भ्रुवौ । नेत्रे चंद्रार्धधारिण्यै तुष्ट्यै च वदनं पुनः

Transliteration

madanāyai lalāṭaṃ tu mohanāyai punarbhruvau | netre caṃdrārdhadhāriṇyai tuṣṭyai ca vadanaṃ punaḥ

Translation

Ngài dâng vầng trán cho Madanā; đôi mày lại trao cho Mohanā; đôi mắt cho Nữ Thần mang nửa vầng trăng; và một lần nữa, khuôn mặt được giao cho Tuṣṭi.

Word by Word

• मदनायै: to Madanā
• मदनायै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: मदना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन

• ललाटम्: the forehead
• ललाटम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ललाट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• तु: then/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विशेष/विरोधार्थक अव्यय (particle)

• मोहनायै: to Mohanā
• मोहनायै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: मोहना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (again)

• भ्रुवौ: the two eyebrows
• भ्रुवौ: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भ्रू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, द्विवचन

• नेत्रे: the two eyes
• नेत्रे: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, द्विवचन

• चन्द्र-अर्ध-धारिण्यै: to the bearer of the half-moon
• चन्द्र-अर्ध-धारिण्यै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र + अर्ध + धारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चन्द्रस्य अर्धं धारयति या)

• तुष्ट्यै: to Tuṣṭi
• तुष्ट्यै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तुष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• वदनम्: the face
• वदनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वदन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: क्रम/पुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (again/thereafter)

Speaker

Unspecified narrator (context needed from surrounding verses to attribute precisely)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shringara

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: पुनर्भ्रुवौ→पुनः भ्रुवौ; चंद्रार्धधारिण्यै→चन्द्र-अर्ध-धारिण्यै.

Characters & Entities

• Madanā
• Mohanā
• Candrārdhadhāriṇī
• Tuṣṭi

FAQs

What is the main idea of this verse in the Sṛṣṭi-khaṇḍa?

It presents a creation-style mapping where specific facial features are symbolically assigned to personified feminine powers (devī-forms), suggesting a cosmological or mythic distribution of attributes.

Who is “Candrārdhadhāriṇī” in this verse?

Literally “she who bears the half-moon.” The verse treats her as a feminine divine figure associated with the eyes; exact identification (as a specific goddess) depends on the chapter’s broader narrative context.

Why does the verse repeat “punaḥ” (again)?

The repetition indicates a sequential reassignment/distribution of features, emphasizing a step-by-step creative or attributive process rather than a single, static description.