Adhyaya 11

Verse 1

भीष्म उवाच । कस्मिन्वासरभागे तु श्राद्धी श्राद्धं समाचरेत् । तीर्थेषु केषु वै श्राद्धं कृतं बहुफलं द्विज

Bhīṣma nói: “Người có ý định cử hành śrāddha thì nên thực hiện śrāddha đúng nghi thức vào phần nào của ngày? Và, hỡi bậc nhị sinh, tại những tīrtha thánh nào, śrāddha khi được làm sẽ cho quả phúc dồi dào?”

Verse 2

पुलस्त्य उवाच । तीर्थं तु पुष्करं नाम यत्तु श्रेष्ठतमं स्मृतम् । सर्वेषां द्विजमुख्यानां मनोरथमिव स्थितम्

Pulastya nói: “Có một thánh địa hành hương mang tên Puṣkara, được ghi nhớ là tối thượng trong các tīrtha—an trụ như chính điều ước trong lòng của mọi bậc nhị sinh ưu tú.”

Verse 3

तत्र दत्तं हुतं जप्तमनन्तं भवति ध्रुवम् । पितॄणां वल्लभं नित्यमृषीणां परमं मतम्

Tại đó, bất cứ của bố thí nào, lễ cúng vào lửa thiêng nào, hay lời japa nào được trì tụng đều trở thành vô tận—điều ấy chắc chắn. Nơi ấy luôn được các pitṛ yêu mến và được các ṛṣi xem là giáo huấn tối thượng.

Verse 4

नंदाथ ललिता तद्वत्तीर्थं मायापुरी शुभा । तथा मित्रपदं राजंस्ततः केदारमुत्तमम्

Rồi đến Nandā và Lalitā; cũng vậy là bến tīrtha ấy; Māyāpurī cát tường; và cả Mitrapada, hỡi đức vua; sau đó là Kedāra tối thắng.

Verse 5

गंगासागरमित्याहुः सर्वतीर्थमयं शुभम् । तीर्थं ब्रह्मसरस्तद्वच्छतद्रुसलिलं शुभम्

Người ta nói Gaṅgāsāgara là cát tường, hàm chứa công đức của mọi tīrtha. Cũng vậy, Brahma-saras là một tīrtha thánh, và những dòng nước cát tường của sông Śatadru cũng linh thiêng.

Verse 6

तीर्थं तु नैमिषं नाम सर्वतीर्थफलप्रदम् । गंगोद्भेदस्तु गोमत्यां यत्रोद्भूतः सनातनः

Có một thánh địa hành hương mang tên Naimiṣa, ban cho quả phúc của mọi thánh địa. Tại đó, nơi sông Gomati, sự hiển lộ vĩnh hằng của sông Hằng (Gaṅgā) được tỏ bày.

Verse 7

तथा यज्ञवराहस्तु देवदेवश्च शूलधृक् । यत्र तत्कांचनं दानमष्टादशभुजो हरः

Tại đó cũng thờ phụng Yajña-Varāha, và Đấng Thần của các thần, Mahādeva cầm cây tam xoa. Ở nơi ấy, việc bố thí vàng được tôn xưng, nơi Hara—Chúa tể mười tám tay—hiện diện.

Verse 8

नेमिस्तु धर्मचक्रस्य शीर्णा यत्राभवत्पुरा । तदेतन्नैमिशारण्यं सर्वतीर्थनिषेवितम्

Đây chính là rừng Naimiṣa—nơi thuở xưa vành (nemi) của Bánh xe Chánh pháp đã mòn đi. Khu rừng này được mọi thánh địa (tīrtha) lui tới chiêm bái.

Verse 9

देवदेवस्य तत्रापि वराहस्य च दर्शनम् । यः प्रयाति स पूतात्मा नारायणपुरं व्रजेत्

Tại đó cũng được darśana (chiêm bái linh thiêng) của Đấng Thần của các thần, và của Varāha nữa. Ai rời đi sau khi hành hương, tâm linh trở nên thanh tịnh và tiến về thành của Nārāyaṇa (Nārāyaṇapura).

Verse 10

कोकामुखं परं तीर्थमिन्द्रमार्गोपि लक्ष्यते । अथापि पितृतीर्थं तु ब्रह्मणोव्यक्तजन्मनः

Kokāmukha là một thánh độ tối thượng; tại đó cũng thấy con đường của Indra. Nơi ấy còn có thánh độ tổ tiên (Pitṛ-tīrtha) của Brahmā, Đấng có sự giáng sinh không hiển lộ.

Verse 11

पुष्करारण्यसंस्थोसौ यत्र देवः पितामहः । विरिंचिदर्शनं श्रेष्ठमपवर्गफलप्रदम्

Ngài ngự trong rừng Puṣkara, nơi Thần Tổ Phụ Brahmā cư trú. Được chiêm bái Viriñci (Brahmā) là tối thượng, ban quả giải thoát (mokṣa).

Verse 12

कृतं नाम महापुण्यं सर्वपापनिषूदनम् । यत्राद्यो नारसिंहस्तु स्वयमेव जनार्दनः

Có một nơi mang tên Kṛta—đại phúc đức, diệt trừ mọi tội lỗi—nơi mà Narasiṃha nguyên thủy chính là Janārdana (Viṣṇu) tự thân.

Verse 13

तीर्थमिक्षुमतीनाम पितॄणां च शुभावहा । तुष्यन्ति पितरो नित्यं गंगायमुनसंगमे

Có thánh địa mang tên Ikṣumatī, cát tường cho các Pitṛ (tổ tiên). Tại nơi hợp lưu sông Gaṅgā và Yamunā, các Pitṛ luôn được thỏa nguyện.

Verse 14

कुरुक्षेत्रं महापुण्यं यत्र मार्गोपि लक्ष्यते । अद्यापि पितृतीर्थं तु सर्वकामफलप्रदम्

Kurukṣetra là nơi đại phúc đức—lừng danh đến nỗi cả con đường dẫn tới đó cũng được biết rõ. Cho đến hôm nay, Pitṛ-tīrtha tại đó vẫn ban quả cho mọi sở nguyện.

Verse 15

नीलकण्ठमिति ख्यातं पितृतीर्थं नराधिप । तथा भद्रसरः पुण्यं सरो मानसमेव च

Hỡi bậc quân vương, có Pitṛ-tīrtha nổi danh mang tên Nīlakaṇṭha. Cũng vậy, có hồ phúc lành tên Bhadrasaras, và cả hồ Mānasa nữa.

Verse 16

मंदाकिनी तथाऽच्छोदा विपाशा च सरस्वती । सर्वमित्रपदं तद्वद्वैद्यनाथं महाफलम्

Sông Mandākinī, cũng như Acchodā, Vipāśā và Sarasvatī; lại nữa thánh địa Sarvamitrapada, và Vaidyanātha—hết thảy đều ban phúc quả tâm linh lớn lao cho người hành hương và lễ bái.

Verse 17

क्षिप्रा नदी तथा पुण्या तथा कालञ्जरं शुभम् । तीर्थोद्भेदं हरोद्भेदं गर्भभेदं महालयम्

Sông Kṣiprā cũng là dòng sông thiêng; cũng vậy núi Kālañjara cát tường. Lại có Tīrthodbheda, Harodbheda, Garbhabheda và Mahālaya—đều là các thánh địa thanh tịnh.

Verse 18

भद्रेश्वरं विष्णुपदं नर्मदा द्वारमेव च । गयापिंडप्रदानेन समान्याहुर्महर्षयः

Các bậc đại hiền triết tuyên rằng Bhadreśvara, Viṣṇupada và cửa ngõ của sông Narmadā—công đức ngang bằng với việc dâng piṇḍa (nắm cơm cúng) tại Gayā.

Verse 19

एतानि पितृतीर्थानि सर्वपापहराणि च । स्मरणादपि लोकानां किमु श्राद्धप्रदायिनाम्

Những thánh địa dành cho tổ tiên này diệt trừ mọi tội lỗi. Nếu chỉ cần tưởng niệm thôi mà đã thanh tịnh lòng người, huống chi những ai dâng lễ śrāddha tại đó!

Verse 20

ओंकारं पितृतीर्थं तु कावेरीकपिलोदकम् । संभेदश्चण्डवेगायां तथैवामरकंटकम्

Om̐kāra, thánh địa Pitṛ-tīrtha, nước thiêng của sông Kāverī và Kapilā, nơi hợp lưu trên Caṇḍavegā, cùng Amarakaṇṭaka—đều được xưng danh là các chốn linh thiêng.

Verse 21

कुरुक्षेत्राच्चद्विगुणं तस्मिन्स्नानादिकं भवेत् । शुक्लतीर्थं तु विख्यातं तीर्थं सोमेश्वरं परम्

Công đức nơi ấy gấp đôi Kurukṣetra; tắm gội và mọi nghi lễ thiêng liêng thực hành tại đó đều kết quả như vậy. Bến thánh ấy nổi danh là Śukla-tīrtha, và thánh địa hành hương tối thượng tại đó là Someśvara.

Verse 22

सर्वव्याधिहरंपुण्यंफलंकोटिगुणाधिकम् । श्राद्धेदानेतथाहोमेस्वाध्यायेचापिसन्निधौ

Công đức ấy thanh tịnh, trừ diệt mọi bệnh tật, và cho quả báo tăng đến mười triệu lần—dù trong lễ śrāddha, trong bố thí (dāna), trong tế lửa (homa), hay ngay nơi có svādhyāya, sự tự học Kinh Veda.

Verse 23

कायावारोहणं नाम देवदेवस्य शूलिनः । अवतारं रोचमानं ब्राह्मणावसथे शुभे

Tại đó có sự hiển hiện mang danh “Kāyāvarohaṇa” của Đấng Thần trên các thần, Śiva bậc cầm tam xoa—một cuộc giáng lâm rực sáng, đã hiện ra trong ngôi nhà Bà-la-môn cát tường.

Verse 24

जातं तत्सुमहापुण्यं तथा चर्मण्वती नदी । शूलतापी पयोष्णी च पयोष्णीसंगमस्तथा

Bấy giờ vùng thánh địa vô cùng đại phúc ấy được khai sinh; cùng với sông Carmaṇvatī, rồi Śūlatāpī và Payoṣṇī, và cả nơi hợp lưu (saṅgama) của sông Payoṣṇī.

Verse 25

महौषधी चारणा च नागतीर्थप्रवर्त्तिनी । महावेणा नदी पुण्या महाशालस्तथैव च

Mahauṣadhī, Cāraṇā và Nāgatīrtha-pravartinī; dòng sông thiêng Mahāveṇā đầy công đức; và cũng vậy, Mahāśāla (đều được xưng danh).

Verse 26

गोमती वरुणा तद्वत्तीर्थं हौताशनं परम् । भैरवं भृगुतुंगं च गौरीतीर्थमनुत्तमम्

Sông Gomati, sông Varuṇā và cũng vậy là bến tắm thiêng (tīrtha) ấy; Hautāśana chí thánh; Bhairava; Bhṛgutunga; và Gaurī-tīrtha vô song.

Verse 27

तीर्थं वैनायकं नाम वस्त्रेश्वरमनुत्तमम् । तथा पापहरं नाम पुण्या वेत्रवती नदी

Có tīrtha mang danh Vaināyaka và thánh địa Vastreśvara vô thượng. Lại có tīrtha tên Pāpahara; và nơi ấy có dòng sông Vetravatī thanh tịnh, đầy phúc đức.

Verse 28

महारुद्रं महालिंगं दशार्णा च महानदी । शतरुद्रा शताह्वा च तथा पितृपदं पुरम्

Mahārudra, Mahāliṅga, và Daśārṇā—dòng đại hà ấy; Śatarudrā, Śatāhvā, và cả thành mang tên Pitṛpada cũng hiện hữu.

Verse 29

अंगारवाहिका तद्वन्नदौ द्वौ शोणघर्घरौ । कालिका च नदी पुण्या पितरा च नदी शुभा

Lại nữa có sông Aṅgāravāhikā; và có hai sông Śoṇa cùng Gharghara. Cũng có sông Kālikā thanh tịnh, và sông Pitarā cát tường.

Verse 30

एतानि पितृतीर्थानि शस्यंते स्नानदानयोः । श्राद्धमेतेषु यद्दत्तं तदनंतफलं स्मृतम्

Đây là những pitṛ-tīrtha được ca ngợi cho việc tắm gội thanh tịnh và bố thí. Mọi lễ Śrāddha dâng tại các nơi này được ghi nhớ là cho quả phúc vô tận.

Verse 31

शतावटा नदी ज्वाला शरद्वी च नदी तथा । द्वारका कृष्णतीर्थं च तथा ह्युदक्सरस्वती

Các sông Śatāvaṭā và Jvālā, cũng như sông Śaradvī; lại có Dvārakā, bến thánh (tīrtha) của Đức Kṛṣṇa, và cả Udaksarasvatī nữa.

Verse 32

नदी मालवती नाम तथा च गिरिकर्णिका । धूतपापं तथा तीर्थं समुद्रे दक्षिणे तथा

Có một con sông tên Mālavatī, và cũng có (sông) Girikarṇikā; lại có bến thánh (tīrtha) mang tên Dhūtapāpa, tọa lạc nơi biển phương Nam.

Verse 33

गोकर्णो गजकर्णश्च तथा चक्रनदी शुभा । श्रीशैलं शाकतीर्थं च नारसिंहमतः परम्

Gokarṇa, Gajakarṇa và Cakranadī cát tường; Śrīśaila, Śākatīrtha, rồi vượt qua các nơi ấy là thánh địa Narasiṃha—đều là các chốn linh thiêng.

Verse 34

महेंद्रं च तथा पुण्या पुण्या चापि महानदी । एतेष्वपि सदा श्राद्धमनंतफलदं स्मृतम्

Cũng vậy tại Mahendra, tại Puṇyā, và bên bờ đại hà Puṇyā—việc cử hành śrāddha ở những nơi ấy luôn được ghi nhớ là ban quả báo vô tận.

Verse 35

दर्शनादपि पुण्यानि सद्यः पापहराणि वै । तुंगभद्रा नदी पुण्या तथा चक्ररथीति च

Chỉ cần được chiêm bái thôi cũng đã là công đức; quả thật, tội lỗi liền được tiêu trừ tức khắc. Sông Tuṅgabhadrā là linh thiêng, và bến thánh mang tên Cakrarathī cũng vậy.

Verse 36

भीमेश्वरं कृष्णवेणा कावेरी चांजना नदी । नदी गोदावरी पुण्या त्रिसंध्या पूर्णमुत्तमम्

Bhīmeśvara; các sông Kṛṣṇaveṇā và Kāverī; sông Aṃjanā; cùng sông Godāvarī linh thiêng—tất cả những nơi ấy, cùng với Trisaṃdhyā, đều là thánh địa tối thượng và viên mãn.

Verse 37

तीर्थं त्रैयंबकं नाम सर्वतीर्थनमस्कृतम् । यत्रास्ते भगवान्भीमः स्वयमेव त्रिलोचनः

Có một thánh địa mang tên Traiyambaka, được mọi thánh địa khác cúi đầu đảnh lễ; tại đó, Bhagavān Bhīma—Trilocana, Đấng Ba Mắt—ngự hiện thân đích thực.

Verse 38

श्राद्धमेतेषु सर्वेषु दत्तं कोटिगुणं भवेत् । स्मरणादपि पापानि व्रजंति शतधा नृप

Tâu đại vương, lễ śrāddha dâng cúng tại tất cả các thánh địa này sẽ tăng phúc đến muôn triệu lần; chỉ cần tưởng niệm thôi, tội lỗi cũng tiêu tan gấp trăm lần.

Verse 39

श्रीपर्णा च नदी पुण्या व्यासतीर्थमनुत्तमम् । तथा मत्स्यनदी कारा शिवधारा तथैव च

Lại còn có sông Śrīparṇā linh thiêng, thánh địa Vyāsa-tīrtha vô song; cùng với sông Matsya, Kārā, và cả dòng Śiva-dhārā nữa.

Verse 40

भवतीर्थं च विख्यातं पुण्यतीर्थं च शाश्वतम् । पुण्यं रामेश्वरं तद्वद्वेणापुरमलंपुरम्

Bhavatīrtha lừng danh, là thánh địa công đức trường tồn; cũng vậy, Rāmeśvara đầy phước lành, và cả Veṇāpura cùng Malaṃpura nữa.

Verse 41

अंगारकं च विख्यातमात्मदर्शमलंबुषम् । वत्सव्रातेश्वरं तद्वत्तथागोकामुखं परम्

Cũng vậy có Aṅgāraka nổi danh; thánh địa (tīrtha) Ātma-darśa; Alambuṣa; lại như thế Vatsavrāṭeśvara; và cũng vậy thánh địa tối thượng mang tên Gokāmukha.

Verse 42

गोवर्द्धनं हरिश्चंद्रं पुरश्चन्द्रं पृथूदकम् । सहस्राक्षं हिरण्याक्षं तथा च कदलीनदी

Govardhana, Hariścandra, Puraścandra, Pṛthūdaka; Sahasrākṣa, Hiraṇyākṣa—và cả sông Kadālī nữa (được nêu).

Verse 43

नामधेयानि च तथा तथा सौमित्रिसंगतम् । इंद्रनीलं महानादं तथा च प्रियमेलकम्

Và cũng vậy các danh xưng được nêu: Saumitrisaṅgata, Indranīla, Mahānāda, và cả Priyamelaka.

Verse 44

एतान्यपि सदा श्राद्धे प्रशस्तान्यधिकानि च । एतेषु सर्वदेवानां सांनिध्यं पठ्यते यतः

Những điều này cũng luôn được tán dương trong nghi lễ śrāddha—lại càng được ca ngợi đặc biệt—vì có lời dạy rằng nơi đây đạt được sự hiện diện (sānnidhya) của hết thảy chư thiên.

Verse 45

दानमेतेषु सर्वेषु भवेत्कोटिशताधिकम् । बाहुदा च नदी पुण्या तथा सिद्धवटं शुभम्

Trong tất cả những điều ấy, bố thí sẽ sinh công đức vượt hơn trăm koṭi. Cũng vậy, sông Bāhudā là linh thiêng, và Siddhavaṭa cũng cát tường.

Verse 46

तीर्थं पाशुपतं चैव नदी पर्यटिका तथा । श्राद्धमेतेषु सर्वेषु दत्तं कोटिशतोत्तरम्

Tại thánh địa Pāśupata, và cũng tại bờ sông Paryaṭikā—mọi lễ śrāddha dâng cúng ở tất cả những nơi ấy đem công đức vượt hơn hàng trăm koṭi.

Verse 47

तथैव पंचतीर्थं च यत्र गोदावरी नदी । युता लिंगसहस्रेण सव्येतर जलावहा

Cũng vậy có thánh địa Pañcatīrtha, nơi sông Godāvarī chảy—kèm một ngàn liṅga—mang dòng nước dọc cả bờ trái lẫn bờ phải.

Verse 48

जामदग्न्यस्य तत्तीर्थं मोदायतनमुत्तमम् । प्रतीकस्य भयात्सिद्धा यत्र गोदावरी नदी

Bến thánh của Jāmadagnya ấy là thánh điện tối thắng mang tên Modāyatana; nơi sông Godāvarī chảy qua, trở nên linh nghiệm ban thành tựu do nỗi sợ Pratīka.

Verse 49

तीर्थं तद्धव्यकव्यानामप्सरोगणसंयुतम् । श्राद्धाग्नि दानकार्यं च तत्र कोटिशताधिकम्

Thánh địa ấy có đoàn chúng Apsarā vây quanh, và đặc biệt linh nghiệm cho việc dâng havya-kavya lên chư thiên và tổ tiên; công đức làm lễ śrāddha, giữ lửa tế, và bố thí tại đó tăng hơn cả trăm koṭi.

Verse 50

तथा सहस्रलिंगं च राघवेश्वरमुत्तमम् । सेन्द्रकाला नदी पुण्या तत्र शक्रो गतः पुरा

Cũng vậy có Sahasraliṅga và thánh điện tối thắng Rāghaveśvara. Tại đó chảy dòng sông thánh Sendrakālā; thuở xưa Śakra (Indra) cũng từng đến nơi ấy.

Verse 51

निहत्य नमुचिं मित्रं तपसा स्वर्गमाप्तवान् । तत्र दत्तं नरैः श्राद्धमनंतफलदं भवेत्

Sau khi giết người bạn Namuci, ông nhờ sức khổ hạnh mà đạt đến cõi trời. Ở nơi ấy, lễ śrāddha do người đời dâng cúng được nói là cho quả phúc vô tận.

Verse 52

पुष्करं नाम वै तीर्थं शालग्रामं तथैव च । शोणपातश्च विख्यातो यत्र वैश्वानराशयः

Tại đó có thánh địa Puṣkara, và cũng có Śālagrāma. Lại nổi danh Śoṇapāta, nơi có chốn nương (hay kho tàng) của Vaiśvānara.

Verse 53

तीर्थं सारस्वतं चैव स्वामितीर्थं तथैव च । मलंदरा नदी पुण्या कौशिकी चंद्रका तथा

Lại có thánh địa Sārasvata Tīrtha và Svāmitīrtha; sông thiêng Malaṃdarā; cùng Kauśikī và Caṃdrakā.

Verse 54

विदर्भा चाथ वेगा च पयोष्णी प्राङ्मुखा परा । कावेरी चोत्तरांगा च तथा जालंधरो गिरिः

Cũng có Vidarbhā, Vegā, Payoṣṇī và Prāṅmukhā thù thắng; cùng Kāverī, Uttarāṅgā, và núi Jālaṃdhara.

Verse 55

एतेषु श्राद्धतीर्थेषु श्राद्धमानंत्यमश्नुते । लोहदंडं तथा तीर्थं चित्रकूटस्तथैव च

Thực hành lễ śrāddha tại các thánh địa śrāddha này thì được công đức vô tận. Lại có thánh địa mang tên Lohadaṇḍa, và cả Citrakūṭa nữa.

Verse 56

दिव्यं सर्वत्र गंगायास्तथा नद्यास्तटं शुभम् । कुब्जाम्रकं तथा तीर्थमुर्वशीपुलिनं तथा

Khắp mọi nơi dọc sông Gaṅgā đều mang tính thiêng; cũng vậy, bờ sông cát lành ấy đều thánh tịnh. Lại có thánh địa (tīrtha) mang tên Kubjāmraka, và bãi cát gọi là Urvaśī-pulina, cũng đều linh thánh.

Verse 57

संसारमोचनं तीर्थं तथैव ऋणमोचनम् । एतेषु पितृतीर्थेषु श्राद्धमानंत्यमश्नुते

Có thánh địa mang tên Saṃsāra-mocana, nơi giải thoát khỏi ràng buộc thế gian; lại có tīrtha Ṛṇa-mocana, nơi giải trừ nợ nghiệp. Tại các tīrtha dành cho tổ tiên này, ai cử hành śrāddha sẽ hưởng công đức vô tận.

Verse 58

अट्टहासं तथा तीर्थं गौतमेश्वरमेव च । तथा वसिष्ठतीर्थं च भारतं च ततः परम्

Lại có tīrtha mang tên Aṭṭahāsa, và đền thánh Gautameśvara; cũng có Vasiṣṭha-tīrtha, rồi vượt xa hơn nữa là Bhārata, miền đất thiêng Ấn Độ.

Verse 59

ब्रह्मावर्तं कुशावर्तं हंसतीर्थं तथैव च । पिंडारकं च विख्यातं शंखोद्धारं तथैव च

Brahmāvarta, Kuśāvarta và Haṃsatīrtha; lại có Piṇḍāraka lừng danh, và cả Śaṅkhoddhāra nữa—đều là những thánh địa đáng tưởng niệm và hành hương.

Verse 60

भांडेश्वरं बिल्वकं च नीलपर्वतमेव च । तथा च बदरीतीर्थं सर्वतीर्थेश्वरेश्वरम्

Và (còn có) Bhāṇḍeśvara, Bilvaka, cùng Nīlaparvata; lại có Badarī-tīrtha—tối thượng, là Đấng Chúa tể trên mọi chúa tể của các nơi hành hương.

Verse 61

वसुधाराह्वयं तीर्थं रामतीर्थं तथैव च । जयंती विजया चैव शुक्लतीर्थं तथैव च

Có thánh địa (tīrtha) mang tên Vasudhārā, và cũng vậy là Rāma-tīrtha; lại có Jayantī, Vijayā, cùng Śukla-tīrtha nữa.

Verse 62

एषु श्राद्धप्रदातारः प्रयांति परमं पदम् । तीर्थं मातृगृहं नाम करवीरपुरं तथा

Những ai dâng lễ śrāddha tại các nơi ấy sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng. Trong đó có thánh địa mang tên Mātṛgṛha và cả Karavīrapura.

Verse 63

सप्तगोदावरीनाम सर्वतीर्थेश्वरेश्वरम् । तत्र श्राद्धं प्रदातव्यमनंतफलमीप्सुभिः

Tại Saptagodāvarī—được tôn kính như bậc tối thượng giữa mọi thánh địa—ai cầu công đức vô tận nên cử hành lễ śrāddha tại đó.

Verse 64

कीकटेषु गया पुण्या पुण्यं राजगृहं वनम् । च्यवनस्याश्रमं पुण्यं नदी पुण्या पुनःपुना

Trong xứ Kīkaṭa, Gayā là linh thiêng; khu rừng Rājagṛha cũng linh thiêng. Linh thiêng thay ẩn viện của Cyavana, và dòng sông ấy lại linh thiêng mãi mãi.

Verse 65

विषयाराधनं पुण्यं नदी या तु पुनःपुना । यत्र गाथा विचरति ब्रह्मणा परिकीर्तिता

Phúc thay dòng sông ấy, phúc thay mãi mãi, vì sự thờ phụng đem lại công đức—nơi bài gāthā linh thiêng lưu chuyển, như lời Brahmā đã tuyên dương.

Verse 66

एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत् । यजेत वाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत्

Nên ước nguyện có nhiều con trai—vì chỉ cần một người trong số ấy đến Gayā để làm lễ cho tổ tiên. Bằng không, có thể cử hành tế lễ Aśvamedha, hoặc phóng thả một con bò đực màu lam sẫm như một sự bố thí thiêng liêng.

Verse 67

एषा गाथा विचरति तीर्थेष्वायतनेषु च । सर्वे मनुष्या राजेंद्र कीर्त्तयंतः समागताः

Tâu đại vương, bài gāthā thiêng này lưu truyền khắp các thánh địa hành hương và những nơi thờ tự; muôn người tụ hội, cùng ca tụng và xướng tụng kīrtan.

Verse 68

किमस्माकं कुले कश्चिद्गयां यास्यति यः सुतः । प्रीणयिष्यति तान्गत्वा सप्तपूर्वांस्तथापरान्

Trong dòng tộc chúng ta, liệu có người con nào sẽ đến Gayā chăng? Khi đến đó, người ấy sẽ làm cho bảy đời tổ tiên và cả các bậc về sau được thỏa nguyện, an vui.

Verse 69

मातामहानामप्येवं श्रुतिरेषा चिरंतनी । गंगायामस्थिनिचयं गत्वा क्षेप्स्यति यः सुतः

Cũng vậy, đối với các ngoại tổ, có truyền thống xưa này: người con nào đến sông Gaṅgā và thả xuống đó phần di cốt/tro cốt, thì viên mãn nghi lễ.

Verse 70

तिलैः सप्ताष्टभिर्वापि दास्यते च जलांजलिम् । अरण्यत्रितये वापि पिंडदानं करिष्यति

Hãy dâng jalāñjali—một vốc nước—hòa với bảy hoặc tám hạt mè; và tại tam lâm (ba khu rừng thiêng) cũng nên thực hành piṇḍa-dāna, tức cúng bánh cơm cho tổ tiên.

Verse 71

प्रथमं पुष्करारण्ये नैमिषे तदनंतरं । धर्मारण्यं पुनः प्राप्य श्राद्धं भक्त्या प्रदास्यति

Trước hết nơi rừng Puṣkara, rồi tiếp đó tại Naimiṣa; và lại nữa, khi đến Dharmāraṇya, người ấy sẽ dâng lễ śrāddha với lòng sùng kính.

Verse 72

गयायां धर्मपृष्ठे वा सरसि ब्रह्मणस्तथा । गयाशीर्षवटे चैव पितॄणां दत्तमक्षयम्

Tại Gayā—dù ở Dharmapṛṣṭha, hay nơi hồ của Phạm Thiên, lại cả dưới cây đa ở Gayāśīrṣa—mọi vật cúng dâng cho các pitṛ đều trở thành akṣaya, không hư hoại.

Verse 73

व्रजन्कृत्वा निवापं यस्त्वध्वानं परिसर्पति । नरकस्थान्पितॄन्सोपि स्वर्गं नयति सत्वरं

Ai đang trên đường lữ hành mà làm lễ nivāpa (cúng dâng) rồi tiếp tục bước đi, người ấy cũng mau chóng dẫn cả tổ tiên đang ở địa ngục lên cõi trời.

Verse 74

कुले तस्य न राजेंद्र प्रेतो भवति कश्चन । प्रेतत्वं मोक्षभावं च पिंडदानाच्च गच्छति

Hỡi bậc vương giả, trong dòng tộc người ấy không ai trở thành preta (vong linh bất an). Nhờ piṇḍadāna, người ta thoát khỏi thân phận preta và đạt trạng thái thuận duyên cho mokṣa.

Verse 75

एको मुनिस्ताम्रकराग्रहस्तो ह्याम्रेषु मूले सलिलं ददाति । आम्राश्च सिक्ताः पितरश्च तृप्ता एका क्रिया द्व्यर्थकरी प्रसिद्धा

Một vị hiền triết, tay cầm bình đồng, rưới nước nơi gốc cây xoài. Cây xoài được tưới mát, các pitṛ cũng hoan hỷ thỏa lòng—một hành trì, nổi tiếng, thành tựu hai mục đích.

Verse 76

गयायां पिण्डदानस्य नान्यद्दानं विशिष्यते । एकेन पिंडदानेन तृप्तास्ते मोक्षगामिनः

Tại Gayā, không có bố thí nào vượt hơn lễ cúng piṇḍa (bánh cúng cho hương linh). Chỉ một lần dâng piṇḍa, các vong linh được thỏa mãn và tiến bước trên đường giải thoát (mokṣa).

Verse 77

धान्यप्रदानं प्रवरं वदंति वसुप्रदानं च तथामुनींद्राः । गया सुतीर्थेषु नरैः प्रदत्तं तद्धर्महेतुं प्रवरं वदंति

Các bậc hiền triết nói rằng bố thí lương thực là tối thắng, và bố thí tài vật cũng vậy. Nhưng các ngài tuyên dạy: bất cứ vật gì người đời dâng cúng tại Gayā và các thánh độ (tīrtha) khác đều trở thành nhân duyên tối thượng của công đức (dharma).

Verse 78

सर्वात्मना सुरुचिना महाचल महानदी । ये तु पश्यंति तां गत्वा मानसे दक्षिणोत्तरे

Với trọn vẹn thân tâm và niềm hoan hỷ thanh tịnh, ai đến Mānasarovara, chiêm ngưỡng ngọn núi lớn và dòng sông hùng vĩ ấy ở phía nam và phía bắc, người ấy được phúc lành.

Verse 79

प्रणम्य द्विजमुख्येभ्यः प्राप्तं तैर्जन्मनः फलं । यद्यदिच्छति वै मर्त्यस्तत्तदाप्नोत्यसंशयम्

Đảnh lễ các bậc dvija tối thượng, người phàm đạt được quả thật của đời sinh ra. Điều gì người ấy ước nguyện, điều ấy chắc chắn thành tựu—không nghi ngờ.

Verse 80

एष तूद्देशतः प्रोक्तस्तीर्थानां सग्रहो मया । वागीशोपि न शक्नोति विस्तरात्किमु मानुषः

Như vậy, ta chỉ nói vắn tắt bản tổng lược các thánh địa tīrtha. Ngay cả Vāgīśa (Bṛhaspati), chúa tể ngôn từ, cũng không thể diễn tả trọn vẹn—huống chi người phàm.

Verse 81

सत्यं तीर्थं दया तीर्थं तीर्थमिन्द्रियनिग्रहः । वर्णाश्रमाणां गेहेपि तीर्थं शम उदाहृतम्

Chân thật là tīrtha; lòng từ bi là tīrtha; sự chế ngự các căn cũng là tīrtha. Ngay trong đời sống gia thất của người giữ bổn phận varṇa và āśrama, “śama” — sự an tĩnh của tâm — được tuyên dạy là tīrtha.

Verse 82

येषु तीर्थेषु यच्छ्राद्धं तत्कोटिगुणमिष्यते । गयायां यत्तु वै श्राद्धं तच्छ्राद्धमपवर्गदम्

Bất cứ śrāddha nào cử hành tại các tīrtha ấy đều được nói là cho công đức tăng đến một koṭi lần; nhưng śrāddha cử hành tại Gayā quả thật là śrāddha ban apavarga, tức giải thoát (mokṣa).

Verse 83

यस्मात्तस्मात्प्रयत्नेन तीर्थे श्राद्धं विधीयते । प्रातःकालो मुहूर्तांस्त्रीन्संगवस्तावदेव तु

Vì thế, hãy chuyên cần cử hành nghi lễ śrāddha tại tīrtha đúng theo pháp. Thời điểm thích hợp là buổi sáng—ba muhūrta; và saṅgava (buổi tiền trưa) cũng có lượng thời gian như vậy.

Verse 84

मध्याह्नस्त्रिमुहूर्तः स्यादपराह्णस्ततः परम् । सायाह्नस्त्रिमुहूर्तः स्याच्छ्राद्धं तत्र न कारयेत्

Giữa trưa gồm ba muhūrta; sau đó là aparāhna (buổi chiều). Buổi tối cũng gồm ba muhūrta—không nên cử hành śrāddha vào thời ấy.

Verse 85

राक्षसी नाम सा वेला गर्हिता सर्वकर्मसु । अह्नो मुहूर्ता व्याख्याता दशपंच च सर्वदा

Thời khắc ấy được gọi là “Rākṣasī” và bị quở trách trong mọi việc. Các muhūrta của ban ngày được giảng rõ rằng luôn có mười lăm phần.

Verse 86

तत्राष्टमो मुहूर्तो यः स कालः कुतपः स्मृतः । मध्याह्नात्सर्वदा यस्मान्मंदी भवति भास्करः

Tại đó, muhūrta thứ tám được gọi là thời Kutapa; vì sau chính ngọ, Bhāskara (Mặt Trời) luôn dịu bớt cường lực rực nóng của mình.

Verse 87

तस्मादनंतफलदस्तत्रारंभो विशिष्यते । खड्गपात्रं च कुतपस्तथा नैपालकंबलम्

Vì thế, việc khởi sự vào lúc ấy được xem là đặc biệt thù thắng, bởi đem lại quả báo vô tận—như bố thí vật dụng gươm, thảm len, và chăn xứ Nepal.

Verse 88

रुक्मं दर्भास्तिला गावो दौहित्रश्चाष्टमः स्मृतः । पापं कुत्सितमित्याहुस्तस्य तत्तापकारिणः

Vàng, cỏ darbha, hạt mè, bò, và con trai của người con gái (cháu ngoại) được ghi nhớ là điều thứ tám. Họ gọi tội là ‘kutsita’ (hèn xấu), vì nó gây nên sự nung đốt khổ đau tương ứng với nó.

Verse 89

अष्टावेते यतस्तस्मात्कुतपा इति विश्रुताः । ऊर्ध्वं मुहुर्त्तात्कुतपान्महूर्त्तं च चतुष्टयम्

Vì có đủ tám điều, nên chúng được truyền tụng với danh xưng ‘Kutapā’. Và ở phía trên thời Kutapā ấy còn có một nhóm bốn muhūrta (bốn phần thời gian).

Verse 90

मुहूर्त्तपंचकं चैव स्वधावाचनमिष्यते । विष्णुदेहसमुद्भूताः कुशाः कृष्णतिलास्तथा

Khoảng thời gian năm muhūrta cũng được quy định cho việc tụng đọc lời thỉnh ‘Svadhā’; và cỏ kuśa cùng mè đen cũng được nói là phát sinh từ thân thể của Viṣṇu.

Verse 91

श्राद्धस्य लक्षणं कालमिति प्राहुर्मनीषिणः । तिलोदकांजलिर्देयो जलांते तीर्थवासिभिः

Các bậc hiền triết nói rằng dấu hiệu của lễ Śrāddha là đúng thời điểm. Người cư trú nơi tīrtha nên dâng một vốc nước hòa mè (añjali) ngay bên mép nước.

Verse 92

सदर्भहस्तेनैकेन गृहे श्राद्धं गमिष्यति । पुण्यं पवित्रमायुष्यं सर्वपापविनाशनम्

Dù chỉ một tay cầm cỏ darbha mà đi làm lễ Śrāddha tại nhà, người ấy vẫn được công đức—thanh tịnh, tăng thọ, và diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 93

ब्रह्मणा चैव कथितं तीर्थश्राद्धानुकीर्तनम् । शृणोति यः पठेद्वापि श्रीमान्संजायते नरः

Bài tán thuật về lễ Śrāddha tại các tīrtha do Phạm Thiên (Brahmā) truyền dạy—ai nghe hoặc tụng đọc, người ấy được phú quý và điềm lành thịnh vượng.

Verse 94

श्राद्धकाले च वक्तव्यं तथा तीर्थनिवासिभिः । सर्वपापोपशांन्त्यर्थमलक्ष्मीनाशनं मतं

Nên tụng đọc vào lúc làm lễ Śrāddha, và người cư trú nơi thánh địa cũng vậy. Đây được xem là phương tiện làm lắng dịu mọi tội lỗi và diệt trừ alakṣmī (điềm xấu).

Verse 95

इदं पवित्रं यशसो निधानमिदं महापातकनाशनं च । ब्रह्मार्करुद्रैरभिपूजितं च श्राद्धस्य माहात्म्यमुशंति तज्ज्ञाः

Điều này thanh tịnh, là kho tàng danh thơm, và là sức diệt trừ đại tội. Lại được Phạm Thiên, Thần Mặt Trời và Rudra tôn thờ—các bậc trí giả gọi đó là đại uy đức của Śrāddha.