Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 33
The Story of Yayāti: Indra and Dharmarāja on Vaiṣṇava Dharma and the ‘Heavenizing’ of Earth
यथायथा पश्यति नृत्यमुत्तमं गीतं समाकर्णति स क्षितीशः । तथातथा मोहितवान्स भूपतिं नटीप्रणीतेन महानुभावः
yathāyathā paśyati nṛtyamuttamaṃ gītaṃ samākarṇati sa kṣitīśaḥ | tathātathā mohitavānsa bhūpatiṃ naṭīpraṇītena mahānubhāvaḥ
Càng nhìn điệu múa tuyệt mỹ và càng lắng nghe khúc ca, vị chúa tể cõi đất càng bị bậc đại nhân ấy—dưới sự dẫn dắt của nữ vũ công—mê hoặc và làm cho mờ mịt hết lần này đến lần khác.
Narrator (contextual storyteller; specific dialogue-speaker not stated in the verse alone)
Primary Rasa: shringara
Secondary Rasa: bhayanaka
Sandhi Resolution Notes: नृत्यमुत्तमं = नृत्यम् + उत्तमम्; मोहितवान्स = मोहितवान् + सः; (अन्वयः: यथायथा... तथातथा...).
FAQs
It describes how refined performance—dance and song—can progressively captivate a ruler’s mind, leading him into increasing fascination or delusion.
The kṣitīśa/bhūpati (the king) is being increasingly enchanted, under the guidance/leadership (praṇīta) of a naṭī (female performer/actress-dancer).
The verse cautions that sensory pleasures and entertainment, when indulged without discernment, can cloud judgment—especially for those in power whose clarity is crucial for righteous rule.