Adhyaya 56

Verse 1

विष्णुरुवाच । तस्याः सत्यविनाशाय मन्मथः ससुराधिपः । प्रस्थितः सुकलां तर्हि सत्यो धर्ममथाब्रवीत्

Viṣṇu phán: Để hủy hoại tiết hạnh của nàng, Manmatha (Kāma) cùng với chúa tể chư thiên đã lên đường. Bấy giờ Satyā nói với Dharma rằng:

Verse 2

पश्य धर्म महाप्राज्ञ मन्मथस्य विचेष्टितम् । तवार्थमात्मनश्चैव पुण्यस्यापि महात्मनः

Hỡi Dharma, bậc đại trí, hãy xem những mưu sự của Manmatha (Kāma): ấy là vì lợi ích của ngài, vì lợi ích của chính ta, và cả vì lợi ích của Puṇya, bậc đại hồn nữa.

Verse 3

विसृजामि महास्थानं वास्तुरूपं सुखोदयम् । सत्याख्यं च सुप्रियाख्यं सुदेवाख्यं गृहोत्तमम्

“Ta hiển lộ đại trú xứ—mang hình tướng một ngôi nhà làm sinh khởi an lạc: ngôi nhà tối thượng mang danh Satya, cũng gọi là Supriya, và cũng gọi là Sudeva.”

Verse 4

तमेव नाशयेद्गत्वा काम एष प्रमत्तधीः । रिपुरूपः सुदुष्टात्मा अस्माकं हि न संशयः

Hãy đi và diệt trừ hắn một mình—Kāma này, kẻ có tâm trí buông lung. Hắn là kẻ thù đội lốt, bản tính cực ác; về điều ấy chúng ta không hề nghi ngờ.

Verse 5

पतिस्तपोधनो विप्रः सुसती या पतिव्रता । सुसत्यो भूपतिर्धर्मममगेहानसंशयः

Chồng nàng là vị Bà-la-môn giàu công khổ hạnh, chuyên tâm tu trì; nàng là người vợ hiền đức, thủy chung, kiên định trong hạnh pativratā. Nhà vua chân thật và thuận theo Dharma, nên gia thất của ngài hẳn nhiên được trị lý nghiêm chỉnh.

Verse 6

यत्राहं वृद्धिसंपुष्टस्तत्र वासो हि ते भवेत् । तत्र पुण्यं समायाति श्रद्धया सह क्रीडते

Nơi nào Ta được nuôi dưỡng để tăng trưởng và hưng thịnh, chính nơi ấy sẽ là chốn cư ngụ của ngươi. Tại đó, phước đức (puṇya) tụ hội mà đến, và cùng với tín tâm (śraddhā) vui đùa tương ứng.

Verse 7

क्षमा शांत्या समायुक्ता आयाति मम मंदिरम् । यथा सत्यो दमश्चैव दया सौहृदमेव च

Sự nhẫn thứ (kṣamā) hòa cùng an tịnh sẽ đến ngôi đền của Ta; cũng như chân thật (satya) và tự chế (dama) đến, và likewise lòng từ bi (dayā) cùng thiện ý, hòa mục (sauhṛda) cũng đến.

Verse 8

प्रज्ञायुक्तः स निर्लोभो यत्राहं तत्र संस्थितः । शुचिः स्वभावस्तत्रैव अमी च मम बांधवाः

Người được trang bị trí tuệ phân biệt (prajñā), lìa lòng tham, cư trú nơi nào Ta hiện diện. Tánh tình thanh tịnh, người ấy an trụ tại đó—và những vị này nữa cũng là quyến thuộc của Ta.

Verse 9

अस्तेयमप्यहिंसा च तितिक्षा वृद्धिरेव च । मम गेहे समायाता धन्यतां शृणु धर्मराट्

Không trộm cắp (asteya), không bạo hại (ahiṃsā), nhẫn chịu (titikṣā) và sự hưng thịnh chân thật đã đến trong nhà Ta. Hỡi bậc vua của Dharma, hãy lắng nghe phúc lành này.

Verse 10

गुरूणां चापि शुश्रूषा विष्णुर्लक्ष्म्या समावृतः । मद्गेहं तु समायांति देवाश्चाग्निपुरोगमाः

Nhờ phụng sự các bậc Guru, đức Viṣṇu—cùng với Lakṣmī—cũng ngự đến cư trú nơi ấy; quả thật chư thiên cũng đến nhà ta, với Agni đứng đầu dẫn lối.

Verse 11

मोक्षमार्गं प्रकाशेद्यो ज्ञानोदीप्त्या समन्वितः । एतैः सार्धं वसाम्येव सतीषु धर्मवत्सु च

Ai soi sáng con đường giải thoát bằng hào quang của chân tri, Ta quả thật ngự cùng những người ấy; và cũng ở giữa các phụ nữ tiết hạnh, sống đúng theo dharma.

Verse 12

साधुष्वेतेषु सर्वेषु गृहरूपेषु मे सदा । उक्तेनापि कुटुंबेन वसाम्येव त्वया सह

Trong mọi mái nhà của các bậc hiền thiện ấy, Ta luôn hiện diện. Dẫu được cả gia quyến xưng niệm thỉnh mời, Ta nhất định ngự nơi đó—cùng với ngươi.

Verse 13

ससत्वाः साधुरूपास्ते वेधसा मे गृहीकृताः । संचरामि महाभाग स्वच्छंदेन च लीलया

Những hữu tình ấy, đầy đủ thiện đức và mang hình tướng bậc hiền, đã được Đấng Tạo Hóa (Vedhas) giao phó cho Ta. Hỡi người hữu phúc, Ta tự do du hành, thong dong trong līlā, theo ý nguyện của chính Ta.

Verse 14

ईश्वरश्च जगत्स्वामी त्रिनेत्रो वृषवाहनः । मम गेहे स्वरूपेण वर्तते शिवया युतः

Īśvara—Chúa tể của vũ trụ, Đấng Tam Nhãn, bậc cưỡi bò—ngự trong nhà ta bằng chính bản thể của Ngài, cùng với Śivā.

Verse 15

तदिदं संसृतेः सारं गृहरूपं महेश्वरम् । सदनं शंकरेत्याख्यं नाशितं मन्मथेन वै

Đây chính là tinh túy của vòng luân hồi: Đại Tự Tại (Maheśvara) hiện thân trong hình thức gia thất; nơi cư ngụ được gọi là “Sadan của Śaṅkara” ấy quả thật đã bị Manmatha (Kāma) phá hủy.

Verse 16

विश्वामित्रं महात्मानं तपंतं तप उत्तमम् । मेनकां हि समाश्रित्य कामोयं जितवान्पुरा

Thuở xưa, chính Kāma này nương vào Menakā mà khuất phục bậc đại hồn Viśvāmitra, khi ngài đang chuyên chú vào khổ hạnh tối thượng.

Verse 17

सती पतिव्रताहल्या गौतमस्य प्रिया शुभा । सुसत्याच्चालिता तेन मन्मथेन दुरात्मना

Ahalyā—người vợ trinh khiết, thủ tiết, ái thê cát tường của Gautama—dẫu thật lòng trung tín, vẫn bị Manmatha ác tâm kia khuấy động cám dỗ.

Verse 18

मुनयः सत्यधर्मज्ञा नानास्त्रियः पतिव्रताः । मद्गृहास्ता इमाः सर्वा दीपिताः कामवह्निना

“Các bậc hiền triết am tường chân lý và chánh pháp, cùng bao phụ nữ thủ tiết—hết thảy trong nhà ta đây đã bị ngọn lửa dục ái thiêu đốt.”

Verse 19

दुर्धरो दुःसहो व्यापी योतिसत्येषु निष्ठुरः । मामेवं पश्यते नित्यं क्व सत्यः परितिष्ठति

Khó chế ngự, không thể chịu nổi, lan trùm khắp, và nghiệt ngã cả với người an trú trong chân lý—nếu người ta luôn nhìn ta như thế, thì chân lý còn biết nương tựa nơi đâu?

Verse 20

समां ज्ञात्वा समायाति बाणपाणिर्धनुर्धरः । नाशयेन्मद्गृहं पापो वीतिहोत्रैश्च नामकैः

Biết rằng thời khắc đã ngang bằng, thuận lợi, kẻ cầm cung—tay nắm mũi tên—liền kéo đến. Tên tội lỗi ấy sẽ hủy diệt nhà ta, cùng với những kẻ mang danh Vītihotra.

Verse 21

पापलेशाश्च ये क्रूरा अन्ये पाखंडसंश्रयाः । ते तु बुद्ध्याऽहिताः सर्वे सत्यगेहं विशंति हि

Những kẻ vương chút tội nhơ, kẻ tàn bạo, và những kẻ khác nương tựa tà ngụy giả hình—tất thảy, với trí tuệ hướng về điều bất thiện, quả thật bước vào ngôi nhà của Satya (Chân Lý).

Verse 22

सेनाध्यक्षैरसत्यैस्तु छद्मना तेन साधितः । पातयेदर्दयेद्गेहं पापः शस्त्रैर्दुरात्मभिः

Bị các tướng lĩnh gian trá dùng chính mưu ngụy ấy đánh lừa, kẻ tội lỗi kia—cùng bọn ác nhân mang binh khí—sẽ khiến nhà cửa sụp đổ và bị nghiền nát.

Verse 23

मामेवं ताडयेत्पापो महाबल मनोभवः । अस्य धाम्ना प्रदग्धोहं शून्यतां हि व्रजामि वै

“Chính như thế, kẻ tội lỗi Manobhava (Kāma) đầy đại lực đánh vào ta. Bị thiêu đốt bởi quang huy từ dhāma/sự hiện diện của hắn, ta quả thật đi vào cõi trống không.”

Verse 24

नूतनं गृहमिच्छामि स्त्रियाख्यं पतिभूपतिम् । कृकलस्यापि पुण्यस्य प्रियेयं शिवमंगला

“Ta ước có một mái nhà mới, và một người chồng như bậc vương giữa loài người. Người yêu dấu này là điềm lành của Śiva, đem phúc cát—xin cho (điều ấy) thành tựu, dù chỉ nhờ công đức của một kṛkala nhỏ bé.”

Verse 25

तद्गृहं सुकलाख्यं मे दग्धुं पापः समुद्यतः । अयमेष सहस्राक्षः कामेन सहितो बली

Kẻ tội lỗi ấy đã vùng dậy toan thiêu đốt ngôi nhà của ta mang tên Sukalā. Và đây là Indra nghìn mắt, dũng mãnh, đi cùng Kāma.

Verse 26

कामस्य कारणात्कस्मात्पूर्ववृत्तं न विंदति । अहल्यायाः प्रसंगेन मेषोपस्थो व्यजायत

Vì nguyên do của dục vọng, sao người ta lại không nhận ra chuyện đã xảy ra trước đó? Do mối liên hệ với Ahalyā, một cơ quan sinh dục của con cừu đực đã phát sinh.

Verse 27

पौरुषं हि मुनेर्दृष्ट्वा सत्याश्चैव प्रधषर्णात् । नष्टः कामस्य दोषेण सुरराट्तत्र संस्थितः

Thấy sự kiên định tự chế của vị hiền triết và sự kháng cự vững vàng của Satyā, vua chư thiên, bị lỗi dục vọng làm cho suy sụp, vẫn đứng lại nơi ấy.

Verse 28

भुक्तवान्दारुणं शापं दुःखेन महतान्वितः । कृकलस्य प्रियामेनां सुकलां पुण्यचारिणीम्

Ông chịu đựng một lời nguyền khốc liệt, bị nỗi sầu lớn bao trùm. Rồi ông đến gần Sukalā, ái thê của Kṛkala, người chuyên tâm hành trì công hạnh.

Verse 29

एष हंतुं सहस्राक्ष उद्यतः कामसंयुतः । यथा चेंद्रेण नायाति काम एष तथा कुरु

Hỡi Sahasrākṣa (Indra), kẻ ấy sẵn sàng ra tay, bị dục vọng thúc đẩy. Hãy hành động sao cho ngọn lửa Kāma này không chi phối Indra (ngài).

Verse 30

धर्मराज महाप्राज्ञ भवान्मतिमतां वरः । धर्मराज उवाच । ऊनं तेजः करिष्यामि कामस्य मरणं तथा

Hỡi Dharmarāja, bậc đại trí, ngài thật là tối thượng trong hàng người trí tuệ. Dharmarāja phán: “Ta sẽ làm suy giảm hào quang của hắn, và cũng khiến Kāma phải chịu cái chết.”

Verse 31

एकोपायो मया दृष्टस्तमिहैव प्रपश्यतु । प्रज्ञा चैषा महाप्राज्ञा शकुनीरूपचारिणी

Ta đã thấy một phương kế; hãy để người ấy suy xét ngay tại đây. Chính Trí tuệ này—bậc đại trí—đi lại trong hình tướng một loài chim.

Verse 32

भर्तुरागमनं पुण्यं शब्देनाख्यातु खे यतः । शकुनस्य प्रभावेण भर्तुश्चागमनेन च

Bởi loài chim trên không trung đã dùng tiếng kêu mà báo tin cuộc trở về cát tường của người chồng—do uy lực của chim ấy và cũng do chính sự đến của người chồng.

Verse 33

दुष्टैर्नष्टा न भूयेत स्वस्थचित्ता न संशयः । प्रज्ञा संप्रेषिता तेन गता सा सुकलागृहम्

“Nàng sẽ không còn bị kẻ ác làm cho suy vong nữa—không chút nghi ngờ; tâm nàng nay đã an định. Được người ấy sai đi, Prajñā đã đến nhà của Sukalā.”

Verse 34

प्रकुर्वती महच्छब्दं दृष्टदेवेव सा बभौ । पूजिता मानिता प्रज्ञा धूपदीपादिभिस्तदा

Cất lên tiếng vang lớn, nàng hiện ra như người vừa được chiêm bái thần linh. Bấy giờ Prajñā được tôn kính và thờ phụng bằng hương, đèn và các phẩm vật cúng dường khác.

Verse 35

ब्राह्मणं सुकलापृच्छत्किमेषा च वदेन्मम । ब्राह्मण उवाच । भर्तुश्चागमनं ब्रूते तवैव सुभगे स्थिरा

Sukalā hỏi vị Bà-la-môn: “Nàng ấy đang nói với con điều gì?” Vị Bà-la-môn đáp: “Hỡi người phúc lành, nàng nói rằng phu quân của nàng sẽ trở về; hãy vững lòng kiên định.”

Verse 36

दिनसप्तकमध्ये स आगमिष्यति नान्यथा

Trong vòng bảy ngày, chàng nhất định sẽ đến—không thể khác được.

Verse 37

इत्येवमाकर्ण्यसुमंगलं वचः प्रहर्षयुक्ता सहसा बभूव । धर्मज्ञमेकं सगुणं हि कांतं शकुनात्प्रदिष्टं हि समागतं तम्

Nghe những lời cực kỳ cát tường ấy, nàng bỗng tràn đầy hoan hỷ. Quả thật, người phu quân yêu dấu—bậc am tường dharma, độc nhất đáng quý, đầy đủ đức hạnh—đã đến, đúng như chim điềm báo đã chỉ bày.