Adhyaya 118

Verse 1

कपिंजल उवाच । गंगामुखे पुरा तात रोदमाना वरांगना । नेत्राभ्यामश्रुबिंदूनि पतंति च महाजले

Kapiñjala nói: “Thuở xưa, này hiền hữu, nơi cửa sông Gaṅgā có một phu nhân cao quý đang khóc; từ đôi mắt nàng, những giọt lệ rơi xuống dòng nước mênh mông.”

Verse 2

गंगामध्ये निमज्जंति भवंति कमलानि च । पुष्पाणि दिव्यरूपाणि सौगंधानि महांति च

Giữa dòng Gaṅgā, hoa sen hiện nở; lại có những đóa hoa mang hình tướng thần diệu—hương thơm ngào ngạt và lớn lao.

Verse 3

तस्यास्तात सुनेत्राभ्यां किमर्थं प्रपतंति च । गंगोदके महाभाग निर्मला अश्रुबिंदवः

Này hiền hữu—vì cớ gì những giọt lệ thanh khiết lại rơi từ đôi mắt đẹp của nàng xuống nước Gaṅgā, hỡi bậc hữu phúc?

Verse 4

अस्थिचर्मावशेषस्तु जटाचीरधरः पुनः । तानि सौगंधयुक्तानि पद्मानि विचिनोति सः

Dẫu chỉ còn xương và da, nhưng lại mang tóc bện (jaṭā) và mặc y bằng vỏ cây; người ấy vẫn hái nhặt những đóa sen Padma ngào ngạt hương thơm.

Verse 5

हेमवर्णानि दिव्यानि नीत्वा शिवं समर्चयेत् । सा का नारी समाचक्ष्व स वा को हि महामते

Mang theo lễ vật thiêng liêng sắc vàng rực, người ta nên cung kính thờ phụng Śiva đúng pháp. Xin nói cho ta, bậc đại trí: nàng ấy là người nữ thế nào, và người nam kia thực là ai?

Verse 6

अर्चयित्वा शिवं सोथ कस्मात्पश्चात्प्रदेवति । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व यद्यहं वल्लभस्तव

“Sau khi thờ phụng Śiva, cớ sao nàng còn than khóc nữa, hỡi Nữ Thần? Hãy nói cho ta hết thảy—nếu quả thật ta là người nàng thương mến.”

Verse 7

कुंजल उवाच । शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि वृत्तांतं देवनिर्मितम् । चरित्रं सर्वपापघ्नं विष्णोश्चैव महात्मनः

Kuṃjala nói: Hãy nghe đây, con yêu; ta sẽ thuật lại một thiên truyện do chư thiên an bài—một tích đoạn diệt trừ mọi tội lỗi—về Đức Viṣṇu bậc đại hồn.

Verse 8

योसौ हुंडो महावीर्यो नहुषेण हतो रणे । तस्य पुत्रस्तु विख्यातो विहुंडस्तप आस्थितः

Huṇḍa, bậc dũng lực phi thường, đã bị Nahuṣa giết trong chiến trận. Người con trai lừng danh của ông, Vihuṇḍa, bấy giờ bước vào con đường khổ hạnh tu tapasyā.

Verse 9

निहतं पितरं श्रुत्वा सामात्यं सपरिच्छदम् । आयुपुत्रेण वीरेण नहुषेण बलीयसा

Khi nghe tin cha mình đã bị sát hại—cùng các đại thần và toàn thể tùy tùng—bởi Nahuṣa, con của Āyu, vị dũng sĩ hùng mạnh,

Verse 10

तपस्तपति सक्रोधाद्देवान्हंतुं समुद्यतः । पौरुषं तस्य दुष्टस्य तपसा वर्द्धितस्य च

Tapastapati bừng bừng phẫn nộ, đứng dậy với ý định sát hại chư thiên; sức dũng mãnh của kẻ ác ấy đã được tăng trưởng nhờ khổ hạnh.

Verse 11

जानंति देवताः सर्वा दुःसहं समरांगणे । हुंडात्मजो विहुंडस्तु त्रैलोक्यं हंतुमुद्यतः

Chư thiên đều biết hắn là kẻ không thể chịu nổi nơi chiến địa; Vihuṇḍa, con của Huṇḍa, đã trỗi dậy, quyết hủy diệt tam giới.

Verse 12

पितुर्वैरं करिष्यामि हनिष्ये मानवान्सुरान् । एवं समुद्यतः पापी देवब्राह्मणकंटकः

Hắn nói: “Ta sẽ báo thù mối oán của phụ thân; ta sẽ giết loài người, cả chư thiên nữa.” Thế rồi kẻ tội lỗi ấy bị thúc động, trở thành nỗi nhức nhối của chư thiên và các bà-la-môn.

Verse 13

उपद्रवं समारेभे प्रजाः पीडयते च सः । तस्यैव तेजसा दग्धा देवाश्चेंद्रपुरोगमाः

Hắn khởi sự cuộc bạo ngược và hành hạ muôn dân; bởi chính ngọn lửa tejas của hắn, ngay cả chư thiên do Indra dẫn đầu cũng bị thiêu rát.

Verse 14

शरणं देवदेवस्य जग्मुर्विष्णोर्महात्मनः । देवदेवं जगन्नाथं शंखचक्रगदाधरम्

Họ tìm nương tựa nơi Viṣṇu đại tâm—Thần của chư thần, Jagannātha, Chúa tể vũ trụ—Đấng cầm ốc tù và, đĩa luân và chùy.

Verse 15

ऊचुश्च पाहि नो नित्यं विहुंडस्य महाभयात् । श्रीविष्णुरुवाच । वर्द्धंतु देवताः सर्वाः सुसुखेन महेश्वराः

Họ thưa: “Xin Ngài luôn che chở chúng con khỏi đại kinh hoàng do Vihuṇḍa gây ra.” Śrī Viṣṇu đáp: “Hỡi các bậc Mahēśvara, nguyện chư thiên thảy đều hưng thịnh, tăng trưởng trong an lạc viên mãn.”

Verse 16

विहुंडं नाशयिष्यामि पापिष्ठं देवकंटकम् । एवमाभाष्य तान्देवान्मायां कृत्वा जनार्दनः

“Ta sẽ diệt Vihuṇḍa, kẻ tội ác nhất, cái gai của chư thiên.” Nói vậy với các vị thần, Janārdana liền vận dụng thần lực māyā của mình.

Verse 17

स्वयमेवस्थितस्तत्र नंदने सुमहायशाः । मायामयं चकाराथ स्त्रीरूपं च गुणान्वितम्

Tại Nandana, khu vườn lạc cảnh trên trời, bậc rạng danh ấy đứng một mình; rồi nhờ năng lực māyā, Ngài tạo nên một hình tướng nữ nhân đầy đủ phẩm chất.

Verse 18

विष्णुमाया महाभागा सर्वविश्वप्रमोहिनी । चकार रूपमतुलं विष्णोर्मायाप्रमोहिनी

Māyā của Viṣṇu—đấng phúc lành, kẻ làm mê hoặc toàn thể thế gian—đã hiện thân trong hình tướng vô song; chính nàng là sức huyễn của Viṣṇu khiến muôn loài rơi vào mê mờ.

Verse 19

विहुंडस्य वधार्थाय रूपलावण्यशालिनी । कुंजल उवाच । स देवानां वधार्थाय दिव्यमार्गं जगाम ह

Được ban vẻ đẹp và duyên dáng, nàng lên đường để diệt trừ Vihuṇḍa. Kuñjala nói: rồi hắn theo con đường thiêng, ôm ý định sát hại chư thiên.

Verse 20

नंदनांते ततो मायामपश्यद्दितिजेश्वरः । तया विमोहितो दैत्यः कामबाणकृतांतरः

Rồi ở rìa vườn Nandana, chúa tể loài daitya sinh từ Diti thấy một ảo ảnh. Bị ảo lực ấy mê hoặc, ác ma—lòng bị mũi tên dục vọng đâm xuyên—đánh mất sự phân biệt.

Verse 21

आत्मनाशं न जानाति कालरूपां वरस्त्रियम् । तां दृष्ट्वा नवहेमाभां रूपद्रविणशालिनीम्

Hắn chẳng nhận ra sự diệt vong của chính mình khi nhìn thấy người nữ tối thượng ấy—chính Thời Gian trong hình tướng nữ. Nàng rực sáng như vàng mới đúc, đầy đủ sắc đẹp và phú quý.

Verse 22

लुब्धो विहुंडः पापात्मा तामुवाच वरांगनाम् । कासि कस्य वरारोहे ममचित्तप्रमाथिनि

Vihuṇḍa tham lam và tội lỗi nói với người nữ tuyệt mỹ ấy: “Nàng là ai, hỡi người có vòng hông kiều diễm? Nàng thuộc về ai, hỡi giai nhân khiến tâm trí ta chao đảo?”

Verse 23

संगमं देहि मे भद्रे रक्षरक्ष वरानने । संगमात्तव देवेशि यद्यदिच्छसि सांप्रतम्

“Hỡi người cát tường, hãy ban cho ta sự hòa hợp; xin che chở ta, che chở ta, hỡi Nữ Thần mặt đẹp. Hỡi Nữ Chúa của chư thiên, từ sự hòa hợp với nàng, ngay lúc này điều gì nàng ước muốn cũng sẽ thành tựu.”

Verse 24

तत्तद्दद्मि महाभागे दुर्लभं देवदानवैः । मायोवाच । मामेव भोक्तुमिच्छा चेद्दायं मे देहि दानव

Nàng nói: “Hỡi bậc cao quý, ta sẽ ban cho ngươi điều ấy—điều khó được ngay cả đối với chư thiên và loài dānava.” Māyā nói: “Nếu ngươi thật muốn hưởng thụ riêng ta, thì hỡi Dānava, hãy trao cho ta phần đáng thuộc về ta.”

Verse 25

सप्तकोटिमितैश्चैव पुष्पैः पूजय शंकरम् । कामोदसंभवैर्दिव्यैः सौगंधैर्देवदुर्लभैः

Hãy thờ phụng Śaṅkara bằng bảy crore đóa hoa, và bằng những đóa hoa thần diệu thơm ngát sinh từ Kāmoda—hiếm có ngay cả nơi cõi chư thiên.

Verse 26

तेषां पुष्पकृतां मालां मम कंठे तु दानव । आरोपय महाभाग एतद्दायं प्रदेहि मे

Hỡi Dānava, hãy đặt lên cổ ta vòng hoa kết từ những đóa ấy. Hỡi bậc hữu phúc, xin hãy ban cho ta lễ vật—phần thuộc về ta này.

Verse 27

तदाहं सुप्रिया भार्या भविष्यामि न संशयः । विहुंड उवाच । एवं देवि करिष्यामि वरं दद्मि प्रयाचितम्

“Vậy thì ta nhất định sẽ trở thành người vợ yêu dấu của ngươi—không chút nghi ngờ.” Vihuṇḍa nói: “Được vậy, hỡi Devī; ta sẽ làm như thế. Ta ban cho điều phúc lành đã được thỉnh cầu.”

Verse 28

वनानि यानि पुण्यानि दिव्यानि दितिजेश्वरः । बभ्राममन्मथाविष्टो न च पश्यति तं द्रुमम्

Chúa tể loài Dānava, bậc con của Diti, lang thang qua mọi khu rừng thiêng liêng và thần diệu; nhưng bị cơn sốt của Kāma (ái dục) chế ngự, ông không nhìn thấy cây ấy.

Verse 29

कामोदकाख्यं पप्रच्छ यत्रतत्र गतः स्वयम् । कामोदाख्यद्रुमो नास्ति वदंत्येवं महाजनाः

Chính ông đi khắp nơi, hỏi thăm về chốn gọi là Kāmodaka. Nhưng người đời thường nói như vầy: “Không có cây nào mang tên Kāmoda.”

Verse 30

पृच्छमानः स दुष्टात्मा कामबाणैः प्रपीडितः । पप्रच्छ भार्गवं गत्वा भक्त्या नमित कंधरः

Kẻ lòng dạ xấu xa ấy, bị những mũi tên dục vọng hành hạ, liền đến gặp Bhārgava; cúi đầu với lòng sùng kính mà thưa hỏi.

Verse 31

कामोदकं द्रुमं ब्रूहि कांतं पुष्पसमन्वितम् । शुक्र उवाच । कामोदः पादपो नास्ति योषिदेवास्ति दानव

Ông nói: “Xin hãy kể cho ta về cây Kāmodaka—xinh đẹp, điểm trang bằng hoa.” Śukra đáp: “Hỡi Dānava, không có cây nào tên Kāmoda; mà có một tiên nữ (apsaras) tên Kāmodā.”

Verse 32

यदा सा हसते चैव प्रसंगेन प्रहर्षिता । तद्धासाज्जज्ञिरे दैत्य सुगंधीनि वराण्यपि

Mỗi khi nàng cười—vui thích theo mạch chuyện trò—thì, hỡi Daitya, từ chính tiếng cười ấy cũng sinh ra những ân phúc thù thắng, thơm ngát.

Verse 33

सुमान्येतानि दिव्यानि कामोदाया न संशयः । हृद्यानि पीतपुष्पाणि सौरभेण युतानि च

Những đóa hoa thượng hảo, mang tính thiên giới này hẳn là của Kāmodā—không chút nghi ngờ. Chúng làm vui lòng người, hoa sắc vàng, và đầy hương thơm.

Verse 34

तेनाप्येकेन पुष्पेण यः समर्चति शंकरम् । तस्येप्सितं महाकामं संपूरयति शंकरः

Dẫu chỉ với một đóa hoa, ai thành kính thờ phụng Śaṅkara, thì chính Śaṅkara sẽ viên mãn cho người ấy đại nguyện như ý.

Verse 35

अस्याश्च रोदनाद्दैत्य प्रभवंति न संशयः । तादृशान्येव पुष्पाणि लोहितानि महांति च

Từ chính tiếng khóc của nàng, hỡi người nghe, các Daitya sinh ra—không chút nghi ngờ. Và những đóa hoa cùng loại cũng hiện khởi: sắc đỏ và kích thước lớn.

Verse 36

सौरभेण विना दैत्य तेषां स्पर्शं न कारयेत् । एवमाकर्णितं तेन वाक्यं शुक्रस्य भाषितम्

“Hỡi Daitya, nếu không có hương thơm ấy thì chớ khiến chúng bị chạm đến.” Nghe lời Śukra đã nói như vậy, hắn liền làm theo.

Verse 37

उवाच सा तु कुत्रास्ति कामोदा भृगुनंदन । शुक्र उवाच । गंगाद्वारे महापुण्ये महापातकनाशने

Nàng hỏi: “Nhưng Kāmodā ở đâu, hỡi hậu duệ của Bhṛgu?” Śukra đáp: “Tại Gaṅgādvāra—nơi cực thánh, diệt trừ những đại tội.”

Verse 38

कामोदाख्यं पुरं तत्र निर्मितं विश्वकर्मणा । कामोदपत्तने नारी दिव्यभोगैरलंकृता

Tại đó, Viśvakarman kiến tạo một thành trì mang tên Kāmoda. Trong thành Kāmoda, có một người nữ được trang nghiêm bằng những hưởng lạc và xa hoa cõi trời.

Verse 39

तथा चाभरणैर्भाति सर्वदेवैः सुपूजिता । त्वया तत्रैव गंतव्यं पूजितव्या वराप्सराः

Như vậy nàng rực sáng, trang sức bằng châu báu, được chư thiên hết thảy tôn kính phụng thờ. Vì thế, ngươi hãy lập tức đến ngay nơi ấy; các Apsarā thù thắng ở đó đáng được lễ bái cúng dường đúng pháp.

Verse 40

उपायेनापि पुण्येन तां प्रहासय दानव । एवमुक्त्वा तु योगींद्र सः शुक्रो दानवं प्रति

“Hỡi Dānava, dẫu bằng một phương kế mang công đức, hãy khiến nàng bật cười.” Nói vậy xong, hỡi bậc chúa tể các hành giả yoga, Śukra liền ngỏ lời với Dānava.

Verse 41

विरराम महातेजाः स्वकार्यायोद्यतोऽभवत्

Bậc hùng dũng rực rỡ ấy dừng lại, rồi chuyên tâm hướng đến việc thành tựu công việc của chính mình.