Shloka 114

Prayaga-mahatmya

Glory of Prayaga and the Magha Bath at Triveni

Devanagari script

तेन तीर्थफलं चैव वर्धते विधिनंदिनि । गंगायमुनयोर्मध्ये यस्तु गां वै प्रयच्छति ॥ ११४ ॥

Transliteration

tena tīrthaphalaṃ caiva vardhate vidhinaṃdini | gaṃgāyamunayormadhye yastu gāṃ vai prayacchati || 114 ||

Translation

Nhờ sự bố thí ấy, công đức của việc hành hương tīrtha cũng tăng trưởng, hỡi ái nữ của Vidhi. Quả thật, ai dâng hiến một con bò trong vùng giữa sông Gaṅgā và Yamunā thì làm lớn thêm quả phúc của tīrtha ấy.

Word by Word

• तेन: by that/thereby
• तेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम

• तीर्थफलम्: the fruit of pilgrimage
• तीर्थफलम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तीर्थस्य फलम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय conjunction

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/particle (only/indeed)

• वर्धते: increases
• वर्धते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• विधिनन्दिनि: O daughter of Vidhi (Brahmā)
• विधिनन्दिनि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विधिनन्दिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विधेः नन्दिनी)

• गङ्गा: of Gaṅgā
• गङ्गा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन (समासे पूर्वपदत्वेन)

• यमुनयोः: of (the two:) Yamunā (and)
• यमुनयोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यमुना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), द्विवचन

• मध्ये: in the middle/between
• मध्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक relative pronoun

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• गाम्: a cow
• गाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis)

• प्रयच्छति: gives/bestows
• प्रयच्छति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-यम् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Vidhi (Brahma)
• Ganga
• Yamuna

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that tīrtha-yātrā is perfected by dāna: giving (especially go-dāna) amplifies the tīrtha-phala, showing that pilgrimage merit is meant to culminate in generosity and dharma.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While not explicitly naming Vishnu, the verse aligns with bhakti-dharma by stressing selfless giving in a sacred context—an outward expression of inner devotion and surrender that increases spiritual merit.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Kalpa (ritual procedure) and Dharmaśāstra-style practice: the prescribed place (between Gaṅgā–Yamunā) and act (go-dāna) are treated as factors that enhance the result (phala) of a religious observance.