Shloka 23

The Greatness of Puruṣottama

Aṣṭākṣarī Maṇḍala-Pūjā and Nyāsa

Devanagari script

कर्णिकायां समासीनं ज्योतीरूपं सनातनम् । अष्टाक्षरं ततो मंत्रं न्यसेच्चैव यथाक्रमम् ॥ २३ ॥

Transliteration

karṇikāyāṃ samāsīnaṃ jyotīrūpaṃ sanātanam | aṣṭākṣaraṃ tato maṃtraṃ nyaseccaiva yathākramam || 23 ||

Translation

Trên nhụy sen (karṇikā) an tọa Đấng vĩnh cửu, tự thân là ánh sáng thuần tịnh. Sau đó, hãy thực hành nyāsa của thần chú tám âm (aṣṭākṣara) theo đúng thứ tự.

Word by Word

• कर्णिकायाम्: in the pericarp (lotus-center)
• कर्णिकायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर्णिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• समासीनम्: seated
• समासीनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√आस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि/भावे कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘उपविष्टम्’ (seated)

• ज्योतीरूपम्: of the form of light
• ज्योतीरूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ज्योतिस्-रूप (प्रातिपदिक; ज्योतिस् + रूप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘ज्योतिः एव रूपं यस्य’ (having the form of light)

• सनातनम्: eternal
• सनातनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सनातन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘नित्यं/पुरातनम्’

• अष्टाक्षरम्: eight-syllabled
• अष्टाक्षरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट-अक्षर (प्रातिपदिक; अष्ट + अक्षर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास—‘अष्टौ अक्षराणि यस्य’ (eight-syllabled)

• ततः: then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय—क्रमवाचक (then/thereafter)

• मन्त्रम्: mantra
• मन्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• न्यसेत्: should place/install
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-√अस्/√न्यस् (धातु; न्यासे)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय—समुच्चयार्थक (conjunction: and)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय—अवधारणार्थक (particle: indeed/only)

• यथाक्रमम्: in proper sequence
• यथाक्रमम्: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा-क्रम (प्रातिपदिक; यथा + क्रम)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः—क्रियाविशेषण (adverb: in due order)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames inner worship as a luminous vision of the eternal Lord within the lotus-heart, followed by disciplined mantra-nyāsa—showing that devotion is stabilized through ordered, contemplative ritual.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed here as intimate inner presence: the devotee visualizes Vishnu as pure light seated at the lotus center and then sanctifies body-and-mind through the aṣṭākṣarī mantra’s nyāsa, making devotion steady and embodied.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual sequencing and correct application (yathākramam) reflect kalpa-style procedural discipline; the verse emphasizes precise mantra deployment (nyāsa) as a technical component of sādhana.