Shloka 28

Puruṣottama-kṣetra Māhātmya: Śveta-Mādhava & Matsya-Mādhava; Mārkaṇḍeya-tīrtha Mārjana and Bath Liturgy

Devanagari script

वटं वटेश्वरं शांतं पुराणपुरुषं विदुः । वटस्यैतानि नामानि कीर्तितानि कृतादिषु ॥ २८ ॥

Transliteration

vaṭaṃ vaṭeśvaraṃ śāṃtaṃ purāṇapuruṣaṃ viduḥ | vaṭasyaitāni nāmāni kīrtitāni kṛtādiṣu || 28 ||

Translation

Họ biết cây đa là ‘Vaṭa’, ‘Vaṭeśvara’, ‘Đấng An Tịnh’, và ‘Đấng Nhân Sơ Thủy’. Đó là những danh xưng của cây đa, được tán dương từ thời Kṛta Yuga trở đi.

Word by Word

• वटम्: the banyan (tree)
• वटम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वट-ईश्वरम्: Lord of the banyan (Vaṭeśvara)
• वट-ईश्वरम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वट (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शान्तम्: peaceful
• शान्तम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (कृदन्त; शम् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कृदन्त-क्त (PPP); विशेषण (qualifying the deity)

• पुराण-पुरुषम्: the primeval Person
• पुराण-पुरुषम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विदुः: they know (as)
• विदुः: विधेय (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• वटस्य: of the banyan
• वटस्य: सम्बन्ध (Genitive/Possessor)
• Type: Noun
• Root: वट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• एतानि: these
• एतानि: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘नामानि’)

• नामानि: names
• नामानि: कर्तृ (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृवत् (subject of implied ‘सन्ति/भवन्ति’ with ‘कीर्तितानि’)

• कीर्तितानि: are proclaimed/celebrated
• कीर्तितानि: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: कीर्तित (कृदन्त; कीर्त्/कीर्तय् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कृदन्त-क्त (PPP)

• कृत-आदिषु: in the Kṛta (age) and others
• कृत-आदिषु: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: कृत (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘आदि’ = ‘and the rest’ (Kṛta etc. yugas)

Speaker

Narada (within a tirtha-mahatmya narration in Uttara-Bhaga; traditional dialogue framework attributes the teaching stream to Narada in discourse settings)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Vaṭa (Banyan)
• Vaṭeśvara
• Purāṇa-Puruṣa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It sacralizes the banyan (Vaṭa) as more than a tree—identifying it with divine epithets like Vaṭeśvara and Purāṇa-Puruṣa—so remembrance and reverence of the Vaṭa becomes a tirtha-style act of merit across all yugas.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

It emphasizes nāma (holy names) and recognition of divinity in sacred symbols: by honoring the Vaṭa through its divine names, the devotee practices bhakti via praise (kīrtana) and contemplative identification of the Lord in a revered form.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse mainly reflects Purāṇic nāma-tradition rather than a specific Vedāṅga technique; practically, it supports correct recitation and preservation of sacred names (useful to Śikṣā and Vyākaraṇa in ensuring accurate pronunciation and form).