Shloka 5

Glory of Puruṣottama: Pañcatīrthī Observance and Narasiṃha Worship

Devanagari script

तस्माज्ज्येष्ठे तु सुभगे प्रयत्नेन सुसंयतैः । स्वर्गलोकेप्सुभिर्मर्त्यैर्द्रष्टव्यः पुरुषोत्तमः ॥ ५ ॥

Transliteration

tasmājjyeṣṭhe tu subhage prayatnena susaṃyataiḥ | svargalokepsubhirmartyairdraṣṭavyaḥ puruṣottamaḥ || 5 ||

Translation

Vì vậy, trong tháng Jyeṣṭha cát tường, những người phàm có kỷ luật, tự chế và tinh tấn, khao khát các cõi trời, nên tìm cầu darśana của Đấng Puruṣottama.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: हेतु/निष्कर्ष (Reason/Conclusion marker)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावे निपातवत्—‘तस्मात्’ (therefore), हेतु/निष्कर्ष-बोधक

• ज्येष्ठे: in (the month of) Jyeṣṭha
• ज्येष्ठे: अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कालाधिकरण (in Jyeṣṭha month)

• तु: indeed
• तु: सम्बन्धसूचक निपात (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधान/विरोध/विशेषार्थक (particle: indeed/but)

• सुभगे: auspicious
• सुभगे: विशेषण (Qualifier of ज्येष्ठे)
• Type: Adjective
• Root: सुभग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘ज्येष्ठे’ इत्यस्य विशेषणम्

• प्रयत्नेन: with effort
• प्रयत्नेन: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental: with effort)

• सु-संयतैः: by well-restrained (people)
• सु-संयतैः: विशेषण (Qualifier of मर्त्यैः)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + संयत (यम् धातु से क्त/कृदन्त, प्रातिपदिकवत्)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘मर्त्यैः’ इत्यस्य विशेषणम् (well-restrained)

• स्वर्ग-लोक-इप्सुभिः: by those desiring the world of heaven
• स्वर्ग-लोक-इप्सुभिः: विशेषण (Qualifier of मर्त्यैः)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + इप्सु (इष् धातु से उणादि/कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘मर्त्यैः’ इत्यस्य विशेषणम्—स्वर्गलोकम् इच्छन्ति ये (desiring heaven-world)

• मर्त्यैः: by mortals
• मर्त्यैः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; कर्तृ-सम्बन्ध (agent group)

• द्रष्टव्यः: should be seen
• द्रष्टव्यः: विधेय (Predicate; obligation)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधिलिङ्गार्थ—कर्तव्यता/आवश्यकता (to be seen/should be seen)

• पुरुषोत्तमः: Puruṣottama
• पुरुषोत्तमः: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरुषोत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Suta (narrating the Narada Purana discourse in the Uttara-Bhaga context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities

• Puruṣottama (Vishnu)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that sacred time (the auspicious month of Jyeṣṭha) combined with self-restraint and sincere effort makes Viṣṇu’s darśana especially spiritually potent, leading to elevated merit and higher destinations such as svarga.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as darśana-sevā—seeking Puruṣottama with disciplined conduct and earnest intention—showing devotion as an embodied practice linked to pilgrimage/holy visitation.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It implicitly uses Jyotiṣa/Vedic calendrics by emphasizing the month of Jyeṣṭha as an auspicious time for observance, aligning spiritual practice with sacred timekeeping.