Shloka 100

Glory of Puruṣottama: Pañcatīrthī Observance and Narasiṃha Worship

Devanagari script

पालाशसमिधं तत्र जुहुयात्त्रिमधुप्लुताम् । द्वेऽयुते कंजनयने शकटश्चैव साधकः ॥ १०० ॥

Transliteration

pālāśasamidhaṃ tatra juhuyāttrimadhuplutām | dve'yute kaṃjanayane śakaṭaścaiva sādhakaḥ || 100 ||

Translation

Tại đó, hãy dâng vào lửa những que củi palāśa đã thấm trong ba thứ mật. Ôi Đấng mắt như hoa sen! Khi đủ hai vạn lần cúng hiến, vị sādhaka cũng trở nên trọn vẹn năng lực, như cỗ xe có thể chuyên chở thành quả của nghi lễ.

Word by Word

• पालाशसमिधम्: a palāśa kindling-stick
• पालाशसमिधम्: कर्म (object of offering)
• Type: Noun
• Root: पालाश + समिध् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (पालाशा समिध्)

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb): "there"

• जुहुयात्: should offer
• जुहुयात्: क्रिया (predicate)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; "he should offer (into fire)"

• त्रि-मधु-प्लुताम्: drenched with three (kinds of) honey
• त्रि-मधु-प्लुताम्: विशेषण (of कर्म)
• Type: Adjective
• Root: त्रि + मधु + प्लुत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of समिधम्); तत्पुरुष-समास: त्रिभिः मधुभिः प्लुता (smeared/drenched with three honeys)

• द्वे: two
• द्वे: विशेषण (of अयुते)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; संख्यावाचक (numeral)

• अयुते: (of) ten-thousands
• अयुते: परिमाण/संख्या (measure)
• Type: Noun
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; संख्या (ten-thousand units)

• कंजनयने: in the lotus-eyed (place/one)
• कंजनयने: अधिकरण (location)
• Type: Noun
• Root: कञ्ज + नयन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारय-समास (कञ्जं नयनम् इव/कञ्जनयनम्)

• शकटः: the cart
• शकटः: कर्ता (subject)
• Type: Noun
• Root: शकट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction): "and"

• एव: indeed
• एव: अवधारण (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis): "indeed/just"

• साधकः: the practitioner
• साधकः: कर्ता (subject/apposition)
• Type: Noun
• Root: साधक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

Speaker

Narada (teaching in a ritual/mahatmya context; addressing Vishnu as 'lotus-eyed')

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined, counted homa (fire-offering) using specific pure materials (palāśa fuel and tri-madhu), showing that precision and purity in ritual action are themselves a means to spiritual efficacy and merit.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By addressing the Lord as “lotus-eyed,” the rite is framed as an offering to Viṣṇu—turning technical ritual performance into devotional surrender, where repetition and care become an expression of bhakti.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual procedure) is primary: correct samidh (fuel), correct oblation substance (tri-madhu), and a prescribed numerical count (20,000) reflecting methodical śrauta/smārta-style discipline.