Shloka 51

The Greatness of the Month of Māgha

Māgha-snāna, Harivāsara, and the Kāṣṭhīlā-Upākhyāna

Devanagari script

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्याः काष्ठीलायाः सुलोचने । पुण्यं दत्तवती तस्यै पाणौ वारि प्रगृह्य च ॥ ५१ ॥

Transliteration

etacchrutvā vacastasyāḥ kāṣṭhīlāyāḥ sulocane | puṇyaṃ dattavatī tasyai pāṇau vāri pragṛhya ca || 51 ||

Translation

Nghe lời của Kāṣṭhīlā, nàng Sulocanā mắt đẹp đã ban công đức cho nàng ấy, cầm nước trong tay rồi rót vào lòng bàn tay (như nghi thức bố thí).

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: पूर्वक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययीभाव (gerund/absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया

• वचः: speech / words
• वचः: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• तस्याः: of her
• तस्याः: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम

• काष्ठीलायाः: of Kāṣṭhīlā
• काष्ठीलायाः: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: काष्ठीला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• सुलोचने: O fair-eyed one
• सुलोचने: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुलोचना (प्रातिपदिक; सु + लोचना)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (सु लोचने यस्याः)

• पुण्यम्: merit / holy gift
• पुण्यम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• दत्तवती: she gave / having given
• दत्तवती: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
• Form: क्तवत्-प्रत्ययान्त भूतपूर्वकृदन्त (past active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

• तस्यै: to her
• तस्यै: सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सर्वनाम

• पाणौ: in (her) hand
• पाणौ: अधिकरण (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• वारि: water
• वारि: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वारि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• प्रगृह्य: having taken/held
• प्रगृह्य: पूर्वक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: प्र-ग्रह् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Narrator (Purāṇic storyteller; traditionally Sūta in frame narration)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities

• Sulocanā
• Kāṣṭhīlā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights dāna as a dharmic act where puṇya is intentionally dedicated to another being through a formal, witnessed ritual gesture (water taken in hand), showing that merit is not only earned but also consciously offered.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though not explicitly naming a deity here, the verse models bhakti-informed dharma: compassion and sacred giving. In Purāṇic practice, such dāna is commonly performed with remembrance of the Lord, making charity an expression of devotional intent.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Kalpa (ritual procedure): the udaka (water) hand-off is a standard dāna convention used to formalize gifting and sankalpa, indicating the practical ritual grammar behind dharmic acts.