Shloka 41

Yama’s Journey to Brahmaloka

Ekadashi–Dvadashi Mahatmya in the Rukmangada Cycle

Devanagari script

शुचिं शुचिपदं हंसं ब्रह्माणं दर्भलांछनम् । उपास्यमानं विविधैर्लोकपालैर्दिगीश्वरैः ॥ ४१ ॥

Transliteration

śuciṃ śucipadaṃ haṃsaṃ brahmāṇaṃ darbhalāṃchanam | upāsyamānaṃ vividhairlokapālairdigīśvaraiḥ || 41 ||

Translation

Ngài thấy Phạm Thiên—thanh tịnh, an trụ nơi cảnh giới vô cấu, như chim Thiên Nga, mang dấu cỏ darbha thiêng—được các Hộ Thế và các Chúa Tể phương hướng cung kính thờ phụng.

Word by Word

• शुचिम्: pure
• शुचिम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• शुचि-पदम्: having a pure station/abode
• शुचि-पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (शुचि एव पदम्/स्थानम्)

• हंसम्: the Haṃsa (swan; epithet)
• हंसम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हंस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ब्रह्माणम्: Brahmā
• ब्रह्माणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दर्भ-लाञ्छनम्: marked with darbha-grass (as emblem)
• दर्भ-लाञ्छनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दर्भ (प्रातिपदिक) + लाञ्छन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (दर्भः लाञ्छनं यस्य/दर्भ-चिह्नित)

• उपास्यमानम्: being worshipped
• उपास्यमानम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उप + आस् (धातु) → उपास्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: शानच्/मान-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि (Present Passive Participle), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ब्रह्माणम्)

• विविधैः: by various
• विविधैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (लोकपालैः, दिगीश्वरैः)

• लोक-पालैः: by the guardians of the worlds
• लोक-पालैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोकानां पालाः)

• दिक्-ईश्वरैः: by the lords of the directions
• दिक्-ईश्वरैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: दिक् (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दिशाम् ईश्वराः)

Speaker

Narada (narrating/describing the vision within the Tirtha-Mahatmya narrative)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Brahma
• Lokapalas
• Dikishvaras

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights the sanctity of divine darśana: Brahmā is portrayed as intrinsically pure and worthy of reverence, and even cosmic authorities (Lokapālas/Dikīśvaras) model worship—teaching that purity and devotion are central to tirtha-based spiritual uplift.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown through upāsanā (reverent worship): the highest beings honor Brahmā, implying that disciplined reverence, humility, and service are integral to devotion—especially in a tirtha-mahātmya setting where worship amplifies merit.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual practice is implied through darbha (kuśa) symbolism—used in Vedic rites for sanctification and correct procedure (kalpa/ācāra). The verse reinforces the importance of purity markers and proper ritual implements in orthodox worship.