Shloka 24

Mohinī-ākhyāna: The Trial of Ekādaśī and the King’s Satya-saṅkalpa

Devanagari script

सत्यप्रतिज्ञां विफलां न कदाचित्करोति हि । द्युपतेः क्षीयते तेजो हिमवान्परिवर्त्तते ॥ २४ ॥

Transliteration

satyapratijñāṃ viphalāṃ na kadācitkaroti hi | dyupateḥ kṣīyate tejo himavānparivarttate || 24 ||

Translation

Quả thật, Ngài không bao giờ để lời thệ nguyện chân thật trở thành hư không. Dẫu vinh quang của Chúa tể cõi trời có thể phai, và cả Hi-ma-vān (Himalaya) có thể đổi thay—nhưng lời hứa chân thật của Ngài không hề sai chạy.

Word by Word

• सत्य-प्रतिज्ञाम्: a true vow/promise
• सत्य-प्रतिज्ञाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक) + प्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (सत्याया: प्रतिज्ञा)

• विफलाम्: fruitless, ineffective
• विफलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विफला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (प्रतिज्ञाम्)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (particle of negation)

• कदाचित्: ever, at any time
• कदाचित्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: कदाचित् (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय (adverb of time)

• करोति: makes/does
• करोति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• हि: indeed, for
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• द्युपतेः: of the lord of heaven (Indra)
• द्युपतेः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: द्युपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• क्षीयते: diminishes, wanes
• क्षीयते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षि (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is diminished)

• तेजः: splendor, power
• तेजः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हिमवान्: Himālaya (the snowy mountain)
• हिमवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हिमवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परिवर्तते: changes, turns about
• परिवर्तते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि-वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Indra (Dyupati)
• Himavat (Himalaya)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that divine truth (satya) is unbreakable: even if cosmic or earthly powers change, the Lord’s truthful vow never becomes futile, giving the devotee firm assurance.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti rests on trust (śraddhā) in the Lord’s protection and grace; this verse strengthens that trust by declaring His promise unfailing, encouraging steady devotion despite changing circumstances.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It implicitly supports Vyākaraṇa-based precision in meaning—distinguishing pratijñā (solemn vow) from ordinary speech—and reinforces dharmic discipline of satya (truthfulness) as a practical vow-ethic.