Home›Narada Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 19›Shloka 18
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 18

The Description of Mohinī’s Love Episode

Devanagari script

पुत्रो विनीतः पितृशासने रतो वधूः स्थिता हस्तपुटे च श्वश्रोः । द्विजोपदेशे हि जनो व्यवस्थितो वेदोक्तधर्माचरणाद्द्विजोत्तमाः ॥ १८ ॥

Transliteration

putro vinītaḥ pitṛśāsane rato vadhūḥ sthitā hastapuṭe ca śvaśroḥ | dvijopadeśe hi jano vyavasthito vedoktadharmācaraṇāddvijottamāḥ || 18 ||

Translation

Người con trai được rèn kỷ luật, một lòng vui theo lời dạy của cha; nàng dâu đứng chắp tay trước mẹ chồng. Dân chúng an trú trong sự chỉ giáo của bậc nhị sinh; và nhờ thực hành dharma như Veda đã dạy, những bậc nhị sinh tối thượng (Bà-la-môn) được hiển lộ.

Word by Word
पुत्रःthe son
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
विनीतःwell-disciplined
विनीतः:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootवि-नी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘पुत्रः’)
पितृ-शासनेin the father’s command/discipline
पितृ-शासने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + शासन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘पितुः शासनम्’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
रतःdevoted/engaged
रतः:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootरम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘रक्त/रत’ अर्थे ‘आसक्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘पुत्रः’)
वधूःthe daughter-in-law
वधूः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवधू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्थिताःstanding/remaining
स्थिताः:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘वधूः’)
हस्त-पुटेin the cupped hands
हस्त-पुटे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘हस्तस्य पुटः’; पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
श्वश्रोःof the mother-in-law
श्वश्रोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootश्वश्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
द्विज-उपदेशेin the instruction of the twice-born (Brahmins)
द्विज-उपदेशे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उपदेश (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘द्विजस्य उपदेशः’; पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
हिindeed
हि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
जनःpeople/person
जनः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
व्यवस्थितःwell-established/steadfast
व्यवस्थितः:
विशेषण (Adjectival to Karta)
TypeAdjective
Rootवि-अव-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘जनः’)
वेद-उक्त-धर्म-आचरणात्from practicing the Veda-enjoined dharma
वेद-उक्त-धर्म-आचरणात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त) + धर्म (प्रातिपदिक) + आचरण (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (determinative chain): ‘वेदेन उक्तः धर्मः’ + ‘धर्मस्य आचरणम्’; नपुंसकलिङ्ग ‘आचरण’, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
द्विज-उत्तमाःthe best of the twice-born
द्विज-उत्तमाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘उत्तमाः द्विजाः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker

Narada (teaching in the Uttara-Bhaga dharma context; dialogue traditionally framed around Narada’s instruction)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities
D
Dvija (twice-born)
V
Veda

FAQs

It presents sadācāra (right conduct) as a spiritual foundation: disciplined family life, respect for elders, and alignment with vedokta dharma create the conditions for inner purity and dharmic stability in society.

Bhakti is strengthened when life is ordered by Vedic dharma—humility, service, and obedience to righteous guidance reduce ego and make the mind fit for devotion, worship, and remembrance of the Divine.

The verse emphasizes reliance on dvija-upadeśa—authoritative instruction grounded in śāstra—reflecting the applied side of Kalpa (ritual/dharma procedure) and the broader discipline of interpreting vedokta duties in daily life.

←Previous Verse
Next Verse→