Home›Narada Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 12›Shloka 7
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 7

Samayakaraṇa

Determination of Proper Times / Formalizing the Condition

Devanagari script

पातालगुह्यां बहुवृक्षरोम्णीं सप्ताधरां सुभ्रु तवास्मि दाता । सकोशबद्धां गजवाजिपूर्णां समन्त्रिहृद्यां नगरैः समेताम् ॥ ७ ॥

Transliteration

pātālaguhyāṃ bahuvṛkṣaromṇīṃ saptādharāṃ subhru tavāsmi dātā | sakośabaddhāṃ gajavājipūrṇāṃ samantrihṛdyāṃ nagaraiḥ sametām || 7 ||

Translation

Hỡi người có mày đẹp, ta sẽ ban cho nàng một kinh thành—ẩn kín như hang động nơi cõi hạ giới, rậm rạp cây cối, đặt trên bảy nền trụ. Thành ấy được giữ vững bằng kho tàng, đầy voi và ngựa, làm vui lòng bởi các đại thần, và trọn vẹn với những thị trấn bao quanh.

Word by Word
पाताल-गुह्याम्having the netherworld as hidden cavity
पाताल-गुह्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाताल (प्रातिपदिक) + गुह्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of धराम् (understood)
बहु-वृक्ष-रोम्णीम्whose ‘hair’ is many trees
बहु-वृक्ष-रोम्णीम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक) + रोमन्/रोम्णी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘whose hairs are many trees’
सप्त-अधराम्having seven lower regions
सप्त-अधराम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + अधर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः—‘having seven lower regions’
सुभ्रुO fair-browed one
सुभ्रु:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसु-भ्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
तवto you/your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
दाताgiver
दाता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक; agent noun from √दा)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
स-कोश-बद्धाम्secured with treasury
स-कोश-बद्धाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपपद) + कोश (प्रातिपदिक) + बद्ध (कृदन्त; √बन्ध्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘bound/secured with treasury’ (with storehouses)
गज-वाजि-पूर्णाम्filled with elephants and horses
गज-वाजि-पूर्णाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगज (प्रातिपदिक) + वाजिन्/वाजि (प्रातिपदिक) + पूर्ण (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘filled with elephants and horses’
स-मन्त्रि-हृद्याम्with pleasing ministers
स-मन्त्रि-हृद्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपपद) + मन्त्रिन् (प्रातिपदिक) + हृद्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘pleasing with ministers / having agreeable ministers’
नगरैःwith towns/cities
नगरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (plural)
समेताम्accompanied (together with)
समेताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमेत (कृदन्त; √इ + सम्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; past participle used adjectivally—‘accompanied/attended’
Speaker

Narrative voice within a royal/donation context (king/benefactor addressing a lady); framed in Narada Purana Uttara-Bhaga discourse

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shringara

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

It portrays the classical puranic ideal of dāna and royal stewardship—bestowing a well-ordered, protected settlement—implying that righteous governance and generous endowments support dharma and generate punya within sacred-land (kshetra) narratives.

While not explicitly devotional, it supports the bhakti ecosystem indirectly: stable towns, treasuries, and competent ministers enable temple worship, festivals, pilgrim care, and sustained service (seva), which are practical foundations for public Vishnu-bhakti in kshetra contexts.

No specific Vedanga (like Vyakarana or Jyotisha) is taught directly; the verse instead reflects applied Rajadharma—administration (mantri), resources (kosa), and protection (gaja-vaji)—as the worldly framework often assumed in puranic ritual and pilgrimage management.

←Previous Verse
Next Verse→