Shloka 17

Samayakaraṇa

Determination of Proper Times / Formalizing the Condition

Devanagari script

अथवा व्याहृतैर्वाक्यैः किमेभिः प्रत्ययाक्षरैः । दतो ह्येष मया हस्तो दक्षिणः पुण्यलांछनः ॥ १७ ॥

Transliteration

athavā vyāhṛtairvākyaiḥ kimebhiḥ pratyayākṣaraiḥ | dato hyeṣa mayā hasto dakṣiṇaḥ puṇyalāṃchanaḥ || 17 ||

Translation

Bằng không, cần chi những lời nói dài dòng hay chữ nghĩa để làm chứng? Bởi ta đã trao bàn tay phải—mang dấu lành—làm lời thề ước rồi.

Word by Word

• अथवा: or else
• अथवा: Discourse marker (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अथवा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive: or else)

• व्याहृतैः: by uttered
• व्याहृतैः: Karaṇa (करण)
• Type: Verb
• Root: वि-आ-हृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘व्याहृत’; नपुंसक/पुंलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन

• वाक्यैः: with sentences/words
• वाक्यैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन

• किम्: what (use)
• किम्: Karma/Predicate (प्रश्न)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक

• एभिः: with these
• एभिः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक; तृतीया, बहुवचन

• प्रत्ययाक्षरैः: with letters of assurance (confirming words)
• प्रत्ययाक्षरैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: प्रत्यय-अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; समास: प्रत्ययस्य अक्षराणि (षष्ठी-तत्पुरुष)

• दत्तः: given
• दत्तः: Kriyā (क्रियापद-भाव)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘दत्त’; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात; हेतौ/निश्चयार्थे (indeed/for)

• एषः: this
• एषः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• मया: by me
• मया: Kartr̥-karaṇa (कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन

• हस्तः: hand
• हस्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• दक्षिणः: right
• दक्षिणः: Karta-anvayi Viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; हस्तस्य विशेषणम्

• पुण्यलाञ्छनः: marked with auspicious signs
• पुण्यलाञ्छनः: Karta-anvayi Viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य-लाञ्छन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; समास: पुण्यं लाञ्छनं यस्य (बहुव्रीहिवत् अर्थे) / वा पुण्यस्य लाञ्छनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Narrator (dialogue-context not explicit from the single verse; likely a character giving assurance/promise within the Tirtha-Mahatmya narrative)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It elevates dharmic commitment: a sincere pledge (pratigyā) is validated not by many words but by a decisive, truthful act—here symbolized by offering the right hand as an assurance.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While not directly teaching bhakti, it supports a core bhakti ethic: integrity and steadfastness. Devotion is strengthened when one’s promises and conduct align, not merely one’s speech.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects dharma-nīti and samskāra-style social convention: a pledge is ‘confirmed’ (pratyaya) through recognized verbal formulas and auspicious bodily signs—an applied cultural-ritual principle rather than a technical Vedanga lesson.