Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 61

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

Devanagari script

हृदि जालंधरं बीजं दीर्घपूर्वं प्रविन्यसेत् । ललाटे पूर्णगिर्याख्यं कवर्गाद्यं न्यसेत्सुधीः ॥ ६१ ॥

Transliteration

hṛdi jālaṃdharaṃ bījaṃ dīrghapūrvaṃ pravinyaset | lalāṭe pūrṇagiryākhyaṃ kavargādyaṃ nyasetsudhīḥ || 61 ||

Translation

Trong tim, hãy cẩn trọng an đặt bīja Jālandhara, với nguyên âm dài đứng trước. Trên trán, bậc trí giả hãy an đặt bīja gọi là Pūrṇagiri, khởi đầu bằng các phụ âm nhóm ka.

Word by Word

• हृदि: in the heart
• हृदि: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• जालन्धरम्: Jālandhara
• जालन्धरम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: जालन्धर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (as name of pīṭha/bīja-placement)

• बीजम्: seed-syllable
• बीजम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दीर्घपूर्वम्: preceded by a long vowel
• दीर्घपूर्वम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घपूर्व = दीर्घ (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (दीर्घः पूर्वः यस्य)

• प्रविन्यसेत्: should carefully place
• प्रविन्यसेत्: Kriya (क्रिया/Action)
• Type: Verb
• Root: प्र + वि + नि + अस् (धातु) (न्यासे)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष एकवचन (instructional), परस्मैपद

• ललाटे: on the forehead
• ललाटे: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: ललाट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• पूर्णगिर्याख्यम्: named 'Pūrṇagiri'
• पूर्णगिर्याख्यम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पूर्णगिर्याख्य = पूर्णगिरि (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (पूर्णगिरि इति आख्या यस्य)

• कवर्गाद्यम्: beginning with the ka-group
• कवर्गाद्यम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कवर्गाद्य = कवर्ग (प्रातिपदिक) + आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (कवर्गः आदिः यस्य)

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया/Action)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु) (न्यासे)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष एकवचन (instructional), परस्मैपद

• सुधीः: the wise person
• सुधीः: Karta (कर्ता/Agent)
• Type: Noun
• Root: सुधी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches internalized worship through nyāsa—installing specific bīja-syllables in the heart and forehead—so the body becomes a consecrated field for mantra-sādhana and focused contemplation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though technical, it supports bhakti by turning devotion inward: the practitioner “places” sacred sound in the heart (seat of feeling) and forehead (seat of intention), aligning inner attention with the chosen deity-mantra.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā (phonetics) is implied by “dīrgha-pūrva” (use of long vowels) and the reference to “ka-varga” (consonant classification), emphasizing correct sound-formation and ordered phonemic placement in ritual practice.