Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 23

Bhuvaneśī (Nidrā-Śakti) Mantra-vidhi, Nyāsa–Āvaraṇa Worship, Padma-homa Prayogas, and the Opening of Śrī-Mahālakṣmī Upāsanā

Devanagari script

बीजाढ्यमासनं दत्त्वा मूर्तिं तेनैव कल्पयेत् । तस्यां संपूजयेद्देवीमावाह्यावरणैः क्रमात् ॥ २३ ॥

Transliteration

bījāḍhyamāsanaṃ dattvā mūrtiṃ tenaiva kalpayet | tasyāṃ saṃpūjayeddevīmāvāhyāvaraṇaiḥ kramāt || 23 ||

Translation

Sau khi dâng āsana (tòa ngồi) được gia trì bằng các bīja-mantra, hãy tạo tượng (mūrti) của Thần Nữ đúng theo đó. Rồi thỉnh Đức Nữ Thần an trú vào tượng, và thờ phụng trọn vẹn từng bước, cùng các vòng bao hộ (āvaraṇa) nối tiếp theo thứ tự.

Word by Word

• बीज-आढ्यम्: rich with seed-syllables
• बीज-आढ्यम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बीज (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः (बीजैः आढ्यम्/बीजसमृद्धम्)

• आसनम्: seat
• आसनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having given/placed’

• मूर्तिम्: form/image
• मूर्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• तेन: by that/with that
• तेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis particle)

• कल्पयेत्: should fashion/arrange
• कल्पयेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कॢप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तस्याम्: in that (seat/arrangement)
• तस्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन

• संपूजयेत्: should worship
• संपूजयेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• देवीम्: the Goddess
• देवीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• आवाह्य: having invoked
• आवाह्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + वह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having invoked’

• आवरणैः: with (ritual) enclosures/circles
• आवरणैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: आवरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन

• क्रमात्: in sequence
• क्रमात्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम्; क्रियाविशेषण (ablatival adverb: ‘in order/stepwise’)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, within a technical/ritual teaching section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Devi

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that worship becomes spiritually effective when the deity is properly invoked (āvāhana) into a prepared form and honored through an ordered, complete rite rather than a casual offering.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as disciplined reverence—preparing a sanctified seat, invoking the Goddess with mantra, and worshipping Her in a structured sequence, showing devotion through careful ritual attention.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Kalpa-style procedural ritual knowledge: preparing the āsana, performing āvāhana, and conducting sequential āvaraṇa worship—i.e., the technical ordering of a pūjā.