Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 192

The Exposition of the Krishna Mantra (Kṛṣṇa-mantra-prakāśa): Nyāsa, Dhyāna, Worship, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

एतद्यंत्रं हाटकादिपट्टेष्वालिख्य पूर्ववत् । संस्कृतं धारयेद्यो वै सोऽर्च्यते त्रिदशैरपि ॥ १९२ ॥

Transliteration

etadyaṃtraṃ hāṭakādipaṭṭeṣvālikhya pūrvavat | saṃskṛtaṃ dhārayedyo vai so'rcyate tridaśairapi || 192 ||

Translation

Khắc vẽ yantra này trên tấm vàng hay vật liệu tương tự, đúng như nghi thức đã dạy trước; rồi làm lễ gia trì cho thanh tịnh. Ai mang giữ nó như vậy, người ấy thật đáng được tôn kính, đến nỗi cả ba mươi ba vị thiên thần cũng lễ bái.

Word by Word

• एतत्-यन्त्रम्: this yantra
• एतत्-यन्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + यन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कर्मधारयः (एतत् यन्त्रम्)

• हाटक-आदि-पट्टेषु: on plates of gold etc.
• हाटक-आदि-पट्टेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हाटक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक/अव्यय) + पट्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; तत्पुरुषः (हाटकादयः पट्टाः)

• आलिख्य: having inscribed
• आलिख्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-लिख् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund), 'having drawn/inscribed'

• पूर्ववत्: as previously
• पूर्ववत्: Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्ववत् (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), 'as before'

• संस्कृतम्: consecrated / properly prepared
• संस्कृतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संस्कृत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (यन्त्रस्य)

• धारयेत्: should wear/hold
• धारयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सम्बन्धक-प्रत्यय (relative pronoun)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), निश्चयार्थक/उपपद (indeed)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• अर्च्यते: is worshipped/honored
• अर्च्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: लट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• त्रिदशैः: by the gods (thirty deities)
• त्रिदशैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: त्रिदश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle), अप्यर्थे (even/also)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, within a Vedanga/ritual-technical teaching context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Tridasha (Devas)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that a yantra is not merely a drawing but a consecrated sacred support (saṃskṛta) for dharmic protection and merit; when prepared exactly as prescribed, it elevates the bearer’s sanctity to the point of being honoured even by the Devas.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By stressing pūrvavat (doing it as enjoined) and saṃskṛta (consecrated), it frames ritual technology as an act of reverent compliance and faith—devotional discipline expressed through correct sacred procedure.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual-technical know-how: selecting an appropriate medium (gold or other metals), correctly inscribing the yantra, and performing saṃskāra/consecration before wearing—an applied, procedure-focused style typical of Vedanga-oriented instruction.