Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 83

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

तुलसीपत्रहोमेन महतीं कीर्तिमाप्नुयात् । शाल्युत्थसक्तुहोमेन वशयेदखिलं जगत् ॥ ८३ ॥

Transliteration

tulasīpatrahomena mahatīṃ kīrtimāpnuyāt | śālyutthasaktuhomena vaśayedakhilaṃ jagat || 83 ||

Translation

Dâng cúng hỏa tế bằng lá tulasī vào lửa thiêng thì được danh tiếng lớn. Dâng cúng bằng bột ngũ cốc rang làm từ gạo thì có thể khiến cả thế gian quy phục dưới ảnh hưởng của mình.

Word by Word

• तुलसी-पत्र-होमेन: by the offering with tulasī leaves
• तुलसी-पत्र-होमेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तुलसी (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण) एकवचन; समासः तत्पुरुषः (तुलस्याः पत्रैः होमः)

• महतीम्: great
• महतीम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन; विशेषणम्

• कीर्तिम्: fame
• कीर्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कीर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन

• आप्नुयात्: may obtain
• आप्नुयात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शालि-उत्थ-सक्तु-होमेन: by the offering with flour made from rice
• शालि-उत्थ-सक्तु-होमेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शालि (प्रातिपदिक) + उत्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था/उत्था) + सक्तु (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण) एकवचन; समासः तत्पुरुषः (शाल्युत्थः सक्तुः; तेन होमः)

• वशयेत्: may subdue, bring under control
• वशयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; causative sense ‘to bring under control’ (वशयति)

• अखिलम्: entire
• अखिलम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन; विशेषणम्

• जगत्: world
• जगत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a ritual-technical context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities

• Tulasi
• Agni

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It assigns specific fruits (phala) to specific homa-dravyas, emphasizing that sacred offerings—especially tulasī, revered in Vaiṣṇava practice—produce tangible merit such as renown and social-spiritual influence.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Tulasī is a hallmark of Viṣṇu-bhakti; offering tulasī in homa frames devotion as an actionable ritual expression where reverence becomes a disciplined sacrificial act yielding auspicious results.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Kalpa (ritual procedure) by prescribing dravya-specific homa and stating their phala, illustrating the technical mapping of materials, rite, and result used in Vedic ritual science.