Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 33

Mantraśodhana, Dīkṣā-krama, Guru-Pādukā, Ajapā-Haṃsa, and Ṣaṭcakra-Kuṇḍalinī Sādhana

Devanagari script

संपूज्य विधिवन्मंत्री ततः शिष्यं स्वलंकृतम् । वेद्यां संवेश्य संप्रोक्ष्य प्रोक्षणीस्थेन वारिणा ॥ ३३ ॥

Transliteration

saṃpūjya vidhivanmaṃtrī tataḥ śiṣyaṃ svalaṃkṛtam | vedyāṃ saṃveśya saṃprokṣya prokṣaṇīsthena vāriṇā || 33 ||

Translation

Sau khi cúng lễ đúng pháp, vị chủ trì trì tụng thần chú liền cho người đệ tử được trang sức chỉnh tề ngồi trên đàn tế, rồi dùng nước đặt trong bình rảy tịnh mà rảy lên để thanh lọc.

Word by Word

• संपूज्य: having worshipped
• संपूज्य: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययकृदन्त (having duly worshipped)

• विधिवत्: according to the prescribed rite
• विधिवत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (according to rule)

• मन्त्री: the mantra-practitioner (priest)
• मन्त्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्तृवाचक (the officiant/one who uses mantras)

• ततः: then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रम/हेतुवाचक अव्यय (then/thereafter)

• शिष्यम्: disciple
• शिष्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• सु-अलंकृतम्: well-adorned
• सु-अलंकृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + अलंकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; अलं-√कृ)
• Form: अव्ययीभावसमासः; ‘सु’ इत्यव्ययपूर्वकं विशेषणम्; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (agreeing with शिष्यम्); क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• वेद्याम्: on the altar
• वेद्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वेदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)

• संवेश्य: having seated/placed
• संवेश्य: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-विश् (धातु)
• Form: णिच्-प्रयोगे (causative sense) ल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (gerund): ‘संवेश्य’ = ‘संवेशयित्वा’; अव्ययकृदन्त (having seated/laid)

• संप्रोक्ष्य: having sprinkled
• संप्रोक्ष्य: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-उक्ष्/प्रोक्ष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययकृदन्त (having sprinkled)

• प्रोक्षणी-स्थेन: (with water) kept in the sprinkling vessel
• प्रोक्षणी-स्थेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: प्रोक्षणी (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); सप्तमी-तत्पुरुषः (प्रोक्षण्यां स्थितः = situated in the sprinkling-vessel)

• वारिणा: with water
• वारिणा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वारि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada
• Shishya (disciple)
• Mantri (ritual officiant)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that mantra-related practice must be preceded by proper worship and purification; the disciple is ritually prepared (śuddhi) before receiving or engaging in sacred procedures.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By insisting on विधिवत् (proper procedure), it frames devotion as disciplined reverence—external purity and respectful ritual order support inner devotion and receptivity to mantra.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual protocol: using the vedi (altar) correctly and performing saṃprokṣaṇa (sprinkling for purification) with water placed in the prokṣaṇī—core procedural knowledge aligned with Vedic kalpa-style practice.