Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 1

Dīkṣā, Mantra-Types, Mantra-Doṣas, and Qualifications of Ācārya–Śiṣya

Devanagari script

सनत्कुमार उवाच । अथ जीवस्य पाशौघच्छेदनायेष्टसिद्धिदम् । दीक्षाविधिं प्रवक्ष्यामि मन्त्रसामर्थ्यदायकम् ॥ १ ॥

Transliteration

sanatkumāra uvāca | atha jīvasya pāśaughacchedanāyeṣṭasiddhidam | dīkṣāvidhiṃ pravakṣyāmi mantrasāmarthyadāyakam || 1 ||

Translation

Sanatkumāra nói: Nay, để chặt đứt muôn trùng dây trói buộc linh hồn cá thể (jīva) và ban sự thành tựu các điều mong cầu, ta sẽ giảng về nghi thức điểm đạo (dīkṣā), pháp môn làm cho thần chú được thêm năng lực và hiệu nghiệm.

Word by Word

• सनत्कुमारः: Sanatkumāra
• सनत्कुमारः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: सनत्कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• अथ: now; then
• अथ: सम्बन्धसूचक (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवतारक/अनन्तर (discourse marker: now/then)

• जीवस्य: of the living being (jīva)
• जीवस्य: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: जीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• पाश-ओघ-च्छेदनाय: for the cutting of the multitude of bonds
• पाश-ओघ-च्छेदनाय: सम्प्रदान (Sampradāna/Dative purpose)
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक) + ओघ (प्रातिपदिक) + छेदन (कृदन्त/भाव; √छिद् धातु, ल्युट्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular); प्रयोजन-द्योतक (purpose)

• इष्ट-सिद्धि-दम्: granting the desired attainments
• इष्ट-सिद्धि-दम्: कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa/Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इष्ट (कृदन्त; √इष्/√यज् sense ‘desired’; क्त) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त; √दा धातु, क)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण of ‘विधिम्’ (understood/next pāda)

• दीक्षा-विधिम्: the procedure/rite of initiation
• दीक्षा-विधिम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: दीक्षा (प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• प्रवक्ष्यामि: I shall explain
• प्रवक्ष्यामि: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + √वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• मन्त्र-सामर्थ्य-दायकम्: bestowing the power/efficacy of mantras
• मन्त्र-सामर्थ्य-दायकम्: कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa/Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक) + सामर्थ्य (प्रातिपदिक) + दायक (प्रातिपदिक; √दा धातु, ण्वुल्/agentive)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण of ‘विधिम्’

Speaker

Sanatkumara

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Sanatkumara
• Jiva
• Mantra
• Diksha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames dīkṣā (initiation) as a transformative rite that severs the jīva’s binding “pāśas” (bondage) and becomes a direct cause for both spiritual release and attainment of worthy aims.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing mantra-sāmarthya (mantra efficacy) gained through dīkṣā, it points to disciplined, authorized devotional practice—where mantra-japa and worship become spiritually effective through proper transmission.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual procedure (vidhi) and mantra-application are foregrounded—practical, technical instruction aligned with Vedic ritual sciences, focusing on correct initiation as the basis for mantra-siddhi.