Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 88

गङ्गामाहात्म्य — The Greatness of the Gaṅgā

अल्पैरहोभिरेवैते नाशमेष्यन्ति सागराः । इत्युक्ते मुनिना तेन कपिलेन महात्मना । प्रणम्य तं यथान्यायं गता नाकं दिवौकसः ॥ ८८ ॥

alpairahobhirevaite nāśameṣyanti sāgarāḥ | ityukte muninā tena kapilena mahātmanā | praṇamya taṃ yathānyāyaṃ gatā nākaṃ divaukasaḥ || 88 ||

Khi bậc đại thánh Kapila, tâm hồn cao cả, đã tuyên bố: “Chỉ trong ít ngày nữa, các đại dương này sẽ đi đến chỗ diệt vong,” chư thiên nơi cõi trời liền cung kính đảnh lễ đúng phép rồi trở về Svarga.

अल्पैःwith few
अल्पैः:
करण (Instrument)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; 'अहोभिः' इति विशेषण
अहोभिःby days (day-periods)
अहोभिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
एतेthese
एते:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नाशम्destruction
नाशम्:
कर्म (Object/goal)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
एष्यन्तिwill go/come (will meet)
एष्यन्ति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
सागराःthe sons of Sagara (Sagaras)
सागराः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
इतिthus
इति:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्तेwhen (it was) said
उक्ते:
अधिकरण (Locative absolute)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध)
मुनिनाby the sage
मुनिना:
कर्ता (Agent, in locative absolute)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/कर्ता-निर्देश), एकवचन
तेनby that
तेन:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; 'मुनिना' इत्यस्य विशेषण
कपिलेनby Kapila
कपिलेन:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeNoun
Rootकपिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; 'मुनिना' इत्यस्य विशेषण
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; 'मुनिना' इत्यस्य विशेषण
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
तम्to him
तम्:
कर्म (Object of bowing)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
यथाas/according to
यथा:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
न्यायम्proper rule/justice
न्यायम्:
क्रियाविशेषण (According to rule)
TypeNoun
Rootन्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'यथा' इत्यनेन सह क्रियाविशेषणार्थे
गताःwent
गताः:
क्रिया/विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; मुख्यवाक्ये विधेय
नाकम्to heaven
नाकम्:
गन्तव्य/कर्म (Goal)
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (गति-लक्ष्य), एकवचन
दिवौकसःthe dwellers of heaven (gods)
दिवौकसः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदिव् + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दिवि ओकः यस्य/ये)

Narrator (Purāṇic narrator describing Kapila’s statement and the devas’ response)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

K
Kapila
S
Sāgaras (oceans)
D
Divaukasaḥ (devas)
N
Nāka (Svarga)

FAQs

It highlights the authority of realized sages like Kapila: when a mahātmā speaks, even the devas accept it, respond with reverence, and act accordingly—showing dharma as humility before spiritual wisdom.

Though not a direct bhakti instruction, it models a core bhakti attitude—praṇāma (reverent surrender) and honoring the saintly—an essential support for Vishnu-bhakti and Purāṇic devotion.

The verse emphasizes yathā-nyāya (proper procedure/etiquette), aligning with dharma-śāstra conduct rather than a technical Vedāṅga; the practical takeaway is disciplined, rule-based respectful behavior toward teachers and sages.