Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 49

Bhakti-Śraddhā-Ācāra-Māhātmya and the Commencement of the Mārkaṇḍeya Narrative

Devanagari script

परं कौतूहलं ह्यत्रं वर्त्ततेऽतीव सूत नः । हरिकीर्तिसुधापाने कस्यालस्यं प्रजायते ॥ ४९ ॥

Transliteration

paraṃ kautūhalaṃ hyatraṃ varttate'tīva sūta naḥ | harikīrtisudhāpāne kasyālasyaṃ prajāyate || 49 ||

Translation

Ôi Sūta, nơi đây chúng tôi tràn đầy lòng háo hức tối thượng. Ai có thể sinh lười biếng khi đang uống cam lộ của sự tán dương Hari?

Word by Word

• परम्: supreme/very great
• परम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifier)

• कौतूहलम्: curiosity/eagerness
• कौतूहलम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौतूहल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• वर्तते: exists/prevails
• वर्तते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• अतीव: exceedingly
• अतीव: Visheshana (विशेषण/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अतीव (अव्यय)
• Form: परिमाण/तीव्रतावाचक-अव्यय (intensifier adverb)

• सूत: O Sūta
• सूत: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

• नः: of us/our
• नः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम

• हरिकीर्तिसुधापाने: in the drinking of the nectar of Hari's praise
• हरिकीर्तिसुधापाने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हरि+कीर्ति+सुधा+पान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—(हरिकीर्तिः) षष्ठी-तत्पुरुषः + (सुधापानम्) षष्ठी-तत्पुरुषः; समस्तपदम्

• कस्य: of whom/whose
• कस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• आलस्यम्: laziness
• आलस्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आलस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• प्रजायते: arises/is born
• प्रजायते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्गः प्र-

Speaker

Sages (listeners) addressing Suta

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Hari (Vishnu)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It declares that Hari-kīrtana is “nectar” for the soul: when devotion tastes that sweetness, inner dullness (ālasyam) naturally falls away and sincere eagerness to hear arises.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as joyful attraction rather than burden—glorifying Hari is compared to drinking nectar, implying that steady devotion grows through relish (rasa) in kīrtana and śravaṇa.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; the practical takeaway is sādhana-priority: cultivate regular śravaṇa–kīrtana so the mind becomes naturally focused and free from inertia.