Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 6

Prāyaścitta for Mahāpātakas and the Sin-destroying Power of Viṣṇu-smaraṇa

Devanagari script

यस्तु संवत्सरं ह्यतैः शयनासनभोजनैः । संवसेत्सह तं विद्यात्पतितं सर्वकर्मसु ॥ ६ ॥

Transliteration

yastu saṃvatsaraṃ hyataiḥ śayanāsanabhojanaiḥ | saṃvasetsaha taṃ vidyātpatitaṃ sarvakarmasu || 6 ||

Translation

Nhưng ai suốt trọn một năm sống chung với kẻ như vậy—cùng chung giường, chỗ ngồi và thức ăn—hãy biết người ấy là kẻ sa ngã (patita) đối với mọi nghi lễ và bổn phận tôn giáo.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विशेष/विरोधार्थक-अव्यय

• संवत्सरम्: for a year
• संवत्सरम्: Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संवत्सर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कालावधि (duration)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• अतैः: with these (persons)
• अतैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; 'अत' = these (contextual; likely 'एतद्' variant in some recensions)

• शयन-आसन-भोजनैः: by (sharing) bed, seat, and food
• शयन-आसन-भोजनैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शयन (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (copulative): 'by bed, seat, and food (sharing)'

• संवसेत्: should live (together)
• संवसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+वस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सह: together with
• सह: Sahārtha (सहार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सहकारार्थक-अव्यय (with/together)

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• विद्यात्: should know (consider)
• विद्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पतितम्: fallen (outcaste)
• पतितम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पतित (कृदन्त; पत् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संज्ञावत् (as noun)

• सर्व-कर्मसु: in all rites/actions
• सर्व-कर्मसु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; समासः—सर्वाणि कर्माणि (कर्मधारय)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhayanaka

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that prolonged intimate association—especially sharing food, seat, and sleeping arrangements—transmits moral and ritual impurity, causing loss of adhikāra (eligibility) for dharmic acts.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By warning against corrupting companionship, it indirectly protects bhakti-sādhana: purity of conduct and company (satsaṅga) safeguards steady remembrance and worship, while harmful association undermines all practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects dharma-śāstric application of ācāra and śauca rules that govern ritual eligibility (karma-adhikāra), especially concerning commensality (bhojana) and social contact in rites.