Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 57

Sṛṣṭi-varṇana, Bhārata-khaṇḍa-mahātmya, and Jagad-bhūgola

Creation, Glory of Bhārata, and World Geography

Devanagari script

गुरुभक्तः शिवध्यानी स्वाश्रमाचारतत्परः । अनसूयुःशुचिर्दक्षो यः सोऽप्यर्च्यःसुरेश्वरैः ॥ ५७ ॥

Transliteration

gurubhaktaḥ śivadhyānī svāśramācāratatparaḥ | anasūyuḥśucirdakṣo yaḥ so'pyarcyaḥsureśvaraiḥ || 57 ||

Translation

Người tận hiếu với guru, thiền niệm về Śiva, chuyên tâm giữ đúng hạnh nghi của āśrama mình, không ganh ghét, thanh tịnh và có năng lực—người ấy cũng đáng được thờ kính, ngay cả các bậc chúa tể của chư thiên cũng tôn thờ.

Word by Word

• गुरु-भक्तः: devoted to the guru
• गुरु-भक्तः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: गुरु (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—गुरुभक्तः = गुरौ भक्तः (devoted to the teacher)

• शिव-ध्यानी: one who meditates on Śiva
• शिव-ध्यानी: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + ध्यानिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—शिवध्यानी = शिवं ध्यायति इति (meditating on Śiva)

• स्व-आश्रम-आचार-तत्परः: devoted to the duties of his own āśrama
• स्व-आश्रम-आचार-तत्परः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक) + तत्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—स्वाश्रमाचारतत्परः = स्वस्य आश्रमस्य आचारे तत्परः (devoted to the conduct of one’s own āśrama)

• अनसूयुः: non-envious
• अनसूयुः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: अनसूयु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-पूर्वकः—अनसूयुः (non-envious, free from fault-finding)

• शुचिः: pure
• शुचिः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• दक्षः: capable/skillful
• दक्षः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• यः: who
• यः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अपि: also/even
• अपि: सम्बन्ध (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)

• अर्च्यः: worthy of worship
• अर्च्यः: विधेय (predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अर्च्य (प्रातिपदिक; कृदन्त from √अर्च्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अर्चनीयः (worthy of worship)

• सुर-ईश्वरैः: by the lords of the gods
• सुर-ईश्वरैः: करण (Karana/Instrumental agent)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—सुरेश्वराः = सुराणाम् ईश्वराः (lords of the gods)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in dialogue)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Guru
• Shiva
• Devas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It defines the marks of an exemplary dharmic person—guru-devotion, Śiva-meditation, āśrama-based discipline, purity, and freedom from envy—stating that such virtue elevates one to be honourable even to the devas.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown first as loyalty and service to the guru (the gateway to right knowledge) and as steady contemplation of the deity (here, Śiva), supported by ethical restraints like non-envy and purity.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse emphasizes applied dharma—āśrama-ācāra (rule-based conduct and discipline). While not naming a specific Vedāṅga, it aligns with Kalpa-style practical regulation of duties and right behaviour.