Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 16

Māsopavāsa (Month-long Fast) and Repeated Parāka Observances: Procedure and Fruits

Devanagari script

पञ्चकृत्वो व्रतमिदं कृतं येन महात्मना । अत्यन्गिष्टोमजं पुण्यं द्विगुणं प्राप्नुयान्नरः ॥ १६ ॥

Transliteration

pañcakṛtvo vratamidaṃ kṛtaṃ yena mahātmanā | atyangiṣṭomajaṃ puṇyaṃ dviguṇaṃ prāpnuyānnaraḥ || 16 ||

Translation

Bậc đại nhân nào thực hành lời nguyện này năm lần sẽ được phước đức thanh tịnh, tương đương quả của tế lễ Aṅgiṣṭoma, lại được gấp đôi.

Word by Word

• पञ्चकृत्वः: five times
• पञ्चकृत्वः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पञ्च + कृत्वस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण), आवृत्तिवाचक; ‘पञ्चवारम्’ (five times)

• व्रतम्: vow, observance
• व्रतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier)

• कृतम्: performed/done
• कृतम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘done/performed’ (past passive participle)

• येन: by whom
• येन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/हेतु-प्रयोगे ‘by whom/through whom’

• महात्मना: by the great-souled person
• महात्मना: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• अत्यङ्गिष्टोमजम्: born of (the rite of) aty-aṅgiṣṭoma
• अत्यङ्गिष्टोमजम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति + अङ्ग + इष्टोम + ज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः (तत्पुरुष): ‘अति-अङ्ग-इष्टोम-जन्य’ = arising from (a rite) exceeding/including the Aṅga-iṣṭoma

• पुण्यम्: merit, holy fruit
• पुण्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• द्विगुणम्: double
• द्विगुणम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; द्विगु-समासः = ‘twofold/double’

• प्राप्नुयात्: should attain
• प्राप्नुयात्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘should attain’

• नरः: a man
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Aṅgiṣṭoma (Vedic Soma sacrifice)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that repeated, disciplined observance of a prescribed vrata intensifies spiritual merit, presenting the vow’s fruit as comparable to a major Vedic sacrifice and even doubled when done five times.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though stated in ritual terms, it supports bhakti-oriented discipline by emphasizing steady, repeated observance; such consistency is treated as spiritually potent, like a great yajña, when performed with a noble intention.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects ritual science (Kalpa) through the idea of vrata-vidhi and phala-śruti, and references Śrauta tradition by comparing the outcome to the Aṅgiṣṭoma Soma sacrifice.