Home›Narada Purana›Purva Bhaga›First Quarter›Adhyaya 16›Shloka 53
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 53

Bhāgīratha’s Bringing of the Gaṅgā

Devanagari script

अभिजग्मुर्महाविष्णुं यत्रास्ते जगतां पतिः । क्षीरोदस्योत्तरं तीरं सम्प्राप्य त्रिदशेश्वराः । अस्तुवन्देवदेवेशं शरणागतपालकम् ॥ ५३ ॥

Transliteration

abhijagmurmahāviṣṇuṃ yatrāste jagatāṃ patiḥ | kṣīrodasyottaraṃ tīraṃ samprāpya tridaśeśvarāḥ | astuvandevadeveśaṃ śaraṇāgatapālakam || 53 ||

Translation

Các vị chúa tể chư thiên liền đến với Mahāviṣṇu, nơi Đấng Chủ Tể muôn loài ngự trị. Tới bờ phía bắc của Biển Sữa, họ tán thán Đức Thần của các thần—Đấng hộ trì những ai quy y nương tựa.

Word by Word
अभिजग्मुःapproached/went to
अभिजग्मुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि+गम् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (perfect, 3rd pl.)
महाविष्णुम्Mahāviṣṇu
महाविष्णुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा-विष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—“महान् विष्णुः” (masc. acc. sg.)
यत्रwhere
यत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: ‘where’)
आस्तेdwells/sits
आस्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (present, 3rd sg. Ā.)
जगताम्of the worlds
जगताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (gen. pl.)
पतिःlord
पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg.)
क्षीरोदस्यof the Milk Ocean
क्षीरोदस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootक्षीर-उद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः—“क्षीरस्य उदः (समुद्रः)” (gen. sg.)
उत्तरम्northern
उत्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तीरम् इति विशेषणम् (neut. acc. sg.)
तीरम्shore/bank
तीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (neut. acc. sg.)
सम्प्राप्यhaving reached
सम्प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+आप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), धातु: सम्+प्र+आप् (to reach)
त्रिदशेश्वराःlords of the gods (deities)
त्रिदशेश्वराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिदश-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः—“त्रिदशानाम् ईश्वराः” (nom. pl.)
अस्तुवन्praised
अस्तुवन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/imperf.), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (imperfect, 3rd pl.)
देवदेवेशम्the Lord of gods
देवदेवेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव-देव-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—“देवानां देवः (श्रेष्ठदेवः) तस्य ईशः/ईशः” (acc. sg.; ‘Lord of the god of gods’ → idiomatically ‘Lord of gods’)
शरणागतपालकम्protector of those who seek refuge
शरणागतपालकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशरण-आगत-पालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—“शरणं आगतानां पालकः” (acc. sg.)
Speaker

Sūta (narrator) describing the devas’ approach to Viṣṇu

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities
M
Mahāviṣṇu
J
Jagatpati (Lord of the worlds)
K
Kṣīroda (Ocean of Milk)
T
Tridaśeśvarāḥ (devas)

FAQs

It frames Viṣṇu as jagatām patiḥ (Lord of all worlds) and śaraṇāgata-pālaka (protector of those who surrender), establishing refuge (śaraṇāgati) as a decisive spiritual principle even for the devas.

Bhakti is shown through approaching the Lord’s abode (Kṣīroda) and offering stuti (praise). The key bhakti-mood here is śaraṇāgati—seeking protection by taking refuge in Viṣṇu as the supreme guardian.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it is primarily narrative-theological, emphasizing stuti and śaraṇāgati rather than śikṣā, vyākaraṇa, chandas, nirukta, jyotiṣa, or kalpa procedures.

←Previous Verse
Next Verse→