Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 40

Bhāgīratha’s Bringing of the Gaṅgā

प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च साम्यमुद्दिष्टमेतयोः । शङ्खचक्रधरं शान्तं नारायणमनामयम् ॥ ४० ॥

pravṛttau ca nivṛttau ca sāmyamuddiṣṭametayoḥ | śaṅkhacakradharaṃ śāntaṃ nārāyaṇamanāmayam || 40 ||

Trong cả pravṛtti (dấn thân hành động) và nivṛtti (lui về ly hành), một sự đồng nhất cốt yếu đã được chỉ bày. Sự đồng nhất ấy chính là Nārāyaṇa—đấng an tịnh, vô bệnh khổ—tay cầm ốc và đĩa (charka).

pravṛttauin activity/engagement (pravṛtti)
pravṛttau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpravṛtti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction particle (समुच्चय-अव्यय)
nivṛttauin withdrawal/cessation (nivṛtti)
nivṛttau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnivṛtti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th), Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction particle (समुच्चय-अव्यय)
sāmyamequality/sameness
sāmyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsāmya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st), Singular
uddiṣṭamis indicated/taught
uddiṣṭam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud-√diś (धातु)
FormKṛdanta—Past Passive Participle (क्त), Napumsaka, Nominative/Accusative Singular; ‘is indicated/taught’
etayoḥof these two
etayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th), Dual; ‘of these two’
śaṅkha-cakra-dharambearing conch and discus
śaṅkha-cakra-dharam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootśaṅkha (प्रातिपदिक) + cakra (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; तत्पुरुषः—śaṅkhaṃ ca cakraṃ ca dharati iti (bearer of conch and discus)
śāntampeaceful
śāntam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśānta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
nārāyaṇamNārāyaṇa
nārāyaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
anāmayamfree from disease/blemish
anāmayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootan-āmaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; privative a- (नञ्)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

N
Narayaṇa (Vishnu)
S
Shankha
C
Chakra

FAQs

It teaches that both paths—active life (pravṛtti) and renunciation (nivṛtti)—share the same ultimate essence: realization and refuge in peaceful, flawless Nārāyaṇa.

By identifying Nārāyaṇa as the common ground of both life-paths, it implies that bhakti to Vishnu can sanctify action and also perfect renunciation, making devotion the unifying spiritual orientation.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; the practical takeaway is doctrinal: align either ritual/action or renunciation with contemplation of Nārāyaṇa (śaṅkha-cakra-dhara) as the stable focus.