Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 107

Dharmānukathana

Narration of Dharma

Devanagari script

भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति महादानं यतः स्मृतम् । नरो माणिक्यदानेन परं मोक्षमवाप्नुयात् ॥ १०७ ॥

Transliteration

bhuktimuktimavāpnoti mahādānaṃ yataḥ smṛtam | naro māṇikyadānena paraṃ mokṣamavāpnuyāt || 107 ||

Translation

Vì được ghi nhớ là “đại thí” ban cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát, người nào bố thí ngọc maṇikya (hồng ngọc) có thể đạt đến cảnh giới tối thượng của mokṣa.

Word by Word

• भुक्ति: enjoyment (worldly prosperity)
• भुक्ति: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• मुक्ति: liberation
• मुक्ति: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• अवाप्नोति: attains
• अवाप्नोति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव्+आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• महादानम्: a great gift (great charity)
• महादानम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा+दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विधेय), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महच्च तत् दानम्)

• यतः: because (since)
• यतः: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; सम्बन्धसूचक (relative adverb) = 'because/for which reason'

• स्मृतम्: is declared/remembered
• स्मृतम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'said/remembered'

• नरः: a man
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• माणिक्यदानेन: by the gift of a ruby
• माणिक्यदानेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: माणिक्य+दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (माणिक्यस्य दानम्)

• परम्: supreme
• परम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मोक्षम्)

• मोक्षम्: liberation
• मोक्षम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• अवाप्नुयात्: may attain / would attain
• अवाप्नुयात्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव्+आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Speaker

Narada (teaching on dāna as dharma)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents māṇikya-dāna (donation of a ruby) as a mahādāna whose fruit spans both bhukti (worldly well-being) and the highest goal—mokṣa—showing charity as a direct instrument of dharma leading to liberation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though bhakti is not named here, the verse supports the devotional ethic of offering valued possessions in a sacred spirit; such selfless giving reduces possessiveness and aligns one’s life with dharma, a supportive foundation for Viṣṇu-bhakti taught elsewhere in the Purāṇa.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse primarily teaches dāna-dharma (ritual-ethical practice) rather than a Vedāṅga; practically, it implies correct śāstric procedure—proper intention, eligible recipient, and timely offering—central to Vedic ritual discipline.