Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 105

Dharmānukathana

Narration of Dharma

Devanagari script

शालग्रामशिलारूपी विष्णुरेवेति विश्रुतः । यो ददाति नरो दानं गृहेषु महतां प्रभो ॥ १०५ ॥

Transliteration

śālagrāmaśilārūpī viṣṇureveti viśrutaḥ | yo dadāti naro dānaṃ gṛheṣu mahatāṃ prabho || 105 ||

Translation

Bạch Chúa tể, ai cũng biết rằng chính Viṣṇu hiện diện trong hình tướng đá Śālagrāma. Người nào đem món thí ấy dâng tại nhà của bậc hiền quý và cao cả sẽ được công đức lớn lao.

Word by Word

• शालग्राम-शिला-रूपी: having the form of a Śālagrāma stone
• शालग्राम-शिला-रूपी: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शालग्राम (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (शालग्रामशिलायाः रूपी = 'having the form of Śālagrāma-stone')

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta/Subject (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha/Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle)

• इति: thus
• इति: Sambandha/Quotation marker (इत्यर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक (quotative particle)

• विश्रुतः: is renowned/known
• विश्रुतः: Kriya/Predicate (क्रिया/विधेय)
• Type: Verb
• Root: वि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) प्रयुक्तः विशेषणवत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• ददाति: gives
• ददाति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• नरः: a man
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दानम्: a gift/charity
• दानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गृहेषु: in the houses
• गृहेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• महताम्: of the great (people)
• महताम्: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; 'महत्' = great persons

• प्रभो: O lord
• प्रभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, vocative 'prabho')

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti (devotion)

Secondary Rasa: shanta (peace)

Characters & Entities

• Vishnu
• Shalagrama

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It affirms the Purāṇic doctrine that Śālagrāma is a direct, sacred manifestation of Viṣṇu, making its donation a highly meritorious act (dāna-dharma).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By identifying Śālagrāma with Viṣṇu Himself, the verse encourages tangible devotion—honoring, gifting, and supporting Vaiṣṇava sanctity—so bhakti is expressed through reverent action, not only sentiment.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It primarily teaches ritual-dharma (application of śāstra in dāna); while not a technical Vedāṅga lesson, it reflects kalpa-oriented practice—how sacred objects and charity are used to cultivate merit and devotion.