Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 26

Maṅgalācaraṇa, Naimiṣāraṇya-Sabhā, Sūta-Āhvāna, and Narada Purāṇa-Māhātmya

Devanagari script

मनोज्ञभूरुहलताफलपुष्पविभूषितम् । युक्तं सरोभिरच्छोदैरतिथ्यातिथ्यसंकुलम् ॥ २५ ॥

Transliteration

manojñabhūruhalatāphalapuṣpavibhūṣitam | yuktaṃ sarobhiracchodairatithyātithyasaṃkulam || 25 ||

Translation

Nơi ấy được trang hoàng bởi cây cối và dây leo mỹ lệ, trĩu nặng trái và hoa; lại có những hồ nước trong sạch, tinh khiết, và luôn rộn ràng bởi việc tiếp đãi, hiếu khách đối với khách đến kẻ đi.

Word by Word

• मनोज्ञ-भूरुह-लता-फल-पुष्प-विभूषितम्: adorned with pleasing trees, creepers, fruits and flowers
• मनोज्ञ-भूरुह-लता-फल-पुष्प-विभूषितम्: विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोज्ञ (प्रातिपदिक) + भूरुह (प्रातिपदिक) + लता (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + विभूषित (कृदन्त; √भूष् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), कर्मणि प्रयोगः; समासः—षष्ठी/तत्पुरुष-प्रायः ("मनोज्ञानां भूरुह-लता-फल-पुष्पाणां" इति)

• युक्तम्: endowed/connected
• युक्तम्: विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (कृदन्त; √युज् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• सरःभिः: with lakes
• सरःभिः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• अच्छोदैः: clear (waters)
• अच्छोदैः: विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अच्छोद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् (सरःभिः इत्यस्य)

• आतिथ्य-अतिथ्य-संकुलम्: crowded with hospitality and guests
• आतिथ्य-अतिथ्य-संकुलम्: विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आतिथ्य (प्रातिपदिक) + अतिथ्य (प्रातिपदिक) + संकुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—द्वन्द्वपूर्वक-तत्पुरुष (आतिथ्यं च अतिथ्यं च ताभ्यां संकुलम्)

Speaker

Suta (narrator) describing the setting (dialogue frame leading into Narada–Sanatkumara teachings)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse establishes a dharmic, sattvic setting—an ashrama-like space of purity (clear lakes), abundance (fruits and flowers), and atithi-sevā—showing that sacred teaching flourishes where cleanliness, generosity, and reverence for visitors are practiced.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is supported by a sattvic environment and conduct: serving guests, maintaining purity, and living amidst nature’s harmony cultivates humility and receptivity—qualities that prepare the mind for sustained devotion to Vishnu.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

While no Vedanga is explicitly taught in this verse, it reflects applied dharma central to Smriti/Puranic practice—atithi-dharma and ashrama discipline—which commonly accompany ritual propriety (kalpa) and daily observances that support Vedic life.