Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 59

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

Devanagari script

दिवादृष्टो नृपवध्यामयंवाराष्ट्रनाशनम् । संवत्सरशरीरं स्यात्कृत्तिका रोहिणी तथा ॥ ५९ ॥

Transliteration

divādṛṣṭo nṛpavadhyāmayaṃvārāṣṭranāśanam | saṃvatsaraśarīraṃ syātkṛttikā rohiṇī tathā || 59 ||

Translation

Nếu thấy vào ban ngày, đó là điềm báo hoặc vua sẽ băng hà, hoặc dịch bệnh dữ dội, hoặc một vương quốc bị diệt vong. Và dấu hiệu thời vận ấy nên hiểu như mang “thân” của một năm; cũng vậy, nó liên hệ với các nakṣatra Kṛttikā và Rohiṇī.

Word by Word

• दिवा: by day/in daytime
• दिवा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: दिवा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• दृष्टः: seen
• दृष्टः: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नृपवध्यामयंवाराष्ट्रनाशनम्: (causing) king-slaying, disease, obstruction, and destruction of the kingdom
• नृपवध्यामयंवाराष्ट्रनाशनम्: Karma (कर्म/Predicate complement)
• Type: Noun
• Root: नृप + वध्य + आमय + वार + राष्ट्र + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः ‘नृपवधं च आमयं च वारं च राष्ट्रनाशनं च’ इत्यर्थे (समाहार-प्रायः)

• संवत्सरशरीरम्: the body/form of the year
• संवत्सरशरीरम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: संवत्सर + शरीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (संवत्सरस्य शरीरम्)

• स्यात्: would be/is to be
• स्यात्: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कृत्तिका: Kṛttikā (lunar mansion)
• कृत्तिका: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: कृत्तिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रोहिणी: Rohiṇī (lunar mansion)
• रोहिणी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: रोहिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तथा: and likewise
• तथा: Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle/adverb)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/astral-omen context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Kṛttikā
• Rohiṇī

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames cosmic and temporal signs as dharmic warnings: rulers and societies should respond to omens with restraint, protection of subjects, and remedial piety rather than negligence.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is implied indirectly: when fearful portents arise (death of a king, epidemic, or ruin), the tradition turns to worship, vows, and righteous conduct as stabilizing remedies aligned with divine order.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa (astral science): interpreting nimittas by context (daytime sighting), linking results to public outcomes, and noting nakṣatra associations (Kṛttikā, Rohiṇī) and a saṃvatsara-based time measure.