Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Second Quarter›Adhyaya 56›Shloka 183
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 183

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

Devanagari script

मृदुध्रुवक्षिप्रचरविशाखापितृभेषु च । हलप्रवाहं प्रथमं विदध्यान्मूलभे वृषैः ॥ १८३ ॥

Transliteration

mṛdudhruvakṣipracaraviśākhāpitṛbheṣu ca | halapravāhaṃ prathamaṃ vidadhyānmūlabhe vṛṣaiḥ || 183 ||

Translation

Trong các nakṣatra thuộc loại nhu (mṛdu), cố định (dhruva), nhanh (kṣipra) và động (cara), lại cả trong Viśākhā và các nakṣatra của Pitṛ, trước hết nên cử hành nghi thức “hala-pravāha” — lễ khởi đầu việc cày rạch luống. Riêng khi ở nakṣatra Mūla, nên thực hiện với bò đực.

Word by Word
मृदु(the group) Mṛdu
मृदु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमृदु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नक्षत्र-गण-नाम (मृदु-गण)
ध्रुव(the group) Dhruva
ध्रुव:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नक्षत्र-गण-नाम (ध्रुव-गण)
क्षिप्र(the group) Kṣipra
क्षिप्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नक्षत्र-गण-नाम (क्षिप्र-गण)
चर(the group) Cara
चर:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नक्षत्र-गण-नाम (चर-गण)
विशाखा(the nakshatra) Viśākhā
विशाखा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविशाखा (प्रातिपदिक; नक्षत्रनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पितृभेषुin the Pitṛbha group (of nakshatras)
पितृभेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपितृभ (प्रातिपदिक; नक्षत्र-गण-नाम)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), बहुवचन; ‘पितृभ’ इति नक्षत्र-गण-निर्देशः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
हलप्रवाहम्the ploughing/flow of the plough (ploughing operation)
हलप्रवाहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहल (प्रातिपदिक) + प्रवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: हलस्य प्रवाहः
प्रथमम्first
प्रथमम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbially): ‘first’
विदध्यात्should perform/arrange
विदध्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; ‘should arrange/perform’
मूलभेin the Mūla nakshatra
मूलभे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक; नक्षत्रनाम) + भ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन; कर्मधारयः: मूलं भम् (मूल-नक्षत्रे)
वृषैःwith bulls/oxen
वृषैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन
Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities
V
Viśākhā
P
Pitṛs
M
Mūla (nakṣatra)

FAQs

It links dharmic action to right timing (kāla) by prescribing nakṣatra-based suitability for beginning a rite, showing that disciplined, well-timed karma supports harmony and welfare.

While not directly teaching bhakti, it supports a bhakti-friendly life by ordering daily duties through śāstra—so one’s offerings and works are done in an auspicious, sattvic manner, reducing obstacles to devotion.

Jyotiṣa (Vedāṅga astrology): the classification of nakṣatras (mṛdu, dhruva, kṣipra, cara) and choosing appropriate asterisms and conditions (e.g., using bulls in Mūla) for initiating a ritual act.

←Previous Verse
Next Verse→