Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 15

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

उदयास्तमये काले विद्युदुल्काशनिर्यदि । तदा नृपवधो ज्ञेयस्त्वथवा राजविग्रहः ॥ १५ ॥

udayāstamaye kāle vidyudulkāśaniryadi | tadā nṛpavadho jñeyastvathavā rājavigrahaḥ || 15 ||

Nếu vào lúc mặt trời mọc hay lặn mà thấy chớp sét hoặc sao băng, thì nên hiểu đó là điềm vua sẽ chết—hoặc bằng không, là điềm xung đột và thù nghịch giữa các bậc cầm quyền.

उदय-अस्तमयेat sunrise/sunset
उदय-अस्तमये:
Adhikarana (अधिकरण/काल)
TypeNoun
Rootउदय (प्रातिपदिक) + अस्तमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्वन्द्वः (समाहार-द्वन्द्व) — ‘उदयश्च अस्तमयश्च’ (at sunrise and sunset time)
कालेat the time
काले:
Adhikarana (अधिकरण/काल)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
विद्युत्-उल्का-आशनिlightning/meteor/thunderbolt (phenomena)
विद्युत्-उल्का-आशनि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक) + उल्का (प्रातिपदिक) + आशनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्वन्द्वः (समाहार) — ‘विद्युत् च उल्का च आशनि च’ (lightning/meteor/thunderbolt)
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्त-सम्बन्धी अव्यय (conditional particle)
तदाthen
तदा:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक/तत्-सम्बन्धी (then)
नृप-वधःdeath of a king
नृप-वधः:
Karta (कर्ता/फल)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘नृपस्य वधः’ (killing of a king)
ज्ञेयःshould be understood (as)
ज्ञेयः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय; भाव्य/कर्तव्य)
Formयत्-प्रत्ययान्त (gerundive/नीयत्-अर्थ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘ज्ञेयः’ = ‘to be known/should be understood’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive)
राज-विग्रहःroyal conflict/war
राज-विग्रहः:
Karta (कर्ता/फल)
TypeNoun
Rootराज (प्रातिपदिक) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘राज्ञां विग्रहः’ (conflict among kings / royal war)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: raudra

FAQs

It teaches nimitta-jñāna (knowledge of omens) as a dharmic tool: sudden celestial disturbances at liminal times (sunrise/sunset) warn of impending collective karma manifesting as political calamity, urging vigilance and righteous governance.

While not directly prescribing bhakti, it supports a bhakti-grounded ethic: when ominous signs appear, a ruler should turn toward dharma—protecting subjects, restraining adharma, and seeking divine refuge—rather than acting from fear or arrogance.

Jyotiṣa (Vedāṅga astrology) and nimitta-śāstra: interpreting lightning/meteors specifically occurring at sunrise or sunset as indicators of nṛpa-vadha (royal death) or rāja-vigraha (inter-royal conflict).